Αγιοπνευματικές νουθεσίες

 

Ο χρόνος είναι όσος είναι, καθορισμένος από τον Θεό. Ο άνθρωπος είναι εκείνος που θα του δώσει το πλάτος που χρειάζονται τα όνειρά του (Πρός τη Νίκη, τ. 779)

Ο χρόνος φέρνει τη λήθη και η λήθη την παρηγοριά και τη θεραπεία κάθε κακού. Όλα είναι περαστικά και φευγαλέα, η ευτυχία και η δυστυχία, η χαρά και η λύπη, η ηδονή και ο πόνος, η ζωή και ο θάνατος. Τα μόνα μόνιμα και αμετάβλητα είναι η αιώνια ζωή και η αιώνια κόλασις. Αυτό μην το ξεχνάς ποτέ (Δημητρίου Ροστώφ).

Εἰσελθόντες εἰς Ἀντιόχειαν ἐλάλουν πρός τούς Ἑλληνιστάς εὐαγγελιζόμενοι τόν Κύριον Ἰησοῦν(Πράξεις ια, 20): Έφυγαν από τα Ιεροσόλυμα οι διωκόμενοι Χριστιανοί. Αλλά αν άφησαν εκεί τα υλικά αγαθά τους, πήραν μαζί τους την πίστη στον Ιησού Χριστό. Και τον θησαυρό αυτό της πίστεως όπου κι αν βρέθηκαν τον μετέδιδαν και στους άλλους. "Εὐηγγελίζοντο τόν Κύριον Ἰησοῦν". Διέδιδαν την αλήθεια, ότι δηλαδή μόνο με τον Ιησού Χριστό μπορεί να σωθεί ο άνθρωπος (Κυριακοδρόμιο, τόμος 4ος, εκδόσεις Σωτήρ).

Κατά τό μεσονύκτιον Παῦλος καί Σίλας προσευχόμενοι ὕμνουν τόν Θεόν... ἄγνω δέ σεισμός ἐγένετο μέγας(Πράξεις ιστ, 25-26): Οι προσευχές μας, όταν μάλιστα είναι προσευχές αδικουμένων, φθάνουν "εἰς τά ὦτα κυρίου Σαβαώθ(Ιακ ε,4)". Εκείνος αναλαμβάνει να προστατεύσει τον αδικούμενο (Κυριακοδρόμιο, τόμος 4ος, εκδόσεις Σωτήρ). 

Όποιος κατέχει στοιχειωδώς την Ιστορία της Ελληνικής παιδείας γνωρίζει ότι αυτή ήταν πάντα στενά συνδεδεμένη με τη θρησκεία, από την αρχαία εποχή ως τη νεότερη. Συνεπώς, υποβάθμιση του μαθήματος των Θρησκευτικών συνιστά υποβάθμιση της παιδείας. Απόψεις περί του αντιθέτου συνιστούν υποβάθμιση της νοημοσύνης μας (Σαράντος Καργάκος, στο περ. Ενοριακή Ευλογία).

Το λυχνάρι που δίνει φως στο σώμα, είπε o Κύριος, είναι το µάτι· και το λυχνάρι που φωτίζει την ψυχή είναι ο νους. Εάν λοιπόν το µάτι µας είναι υγιές, όλο το σώμα µας θα είναι γεμάτο φως. Εάν όμως το µάτι µας είναι τυφλό, όλο το σώμα µας θα είναι βυθισμένο στο σκοτάδι. Εάν επομένως ο νους µας σκοτισθεί από την προσκόλληση στον πλούτο, σε πόσο σκοτάδι θα βυθισθεί ή ψυχή µας; Έτσι και η ψυχή σου θα φωτίζεται από το φως της διδασκαλίας μου και της ζωής μου, όταν ο νους σου και η καρδιά σου δεν είναι άρρωστα και πονηρά. Αντίθετα η ψυχή σου θα είναι γεμάτη σκοτάδι, όταν ο νους σου έχει βλαβεί (Λουκά ια, 34).

