Θαυμαστές διηγήσεις μέρος 167ο

 

Από όσα ελέχθησαν περί του ορισμού του θυμού φαίνεται και η σοβαρότητα και ο κίνδυνος αυτού του πάθους. Όμως όπως λέγει ο Κύριος "ἐκ τοῦ καρποῦ τό δένδρον γιγνώσκεται (Λουκ. στ, 44)",έτσι και το μεγάλο σε βάθος και σε έκταση κακό του θυμού, που λυμαίνεται τους περισσοτέρους από εμάς τους ανθρώπους, φαίνεται από τα ολέθρια αποτελέσματά του, που είναι και πολλά σε αριθμό και ποικίλα στο είδος τους, αλλά και σοβαρά. Παρουσιάζονται μερικά μόνο σοβαρά, όπως μας τα εκθέτει ο λόγος του Θεού και η Πατερική σοφία και εμπειρία. 

Κατ' αρχάς πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι ο θυμός αποτελεί το κατεξοχήν τυφλό πάθος, που όταν δεν χαλιναγωγείται, αλλά κυριαρχήσει, τότε θολώνει και σκοτίζει συχνά σε απελπιστικό βαθμό τον νου του ανθρώπου. Η κατάσταση του θυμού είναι έξαλλη και παράφορη. Είναι κατά την Πατερική έκφραση, "μέθη τῆς ψυχῆς".Μέθη κατά την οποία το λογικό ούτε λειτουργεί, ούτε σκέπτεται, ούτε κάνει, ούτε και ενεργεί συνετά. "Ο θυμός μάτια δεν έχει", λέει μια παροιμία. Ο θυμωμένος χάνει την αυτοκυριαρχία του, τη σοβαρότητα και την αξιοπρέπειά του. "Μαινόμεθα ὁπότε ἄν ὀργιζώμεθα", λέγει ο αρχαίος φιλόσοφος Φιλήμων. 

Εκείνος που προσβάλλεται από αυτή την κατάσταση λέει λόγια και φράσεις άσχημες και προβαίνει σε τέτοιες ενέργειες, που τον εκθέτουν απέναντι του Θεού και των ανθρώπων και για τις οποίες κατόπιν πικρά μετανοεί. Έτσι πραγματοποιείται η παροιμία "όπου σπέρνει η οργή θερίζει η μετάνοια". Όταν βρισκόμαστε στα λογικά μας συχνά κάνουμε λάθη. Όταν θυμώνουμε το κακό παραγίνεται. Γι' αυτό και ο λόγος του Πνεύματος μας υπενθυμίζει "ὁ ὀξύθυμος πράσσει μετά ἀβουλίας (Παροιμ. ιδ, 17)". 

Δηλαδή ο οξύθυμος άνθρωπος, επειδή κατά την παραφορά του δεν είναι κύριος του εαυτού του, προβαίνει σε πράξεις απερίσκεπτες, σαν να μην έχει ελεύθερη βούληση. Και οι αρχαίοι, με τη σοφία που τους διέκρινε, έλεγαν: "Ὅσα ὀργῇ χρώμενοι πράττουσιν ἄνθρωποι, ταῦτα ἀνάγκῃ τυφλά εἶναι καί ἀνόητα (Πλούταρχος)". Ο θυμός σκοτίζει και τυφλώνει τον άνθρωπο και όσα υπό το κράτος του γίνονται είναι κατά κανόνα άκριτα, άστοχα ανόητα και επιβλαβή. 

Ίσως δεν είναι υπερβολή ο ισχυρισμός ότι, τα περισσότερα και τα μεγαλύτερη λάθη και παραπτώματά μας πραγματοποιούνται πάνω στον αναβρασμό και τον σκοτισμό αυτόν, που δημιουργεί ο θυμός και η οργή. Η διαπίστωση του μεγάλου Πατρός της Εκκλησίας, του Ιωάννου Χρυσοστόμου, "ὄντως σκότος ἐστιν ὁ θυμός", αποτελεί αδιάψευστη πραγματικότητα. Γι' αυτό και η παροιμία λέει για τους θυμωμένους "βαράει σαν στραβός κι όπου πετύχει", ή το άλλο "Ηρώδης έγινε" και "ο θυμός μάτια δεν έχει". Είναι όμως θλιβερό το φαινόμενο του ανθρώπου και μάλιστα του Χριστιανού, του "ἠλαττωμένου βραχύ τι παρ' ἀγγέλους καί στεφανωμένου διά δόξης καί τιμῆς (Ψαλ. η,6)" του προικισμένου με νου και κρίση και λογικό να σκοτίζεται και να παραλογίζεται εξαιτίας του θυμού του. 