Η υπομονή στις δοκιμασίες είναι ένα ασφαλές μέσο, για να ενωθούμε με τον Θεό. Όσο ο γογγυσμός χωρίζει από τον Θεό, τόσο η υπομονή σφυρηλατεί την ενότητα μας μαζί Του. Αν λοιπόν υπομένεις μ' ευγνωμοσύνη όλες τις δοκιμασίες για χάρη Του, θα σου ανταποδώσει την αιώνια μακαριότητα (Δημητρίου Ροστώφ). 

Ὁ ἀποκαλύπτων μυστήρια ἀπώλεσεν πίστιν, καί οὐ μή εὕρῃ φίλον πρός τήν ψυχήν αὐτοῦ: εκείνος που φανερώνει τα μυστικά έχασε την εμπιστοσύνη που είχαν προς αυτόν και δεν θα βρει αυτός φίλο, όπως τον θέλει η ψυχή του (Σοφία Σειράχ, κζ, 16). 

Προσέξτε! Τον διάβολο δεν τον συμφέρει να δεχθεί κάποιος την ύπαρξή του, να σκέφτεται και να αισθάνεται ότι είναι κοντά στον άνθρωπο. Ένας κρυφός και άγνωστος εχθρός είναι πιο επικίνδυνος από έναν αόρατο εχθρό (Από τα τελευταία λόγια του αγίου Λουκά του ιατρού). 

Όλοι οι άγιοι πέρασαν τη ζωή τους μέσα στον πόνο και τη θλίψη, στη στέρηση και την ασθένεια, στους διωγμούς και τα βάσανα. Κι εσύ; Θέλεις να ζήσεις χωρίς αυτά τα ψυχοσωτήρια δώρα; Θέλεις λοιπόν ν' αποκοπείς από τον χορό των εκλεκτών του Θεού;… Μη γένοιτο!(Δημητρίου του Ροστώφ)

Τίποτε δεν είναι βέβαιο, τίποτε δεν είναι σταθερό από τα ανθρώπινα πράγματα, αλλά μιμούνται τη μανιασμένη θάλασσα και γεννούν καθημερινά παράξενα και φοβερά ναυάγια. Όλα τα ανθρώπινα είναι γεμάτα από θορύβους και ταραχή· όλα μοιάζουν με σκοπέλους και γκρεμούς· ... όλα περικλείουν φόβους και κινδύνους και υποψίες και τρόμους και αγωνίες. 

Κανείς δεν έχει εμπιστοσύνη σε κανένα, όλοι φοβούνται τους γύρω τους ... Δεν υπάρχει ασφαλής φίλος, ούτε βέβαιος αδελφός. Το καλό της αγάπης έχει εξαφανισθεί ... Άπειρα προσωπεία παντού ... Αυτοί που ως χθες περιποιούνταν, αυτοί που κολάκευαν, αυτοί που καταφιλούσαν τα χέρια, ξαφνικά τώρα παρουσιάσθηκαν ως εχθροί, και αφού πέταξαν τα προσωπεία, έγιναν πικρότεροι από όλους τους κατηγόρους, κατηγορώντας και συκοφαντώντας εκείνους ακριβώς, προς τους οποίους προηγουμένως εξέφραζαν την ευγνωμοσύνη τους (Ιωάννης Χρυσόστομος). 

Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει τι μάρκα αυτοκίνητο οδηγούμε. Θα μας ρωτήσει πόσους ανθρώπους μεταφέραμε με το αυτοκίνητό μας, όταν δεν είχαν μέσο συγκοινωνίας να μετακινηθούν. Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει πόσα τετραγωνικά είναι το σπίτι μας. Θα μας ρωτήσει πόσους ανθρώπους φιλοξενήσαμε σ'αυτό. Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει για τα επώνυμα και ακριβά ρούχα που έχουμε στις ντουλάπες μας. Θα μας ρωτήσει πόσους φτωχούς ντύσαμε. Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει πόσο μεγάλο μισθό παίρνουμε. Θα μας ρωτήσει εάν συμβιβάσαμε τον χαρακτήρα μας για να τον αποκτήσουμε. 

Προσθήκη λεζάντας

Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει τον τίτλο ή τα αξιώματα της εργασίας μας. Θα μας ρωτήσει εάν εκτελέσαμε την εργασία μας με ήθος και με προσοχή. Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει πόσους φίλους έχουμε. Θα μας ρωτήσει με πόσους ανθρώπους είμαστε φίλοι. Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει σε ποια γειτονιά μένουμε. Θα μας ρωτήσει πώς φερθήκαμε στους γείτονές μας. 

Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει για το χρώμα του δέρματος μας. Θα μας ρωτήσει για το περιεχόμενο της καρδιάς μας. Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει σε πόσα μέρη του κόσμου ταξιδεύσαμε και διασκεδάσαμε. Θα μας ρωτήσει εάν επισκεφτήκαμε φτωχικές συνοικίες και αν προσφερθήκαμε να βοηθήσουμε. Ο Θεός δεν θα μας ρωτήσει αν είμαστε επώνυμοι και ισχυροί. Θα μας ρωτήσει αν είμαστε ταπεινοί και εάν συγχωρούμε τον πλησίον (Χριστ. Βασιλειάδης, Περιοδικό Ποιμήν).

«Στήκετε, καί κρατεῖτε τάς παραδόσεις ἃς ἐδιδάχθητε εἴτε διά λόγου εἴτε δι΄ ἐπιστολῆς ἡμῶν» (Θεσ.β΄ 2, 15): βαθύς και άσβεστος πόθος της διατηρήσεως της μιας, αγίας, καθολικής και αποστολικής πίστεώς μας, έκανε τους θεοφόρους Πατέρες της πρώτης εν Νικαία Οικουμενικής Συνόδου να διατυπώσουν τα Oρθόδοξα δόγματα και να κρατήσουν ακέραιη την ορθή αποστολική Πίστη (Κυριακοδρόμιο, τόμος 4ος, εκδόσεις Σωτήρ).

Άφησε λοιπόν τον εαυτό σου στα χέρια του Θεού, εγκατάλειψέ τον στην πανάγαθη βούλησή Του. Έγινε κάτι όπως το ήθελες; ευχαρίστησέ Τον. Δεν έγινε; Δόξασέ Τον. Τίποτε δεν σου είναι αναγκαίο, εφ’ όσον δεν σου το δίνει ο Θεός. Τίποτε, εκτός από ένα: να μην αποξενωθείς από Εκείνον και τη χάρη Του (Δημητρίου του Ροστώφ).

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα!  

  

Νουθεσίες Κοσμά Αιτωλού

Τρόπος της λατρείας του Θεού

- Εδώ, χριστιανοί μου, πως πηγαίνετε; Κάνετε λακριντιά (συζήτηση, ψιλοκουβέντα) μέσα εις την εκκλησίαν;  

- Κάνομε, άγιε του Θεού.

- Αμή η αγιωσύνη σας, άγιοι ιερείς, τι τους λέγετε;

- Τους λέγομε να μην κουβεντιάζουνε, μα αυτοί δεν μας ακούν.

- Και τι είναι η αφορμή και δεν σας ακούν; Με φαίνεται πως να ήστενε η αιτία η αγιοσύνη σας και δεν σας ακούν. Ας σηκωθεί απάνω ένας παπάς από τη αγιοσύνη σας να τον ερωτήσω ένα ρώτημα. Έχεις παιδιά, παπά μου;

- Έχω.

- Όταν βάνης την τράπεζαν να φάγουν ψωμί τα παιδιά σου, πού πρέπει να την βάλης; Εις την μέσην από τα παιδιά σου, δια να σώνουν όλα, ή εις την άκρην τα μισά να τρώγουν και τα άλλα μισά να μην τρώγουν;

- Εις την μέσην, δια να σώνουν όλα.

- Μα αν τύχη και την βάλης εις την άκρην, τα μισά να τρώγουν και τα άλλα μισά να μην τρώγουν, δεν πρέπει να σε κατηγορήσουν τα παιδιά σου;

- Πρέπει.