Ο θυμός", λέγει ο ιερός Χρυσόστομος, "δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια παράλογη ορμή. Και με τον παραλογισμό δεν μπορεί κανείς να πετύχει τίποτε το λογικό... Γιατί ο θυμός εμποδίζει τον άνθρωπο να δει καθαρά. Αλλά όπως ακριβώς σε νυχτερινή μάχη, τα δέσει όλα και μάτια και αυτιά, έτσι μας οδηγεί όπου το πάθος του θυμού θέλει (ΕΠΕ, 15, 492)". Και βέβαια, με αυτόν τον θυμό του, που εύκολα ανάβει κι εκδηλώνεται με τον γνωστό άσχημο τρόπο, ο άνθρωπος καταρρακώνει το κύρος του, μειώνει την υπόληψή του και χάνει την αίγλη και την εκτίμησή του στις συνειδήσεις των άλλων. Κι όχι λίγες φορές τον καθιστά στον περίγυρό του αντιπαθή και αποκρουστικό και τον αποφεύγουν, όπως εκείνον που έχει μεταδοτική ασθένεια. 

Είναι πολύ χαρακτηριστική επ' αυτού η φράση της Αγίας Γραφής: "Ἀνήρ θυμώδης οὐκ εὐσχήμων (Παρ. ια, 25)". Πόσο αλήθεια μας ασχημίζει ενώπιον όλων ο θυμός μας! Αυτός που δεν χαλιναγωγεί τον θυμό του, αλλά τον αφήνει κι εκδηλώνεται μπορεί να έχει πολλά κι έξοχα χαρίσματα και προσόντα ζηλευτά. Μπορεί κατά τα άλλα να είναι συμπαθής φυσιογνωμία και να κοσμείται με πολλές αρετές. Όμως αυτός ο ίδιος κατά τις ώρες της εξάψεως του θυμού του, αλλάζει εικόνα και μορφή. Αυτή η γλυκιά και συμπαθής φυσιογνωμία χάνει το κάλλος της και καθίσταται άγρια και αποκρουστική. Σύγχρονος δόκιμος συγγραφέας ερμηνεύοντας τη φράση "Ἀνήρ θυμώδης οὐκ εὐσχήμων" παρατηρεί: 

"Η οργή, ως υπερθέρμανση του εγκεφάλου και πύρωση της καρδιάς παρουσιάζει τον άνθρωπο αλλόφρονα, σωματικό και ηθικό ερείπιο, οικτρότατο. Αλλά και επικίνδυνο ανθρώπινο θηρίο, με μια τρομερή αλύγιστη δύναμη που υπερβαίνει και αυτή του δαιμονισμένου. Ο θυμωμένος, ο εκτός εαυτού, υπερβαίνοντας και τον μεθυσμένο σε άγρια εμφάνιση, εμπνέει τον φόβο, γιατί είναι αδύνατη η λογική επικοινωνία μαζί του και μάταιη η απόπειρα διαλόγου". 

"Με διάθεση λυσσασμένης τίγρης, με όψη φονική, με υγρούς οφθαλμούς, με τρεμάμενα χείλη, όχι μόνο βλασφημεί και βρίζει χυδαιότατα, όχι μόνο βωμολοχεί και πλήττει μανιακώς τον αντιτιθέμενο, αλλά ούτε και νιώθει κανένα συγγενικό φραγμό ή λαμβάνει υπ' όψιν τις συνέπειες των πράξεών του.... Προκειμένου για γυναίκες των οποίων ο θυμός εξελίχθηκε σε ψυχικό βρασμό, παρατηρείται και το φαινόμενο της υστερίας " (Λεξικόν αθλιοτήτων), για να επαληθευθεί και η παροιμία: "Γυναίκα θυμωμένη, θάλασσα αγριεμένη". 