- Να ιδούμε τώρα, δέσποτά μου, ποίος είναι πατέρας, τράπεζα ποία είναι, το φαγί ποίον είναι και ποία είναι τα παιδιά.

Πατέρας πνευματικός και επίτροπος είσαι η αγιωσύνη σου, οπού σε έκαμεν ο Θεός, μητέρα είναι η εκκλησία, τράπεζα το αναλόγι, φαγί είναι τα βιβλία της Εκκλησίας, και το άγιον Ευαγγέλιον, παιδιά πνευματικά είναι οι χριστιανοί. Τώρα δεν σε φαίνεται πως ομοίως πρέπει να κάνης και η αγιοσύνη σου; Δεν το λέγω μόνον δια λόγου σου, αλλά παράδειγμα να ακούσουν και οι άλλοι. Να βάνης το αναλόγι εις τη μέσην της Εκκλησίας, να διαβάζεις παστρικά και μεγαλοφώνως, δια να ακούουν όλοι οι χριστιανοί και ωσάν ακούουν δεν κουβεντιάζουν.

Αμή όταν διαβάζης ομπρός εις τον Χριστόν και τα λέγεις μέσα σου, οπού ο Χριστός τα ηξεύρει, και τα ακούεις μοναχός σου, έτσι και οι χριστιανοί, άνδρες και γυναίκες, ωσάν δεν ακούουν και δεν έχουν φαγί, αρχινούνε τα λακριντιά μέσα εις την εκκλησίαν και λέγει η μία γυναίκα την άλλην, ποία έχει καλύτερα φορέματα και στολίδια. Ύστερα, παίρνουν και φεύγουν και δεν έχουν όρεξιν να ματαέρθουν, και γίνεσαι αιτία και κολάζονται και εκείνες και  κολάζεσαι και η αγιωσύνη σου.

Μα τι πρέπει να κάμης, παπά μου, δια να μην κολασθής; Ετραγούδησες καμμίαν φοράν, δέσποτά μου; Εγώ είδα μίαν φοράν έναν πόρνον, οπού εδιάβαινε αποκάτου από ένα σπίτι υψηλό, και εις ένα παράθυρον μίαν κόρην. Την είδε ο πόρνος, μα δεν την έβλεπε τόσον καλά. Ανέβηκε εις σε υψηλότερον τόπον και την έβλεπε καλύτερα. 

Αρχίνησε και ετραγούδα και έλεγε: Άχ, μαύρα μάτια, μαύρα φρύδια (να ειπώ και άλλον ένα;) στου παπά τα παραθύρια. Τι ήτανε ο σκοπός του; Να διώξη τον Χριστόν από την καρδίαν της κόρης και να φέρη τον διάβολον, να διώξη την παρθενίαν και να φέρη την πορνείαν. 

Τώρα δεν πρέπει και η αγιωσύνη σου να κάμης ομοίως; Να ανεβής υψηλά και να λέγης με κατάνυξιν και μεγαλοφώνως: Ελέησόν με ο Θεός, κατά το μέγα έλεος σου και κατά το πλήθος των οικτιρμών σου εξάλειψον το ανόμημά μου. Και αν ημπορής να κλαίης, δια να διώξης τον διάβολον από την καρδιάν των χριστιανών και να φέρης τον Χριστόν, να διώξης την πορνείαν και να φέρεις την παρθενίαν, να διώξης την υπερηφάνειαν και να φέρης την ταπείνωσιν. Αν θέλετε οι ιερείς να σωθήτε και να σωθούν και οι χριστιανοί, αυτό να κάμνετε.

(Μακαριστού Μητροπολίτου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτη, ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, σελ. 251-253) 

Πάλιν εσύ, γυναίκα, έχεις περισσότερον χρέος από τον άνδρα να ἀνατρέφης τα παιδιά σου καί να τα νουθετάς εις τα καλά έργα. (Α2, 1η 170, 5η 106).Καὶ ὅ­ταν τὸ παι­δὶ ση­κώ­νε­ται ἀ­πὸ τὸν ὕ­πνο καὶ σοῦ γυ­ρεύ­ει ψω­μί, μὴν τοῦ δί­νεις, μό­νο νὰ πά­ρεις τὸ ψω­μί, νὰ τὸ βά­λεις ἐμ­πρὸς στὴν εἰ­κό­να τοῦ Χρι­στοῦ καὶ νὰ τοῦ πεῖς: 

«Ἐ­γώ, παι­δί μου, δὲν ἔ­χω ψω­μί. Ὁ Χρι­στὸς ἔ­χει. Σή­κω νὰ κά­νεις τὸν σταυ­ρό σου, νὰ πα­ρα­κα­λέ­σου­με τὸν ἅ­γιό σου νὰ πα­ρα­κα­λέ­σει τὸν Χρι­στὸ νὰ σοῦ τὸ δώ­σει. Καὶ ἔ­τσι τὸ παι­δὶ πα­ρα­κι­νεῖ­ται ἀ­πὸ τὴν ἀ­γά­πη τοῦ ψω­μιοῦ καὶ εὐ­θὺς ὅ­ταν ξυ­πνᾶ, τὸν ἅ­γιό του βλέ­πει. Καὶ ἔ­τσι νὰ συ­νη­θί­ζε­τε τὰ παι­διά σας, νὰ τὰ παι­δεύ­ε­τε ἀ­πὸ μι­κρά, γιὰ νὰ συ­νη­θί­ζουν στὸν κα­λὸ δρό­μο. Καί νά τό παίρνῃς εἰς τήν ἐκκλησίαν καί νά τό ὀρμηνεύῃς νά κάνῃ σωστά τόν σταυρόν του μέ τά τρία δάκτυλα. Καί νά τό βάνῃς νά ἀσπάζεται τάς ἁγίας εἰκόνας καί πάντα νά τό διδάσκῃς τά χριστιανικά καμώματα, ὅτι ἔχεις νά δώσῃς ἀπολογίαν δι' αὐτό. 

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα! 

Νουθεσίες Κυρίου

Μωρός ἐν γέλωτι ἀνυψοῖ φωνήν αὐτοῦ, ἀνήρ δέ πανοῦργος μόλις ἡσυχῇ μειδιάσει: ο μωρός κι ο αμόρφωτος, όταν γελάει, υψώνει δυνατά τη φωνή του. Ο έξυπνος όμως και φρόνιμος ήσυχα και μόλις θα μειδιάσει (Σοφία Σειράχ, κα', 20) 
Ὅ, τι ἄν αἰτήσητε ἐν τῷ ὀνόματί μου, τοῦτο ποιήσω: καθετί που θα ζητήσετε με προσευχή, επικαλούμενοι το όνομά μου και μένοντας σε στενή κοινωνία κι ένωση με μένα, θα το κάνω (Ιωάννη, ιδ, 13) 

Ὀλίγον μέν ὑπνοῖς, ὀλίγον δέ κάθησαι, μικρόν δέ νυστάζεις, όλίγον δέ ἐναγκαλίζῃ χερσί στήθη. Ἕως τίνος, ὀκνηρέ, κατάκεισαι; : Ἐως πότε οκνηρέ θα κάθεσαι ξαπλωμένος; Λίγη ώρα κοιμάσαι, λίγο κάθεσαι, λίγο νυστάζεις, λίγο αγκαλιάζεις τα στήθη σου με σταυρωμένα χέρια (Παροιμίες στ. 9-10)

Ἡ γάρ πολιά τότε αἰδέσιμος, ὅταν τά τῆς πολιᾶς πράττῃ· ὅταν δέ νεωτερίζῃ, τῶν νέων καταγελαστότερος ἔσται: τα λευκά μαλλιά της γεροντικής ηλικίας τότε είναι άξια σεβασμού, όταν ο γέροντας εφαρμόζει αυτά που αρμόζουν στα λευκά του μαλλιά. Όταν όμως φέρεται σαν νέος, τότε θα γίνει πιο αξιοχλεύαστος από τους νέους (Ιωάννης Χρυσόστομος)