συνεχίζεται.....

(Αρχιμανδρίτη Γαβριήλ Γ. Αθανασιάδη, Ο θυμός, Εκδόσεις Σωτήρ, Δεκέμβριος 2002)

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα!

Θαυμαστές διηγήσεις μέρος 166ο

 

Ας δούμε και τον ορισμό που δίνει στον θυμό ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος. Αρχικά κάνει μια μικρή διάκριση μεταξύ οργής, οξυχολίας και θυμού. "Οργή σημαίνει, λέγει, να διατηρείς συνεχώς μέσα σου κάποιο μίσος, να ενθυμείσαι δηλαδή τι κακό που σου έγινε. Οργή σημαίνει να επιθυμείς να εκδικηθείς αυτόν που σε παρόξυνε. 

Οξυχολία σημαίνει έξαψη της καρδιάς που γίνεται παρευθύς και διαμιάς. Πικρία σημαίνει μια εσωτερική κίνηση στερημένη από κάθε ευχαρίστηση και εδραιωμένη μέσα στην ψυχή. Θυμός σημαίνει ευμετάβλητη και ευέξαπτη συμπεριφορά και ασχημοσύνη της ψυχής....". "Θυμώδης σημαίνει να γίνεσαι θεληματικώς επιληπτικός κι από αθέλητη κακή συνήθεια να πέφτεις κάτω και να συντρίβεσαι ολοσχερώς... Εάν το όριο της πιο τέλειας πραότητας είναι, ενώ βρίσκεται μπροστά σου αυτός που σε παροξύνει, να τον αντιμετωπίζεις με εσωτερική γαλήνη και αγάπη. 

Τότε οπωσδήποτε το έσχατο όριο του θυμού είναι, ενώ απουσιάζει αυτός που σε λύπησε, να κάνεις ότι συγκρούεσαι μαζί του με διάφορα λόγια και κινήματα θηριώδη". Και συμπληρώνει χαρακτηριστικά ο όσιος Ισαάκ: "Ο θυμωμένος άνθρωπος ανοίγει το στόμα και κλείνει τα μάτια". Η μια και μοναδική ρίζα και αιτία του θυμού - και όλων βέβαια των κακών- είναι ο εγωισμός μας. Ας προσθέσουμε κάποιες Πατερικές σκέψεις και γνώμες. 

Ο άνθρωπος που έχει αυξημένο "ίδιον θέλημα", που αποτελεί τον σκληρό πυρήνα του εγωισμού και δεν το καταπολεμά να το υποτάξει στο θέλημα του Θεού, είναι έντονα επιρρεπής προς το θυμό. Συγκεκριμένα: σε όλα θέλουμε να γίνεται και στο σπίτι και έξω από αυτό στις σχέσεις και τις συνεργασίες μας με τους άλλους. 

Όταν όμως οι άλλοι δυστροπούν κι εναντιώνονται σε εκείνο που θέλουμε και υποδεικνύουμε, τότε χάνουμε την ψυχραιμία και γινόμαστε έξω φρενών, θυμώνουμε. Επαναστατούμε, όταν το θέλημα των άλλων παρεμβάλλεται στο δικό μας. Θέλουμε σώνει και καλά να γίνει το δικό μας κι όχι των άλλων, ας είναι και σωστό. Αλλά και οι άλλοι θέλουν το ίδιο για τον εαυτό τους κι έτσι επέρχεται η αγανάκτηση και η σύγκρουση και θυμώνουμε και γινόμαστε έξω φρενών, δηλαδή σαν τρελοί. 

Το ίδιο συμβαίνει όταν κι οι άλλοι μας κάνουν υποδείξεις και παρατηρήσεις δικαιολογημένες ή αδικαιολόγητες. Δεν δεχόμαστε κατά το κοινώς λεγόμενο "μύγα στο σπαθί μας". Δεν ανεχόμαστε ελέγχους κι επιπλήξεις για τη διόρθωσή μας. Νομίζουμε ότι με τις υποδείξεις των άλλων αδικούμαστε, μειώνεται η αξία μας, πέφτει το κύρος και γι' αυτό θιγόμαστε και ξεσπάμε στον θυμό, για να βάλουμε δήθεν τους άλλους στη θέση τους, με αποτέλεσμα, εκτός των άλλων, να μείνουμε αδιόρθωτοι. 

Η κατάσταση οξύνεται περισσότερο όταν ο θυμώδης άνθρωπος δέχεται κάποιες περιφρονήσεις και κατηγορίες. Δυστυχώς όπως είναι η όλη κατάσταση των πραγμάτων και των συνθηκών, δεν μπορούμε να αποφύγουμε και τις ειρωνείες και τις κατακρίσεις και τις περιφρονήσεις των άλλων, ούτε ακόμα και τις διαβολές, τις ύβρεις και τις αδικίες. Ο εγωιστής άνθρωπος δεν τα σηκώνει αυτά, δεν κάνει υπομονή, δεν ανέχεται τους άλλους. Ταράζεται και ξεσπά με τον θυμό του και φέρεται χειρότερα από τους άλλους. Εφαρμόζει κατά γράμμα το "ὀφθαλμόν ἀντί ὀφθαλμοῦ" της Παλαιάς Διαθήκης και πέφτει χαμηλότερα από τους κατηγόρους του. 

Έλεγε απαθώς πολύ φιλοσοφημένα ο σοφός Σωκράτης: "εἰ ὄνος μἐ ἠλάκτισε κἀγὠ ἀντιλακτίσω αὐτόν"; Τι παράδειγμα μας έδωσε ο Κύριος: "Λοιδορούμενος οὐκ αντελοιδόρει, πάσχων οὐκ ἠπείλει (Α Πετρ. β, 23)". Λέγει για την αιτία του θυμού ο αββάς Δωρόθεος: "Είναι αδύνατον να οργισθεί κανείς εναντίον του πλησίον, αν πρώτα δεν υπερηφανευθεί εσωτερικά απέναντί του κι αν δεν τον περιφρονήσει κι αν δεν θεωρήσει τον εαυτό του καλύτερο απ' αυτόν". 

Κι ο όσιος Ιωάννης της Κλίμακος λέγει με ιδιάζοντα τρόπο: "Ο θυμός δείχνει άνθρωπο γεμάτο από υπερηφάνεια....". "Λέγε μας, ω παράφρον και άσεμνε, τα ονόματα του πατέρα σου και της μητέρας σου που κακώς σε εγέννησαν, καθώς και των βδελυκτών θυγατέρων σου.... 

Και αυτός, ο θυμός δηλαδή, θα μας είπη τα εξής... Εκείνος που με εγέννησε ονομάζεται τύφος, δηλαδή έπαρση... Μητέρα μου είναι η κενοδοξία.... Οι δε θυγατέρες μου ονομάζονται μνησικακία, έχθρα, δικαιολογία και μίσος. Οι εχθροί μου από τους οποίους τώρα κρατούμαι δεμένος είναι οι αντίπαλοι των θυγατέρων μου, η αοργησία δηλαδή και η πραότης. Αυτή που με επιβουλεύεται ονομάζεται ταπεινοφροσύνη....."Και συμπερασματκώς, δια τον ορισμό της καταστάσεως του θυμού, αν δώσουμε τον λόγο στον Μέγα Βασίλειο, τον βαθύ ανατόμο της ανθρώπινης υποστάσεως, θα μας πει τα εξής:

 "Εάν θα μπορέσεις με σώφρονα λογισμό να ξεριζώσεις την πικρή ρίζα του θυμού (που είναι ο εγωισμός), μαζί θα ξεπαστρέψεις και πολλά από τα άλλα κακά, που είναι βλαστάρια αυτής της κακίας. Ας μην εισάγουμε λοιπόν ένα τόσο μεγάλο κακό στους εαυτούς μας. Διότι είναι αρρώστια της ψυχής, σκοτοδίνη των λογισμών, αποξένωση από τον Θεό, άγνοια της συγγενείας, αρχή πολέμου, επισώρευση συμφορών, πονηρός δαίμων που γεννάται στις ίδιες τις ψυχές μας, και που σαν αναιδής νοικάρης κυριαρχεί στην οικία μας και αποκλείει την είσοδο του Αγίου Πνεύματος (Κατά οργιζομένων)". 

συνεχίζεται.....

(Αρχιμανδρίτη Γαβριήλ Γ. Αθανασιάδη, Ο θυμός, Εκδόσεις Σωτήρ, Δεκέμβριος 2002)

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα δια των πρεσβειών της Παναγίας μας!   

Θαυμαστές διηγήσεις μέρος 165ο

 

Το ψυχολογικό αυτό φαινόμενο του θυμού, με τις πάντοτε άσχημες εκδηλώσεις του, όταν εξωτερικεύεται, είναι κυρίως θέμα εσωτερικού ερεθισμού. Υπάρχουν άτομα που δεν προσβάλλονται ή που μπορούν και χαλιναγωγούν αυτή την προσβολή και προλαμβάνουν το ξέσπασμα του θυμού. 

Υπάρχουν όμως και πολλοί, που -για ποικίλους λόγους- δεν προσπαθούν να χαλιναγωγήσουν και να καταστείλουν αυτούς τους ερεθισμούς που δέχονται και μοιραίως κατά τρόπο ενστικτώδη ο θυμός ξεσπά και διαρκεί τόσο χρόνο όσο και το ερέθισμα. Όλα αυτά μας λένε ότι το πάθος του θυμού, με τα γνωστά και πάντοτε δυσάρεστα αποτελέσματά του, είναι στενά και άμεσα συνδεδεμένο ως αιτία και αποτέλεσμα με τον εγωισμό. 

Ο υποχθόνιος ερεθισμός που υποκινεί και ενεργοποιεί τον θυμό είναι ο επάρατος εγωισμός μας, η αιτία όλων των κακών. Πιο απλά: Το ξέσπασμα του θυμού είναι αντίδραση θιγομένου, πληγωμένου ή μη ικανοποιημένου εγωισμού. Ο θυμός, που η αρχική του έννοια ήταν ατμός, καπνός (εξ ου και θυμίαμα) ή κονιορτός (σκόνη) εμφανίζεται στην αρχή ως μια πικρία, μια δυσάρεστη και μελαγχολική διάθεση, που καλύπτει την ψυχή του ανθρώπου, όταν προσβάλλεται από κάποια αφορμή, κάποια δυσκολία ή όταν διαψεύδονται οι προσδοκίες του, προσβάλλεται η αξιοπρέπειά του, ο εγωισμός του, όταν θίγεται το προσωπικό του συμφέρον κ.λπ. 

Συχνά ο άνθρωπος θυμώνει και νευριάζει από ασήμαντες αφορμές. Παραδείγματος χάριν όταν το παπούτσι δεν φοριέται, διότι είναι στενό, όταν δεν ξεκλειδώνει εύκολα η πόρτα, όταν δεν είναι το φαγητό έτοιμο στην ώρα του ή δεν έγινε αυτό που θέλει από τους άλλους κ.λπ. Σε όλες αυτές τις εξωτερικές αφορμές, που δεν θα λείψουν ποτέ και από κανένα, διότι τέτοιο είναι το περιεχόμενο της ζωής, επηρεάζεται, πλήττεται το νευρικό σύστημα του ανθρώπου, δημιουργείται κάποια πικρία και δυσάρεστη διάθεση. 

Και αν κανείς προφθάσει και με λίγη υπομονή καταστείλει αυτή την πικρία και η θέληση χαλιναγωγήσει τη δυσάρεστη αυτή διάθεση, τότε το κακό προλαμβάνεται. Διαφορετικά εξελίσσεται σε θυμό και οργή και στη συνέχεια ο θυμωμένος ξεσπά με τον γνωστό τρόπο και τα δυσάρεστά του αποτελέσματα. Δηλαδή ο θυμός ως προς την έντασή του, τις εκδηλώσεις και τα αποτελέσματά του, παρουσιάζει διαβαθμίσεις. Συγκεκριμένα: Στην αρχή παρουσιάζεται ως μικρή ένδειξη ανυπομονησίας και πικρίας. "Πικρία ῥίζα θυμοῦ καί ὀργῆς (Χρυσόστομος)". Χάνει κανείς τη χαρούμενη και ειρηνική του διάθεση μπροστά στις συνηθισμένες δυσκολίες που συναντά. Ακολουθεί η παραφορά. 

Ο θυμωμένος ερεθίζεται από την αφορμή και εκδηλώνει τη δυσαρέσκειά του με λόγια και φράσεις έντονες και με νευρικές και άτακτες κινήσεις και χειρονομίες. Κατά τον τρίτο βαθμό του ο θυμός εκδηλώνεται με βία και ξεσπά όχι μόνο σε λόγια προσβλητικά, αλλά ενίοτε και σε χειροδικίες κ.λπ. Προχωρεί κατόπιν μέχρι μανίας. Δεν είναι πλέον κύριος του εαυτού του και δεν ελέγχει τις εκδηλώσεις του. Ξεσπά σε ασυνάρτητα λόγια και σε άτακτες κινήσεις όπως κάνει ένας τρελός. Ο θυμός τώρα μοιάζει με το ηφαίστειο που κοχλάζει και ξαφνικά ξεσπά και βγάζει λάβα και φωτιά. 

Στις στιγμές αυτές ο όλος άνθρωπος διέρχεται μια κρίση, μια έντονη ταραχή του ψυχικού του κόσμου που απομακρύνει την ειρήνη της ψυχής και καταπνίγει όλα τα ευγενή συναισθήματα της καρδιάς και επικρατεί ο ενστικτώδης άνθρωπος με όλα του τα πάθη και τις κακίες. Κατά τη χαρακτηριστική έκφραση του Μεγάλου Βασιλείου "μανία τις ὀλιγοχρόνιος ἐστιν ὁ θυμός". Ο θυμός είναι μια στιγμιαία τρέλα με πολλές δυσάρεστες συνέπειες. Τον ίδιο χαρακτηρισμό δίνει στον θυμό και ο ιερός Χρυσόστομος:

"Πραγματικά αυτός που θυμώνει δεν παραπαίει λιγότερο από αυτούς που κατέχονται από μανία. Πρόσεξε λοιπόν ό, τι ακριβώς συμβαίνει στους τρελούς, όταν ο δαίμονας εκείνος εισέλθει σ΄ αυτούς και τους κάνει παράφρονες και τους παρασύρει να κάνουν αντίθετα από όσα βλέπουν... Με τον ίδιο τρόπο κι αυτοί που θυμώνουν δεν αναγνωρίζουν τους παρόντες δεν θυμούνται τη συγγένεια, τη φιλία, ούτε το αξίωμα, ούτε αντιλαμβάνονται τίποτε άλλο, αλλά τυραννούμενοι από τον θυμό τους, οδηγούνται στον γκρεμό (ΕΠΕ, 4, 344)". Το τελευταίο στάδιο του θυμού είναι ένα ακράτητο μίσος και πολλά βιώματα εκδικήσεως, εναντίον εκείνων, που έδωσαν την αφορμή. 

Η εκδίκηση αυτή συχνά φτάνει μέχρι και τον φόνο. Δηλαδή φτάνουμε στην κατάσταση της οργής, που συχνά παρατείνεται και καθιστά πολύ προβληματική την ταλαίπωρη ζωή μας. Ας ακούσουμε και δυο Πατερικές γνώμες για τον ορισμό του θυμού. Κατ' αρχάς υπενθυμίζουμε το χωρίο του Προφήτου Ησαΐου: "Οὐαί οἱ μεθύοντες ἄνευ οἴνου [κη, 1]". Αλίμονο σε όσους μεθούν χωρίς κρασί, δηλαδή από τον άκρατο θυμό, κατά την ερμηνεία του αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας. 

Και συμπληρώνει ο Μέγας Βασίλειος: '' Ο θυμός είναι η μέθη της ψυχής διότι την κάμνει παράφρονα όπως ο οίνος... Σκέψου τον οργιζόμενο πώς μεθά με το πάθος. Ο ίδιος δεν είναι κύριος του εαυτού του. Δεν γνωρίζει τον εαυτό του. Δεν γνωρίζει αυτούς που είναι παρόντες. Σαν να μάχεται μέσα στη νύχτα πιάνει το καθετί, σκοντάφτει σε όλα, δεν ξέρει τι λέει, είναι δυσκολοσυγκράτητος. Βρίζει, κτυπά, απειλεί, κραυγάζει, ξεσχίζεται. Να αποφεύγεις τη μέθη αυτή (6/51)". Την ίδια γνώμη εκφράζει και ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός:

"Αλίμονο σ' αυτούς που μεθούν όχι από κρασί. Ο θυμός είναι μέθη της ψυχής και τη βγάζει από τα λογικά της, όπως το κρασί". "Μην πασχίζεις να είσαι εγκρατής, αφού έχεις διώξει από μέσα σου την πραότητα. Γιατί όποιος απέχει από το φαγητό και ποτά και θυμώνει αλόγιστα, μοιάζει με θαλασσοπόρο καράβι, που έχει τον διάβολο για καπετάνιο του (ΕΠΕ, 8α)". Ο ιερός Χρυσόστομος δίνει βαρύτερο χαρακτηρισμό στο πάθος του θυμού, όταν λέγει: "Ο διάβολος δεν τρέμει τόσο πολύ τον άνθρωπο που θεραπεύει τους δαιμονισμένους, όσο τον άνθρωπο που συγκρατεί την οργή του και νικάει τον θυμό του. 

Γιατί και ο θυμός είναι δαίμονας φοβερός και πρέπει τους θυμώδεις να ελεεινολογούμε περισσότερο παρά τους δαιμονισμένους (ΕΠΕ, 5, 142)". "Στον θυμώδη το βλέμμα είναι ταραγμένο, το πρόσωπο πρησμένο, η γλώσσα είναι λυσσασμένη, τα χέρια καταφέρονται εναντίον όλων. Ένας τέτοιος κάνει τις πράξεις που κάνουν και οι δαιμονισμένοι. Ο θυμός είναι θεληματικός δαίμονας, θεληματική μανία, έλλειψη λογικής. Ο θυμός είναι παιχνίδι του διαβόλου, εργαστήριο δαιμόνων, άξιος υπηρέτης της κακίας τους ( MG 63, 552)". 

συνεχίζεται.....

(Αρχιμανδρίτη Γαβριήλ Γ. Αθανασιάδη, Ο θυμός, Εκδόσεις Σωτήρ, Δεκέμβριος 2002)

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα δια των πρεσβειών του αγίου Κοσμά του Αιτωλού!   

Φράσεις για προβληματισμό 128ο μέρος

Μιλώ στη Γλυκοφιλούσα, όταν μου λείπει η αγάπη των δικών μου. Παρακαλώ την Οδηγήτρια, για να μη χάσω τον δρόμο μου. Κλαίω μπροστά στην Παυσολύπη, όταν ο ουρανός μου είναι μαύρος. Δέομαι στην Γοργοϋπήκοο, όταν το πρόβλημα "δεν παίρνει" άλλο. Γονατίζω στην Παραμυθία, όταν οι λύπες μου είναι πολλές και αβάσταχτες. Χαμογελώντας παρακαλώ την Πάντων Χαρά, όταν η χαρά μου είναι μακρινό όνειρο. 

Κοκκινίζοντας, παρακαλώ το Ρόδο το Αμάραντο για τη χαμένη μου ντροπή. Κι αν η μάνδρα της ψυχής μου απειληθεί, χτυπάω στην Πορταΐτισσα. Δοξολογώντας τον Κύριο ψάλλω μπροστά στο Άξιόν εστί. Ευχαριστώντας τον Θεό για όσα μου έδωσε ζητώ από την Παναγία Δεξιά να Του το πει. 

Όταν θέλω το "χάδι του Θεού", "κλείνω το μάτι" στη Μεσίτρια. Όταν δεν αντέχω άλλο τον θρήνο των αδελφών, ζητώ από τη Θρηνωδούσα να κλάψω μαζί της. Κι όσες φορές ως άλλοι "Φιλισταίοι" εχθρικά σύννεφα πυκνώνουν στον ουρανό της Πατρίδας μου, ικετεύω την Αγία Σκέπη. Κι ως μάνα όλου του κόσμου τη Βρεφοκρατούσα ικετεύω για όλες τις μάνες (Σπουδαία προσευχή). 

Η βαθιά κρίση θεσμών και αξιών που διέρχεται η πατρίδα μας δεν οφείλεται μόνο στην ολέθρια κακοδιαχείριση της χώρας μας, αλλά προεχόντως στο σοβαρό έλλειμμα ανθρωπιστικής παιδείας, που οδήγησε στο σημερινό απίστευτα χαμηλό επίπεδο ηθικής παρακμής, με όσα πρωτόγνωρα βιώνουμε καθημερινά: κακοποίηση της γλώσσας μας, διαστρέβλωση της ιστορίας μας, κατάργηση των εθνικών παραδόσεων, βολές κατά του Ελληνορθόδοξου πολιτισμού μας. Στόχος όλων αυτών είναι να πλήξουν τα βασικά χαρακτηριστικά της εθνικής μας ταυτότητας: γλώσσα, ιστορία, θρησκεία (Αντ. Κουνάδης, Πρόεδρος Ακαδημίας Αθηνών). 

Ἐσθλῶν μέν γάρ ἀπ΄ ἐσθλά διδάξεαι· ἤν δέ κακοῖσι συμμίσγῃς, ἀπολεῖς καί τόν ἑόντα νόον: από τους καλούς πάντα καλά θα μάθεις. Αν όμως πηγαίνεις με τους κακούς, θα χάσεις και το μυαλό που έχεις (Ξενοφώντος Απομνημονεύματα).

Όταν εκδικείσαι, εξισώνεσαι με τον εχθρό σου. Όταν συγχωρείς, μοιάζεις με τον Θεό. Η εκδίκηση πολλές φορές μοιάζει με το να δαγκώσεις ένα σκυλί, επειδή σε δάγκωσε αυτό (Σπουδαίες σκέψεις). 

Δεν πρέπει να ανταποδίδουμε την αδικία ούτε να κάνουμε κακό, οποιοδήποτε κι αν είναι το κακό που μας έκαναν (Πλάτων). 

Πυρός καί σιδήρου φίλος ἀναγκαιότερος: ο φίλος είναι αναγκαιότερος από τη φωτιά και το νερό (Πλούταρχος). 

Κουφίζονται οἱ Λυπούμενοι, συναλγούντων τῶν φίλων: Ανακουφίζονται οι λυπούμενοι, κάθε φορά που μοιράζονται τον πόνο τους οι φίλοι (Αριστοτέλης). 

Ὁμονοούντων ἀδελφῶν συμβίωσις, παντός τείχους στερροτἐρα: η συμβίωση των μονοιασμένων αδελφών είναι περισσότερο ανθεκτική από οποιοδήποτε τείχος (Αντισθένης).

Κάποτε ο Διονύσιος, ο τύραννος των Συρρακουσών, θέλησε να δοκιμάσει τον περίφημο "μέλανα ζωμό". Φυσικά, όταν τον δοκίμασε, αηδίασε και πέταξε το πιάτο μακριά. Ένας Σπαρτιάτης που τον είδε, του είπε: - Φυσικό ήταν να μην σου αρέσει, αφού έλειπε η σάλτσα. - Ποια είναι η σάλτσα; ρώτησε ο τύραννος. - Η κούραση, ο ιδρώτας και η πείνα, απάντησε ο Σπαρτιάτης. Χωρίς το ορεκτικό του κόπου τίποτε στη ζωή δεν είναι απολαυστικό (Αρχαία θυμοσοφία). 

Οι τρεις τύποι εγωιστών: εκείνος που είναι και δεν το νιώθει. Εκείνος που είναι και το δείχνει. Εκείνος που είναι και δεν θέλει να το δεχθεί. Ο πρώτος όταν ταπεινωθεί, το δέχεται. Ο δεύτερος όταν μετανοήσει, διορθώνεται. Ο τρίτος οδηγείται στην αλαζονεία (Σπουδαία σκέψη).

Παροιμιώδεις φράσεις για τη θάλασσα: 1) Η θάλασσα κι ο αχάριστος ποτέ τους δεν χορταίνουν. 2) Παίνευε τη θάλασσα, αλλά περπάτα στην ξηρά. 3) Στην ήρεμη τη θάλασσα όλοι είναι κυβερνήτες. 4) Τα 'κανες θάλασσα. 5) Σαν την άμμο της θάλασσας (Σπουδαίες σκέψεις). 

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα! 

Η Παναγιά μας ας μας σκεπάζει με την αγάπη της!