Μή θαυμάσῃς μηδέν ὅ μή παραμένει, μή παρίδῃς ὅ μένει· μηδέ περισφίγξῃς μηδέν ὅ διαρρέει κρατούμενον: να μη θαυμάσεις τίποτε το οποίο δεν παραμένει, αλλά εξαφανίζεται, μη παραβλέψεις αυτό το οποίο παραμένει· ούτε να περισφίξεις τίποτε, που όταν το κρατάς στο χέρι σου διαρρέει και χάνεται (Γρηγόριος ο Θεολόγος)  

Ἐφ ὅσον ἐποιήσατε ἑνί τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοί ἐποιήσατε: Ό, τι εισφέρουμε για την διάδοση του Ευαγγελίου, για τη χριστιανική μόρφωση της νεολαίας, την προστασία και βοήθεια ανθρώπων που έχουν ανάγκη, πτωχών οικογενενειών, κ.λπ., προσφέρεται στον Θεό (Ματθαίου, κε, 40) 

Τῆς δέ εὐποιΐας καί κοινωνίας μή ἐπιλανθάνεσθε· τοιαύταις γάρ θυσίαις εὐαρεστεῖται ὁ Θεός: μη λησμονείτε την αγαθοεργία και την μεταδοτικότητα, με τις οποίες συμμετέχουν και οι άλλοι στα αγαθά σας. Μη λησμονείτε αυτές, διότι ο Θεός ευχαριστείται σε τέτοιες θυσίες και όχι στις θυσίες των ζώων (Προς Εβραίους, ιγ, 16) 
Εάν κανείς μεταξύ σας νομίζει ότι είναι θρήσκος και ευσεβής, δεν έχει όμως χαλινό και μέτρο στη γλώσσα του, αλλά εξαπατά με το ψεύτικο αυτό φρόνημα τη συνείδησή του, του ανθρώπου αυτού η θρησκεία είναι ανώφελη και άχρηστη (Ιακώβου, α΄ 26)
Ἄφες αὐτήν καί τοῦτο τό ἔτος, ἕως ὅτου σκάψω περί αὐτήν καί βάλω κόπρια κἄν μέν ποιήσῃ καρπόν· εἰ δέ μήγε, εἰς τό μέλλον ἐκκόψεις αὐτήν: παράταση ζωής σημαίνει βαθύτερη μετάνοια και πολλούς καρπούς μετανοίας (Λουκά, ιγ, 8-9) 

Τόν τραυματισθέντα οὐδέν οὕτως ὡς ἐπιείκεια θεραπεῦσαι δύναται. Ἐπιείκεια γάρ πάσης βίας δυνατωτέρα: Αυτόν ο οποίος με το να αμαρτήσει έχει τραυματιστεί πνευματικώς , τίποτε άλλο δεν μπορεί να τον θεραπεύσει καλύτερα όσο η (θεία) επιείκεια. Διότι η επιείκεια (του Θεού) είναι ισχυρότερη από κάθε βίαιο μέσο. (Ιωάννης Χρυσόστομος) 

Η θερμή ικεσία του θεραπευθέντος δαιμονισμένου να παραμείνει συνεχώς μαζί με τον μέγιστο ευεργέτη του, τον πολυεύσπλαχνο Κύριο, ήταν εκδήλωση θερμής ευγνωμοσύνης...Ας μην παραλείπουμε ποτέ να δοξάζουμε και να ευχαριστούμε τον Θεό για τα αγαθά που μας δίνει και να διακηρύττουμε όσα καλά μας έκανε (Κυριακοδρόμιο, τόμος 3ος, Εκδόσεις Σωτήρ)

Ἀγρυπνεῖτε ἐν παντὶ καιρῷ δεόμενοι: να είστε άγρυπνοι και προσεκτικοί· να προσεύχεστε κάθε ώρα και κάθε στιγμή και να παρακαλείτε τον Θεό να σας δώσει χάρη και δύναμη, ώστε να γίνετε άξιοι να ξεφύγετε από όλα όσα πρόκειται να γίνουν, χωρίς να βλαβείτε ψυχικώς και να σταθείτε άφοβοι και με θάρρος μπροστά στον Υιό του ανθρώπου (Λουκά κα, 36) 

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα!