Η παιδεία είναι εκ φύσεως λιμάνι-καταφύγιο- για όλους τους ανθρώπους (Μένανδρος)--Το πιο σημαντικό είναι να μη σταματάς ποτέ να ρωτάς. Η περιέργεια έχει το δικό της λόγο ύπαρξης (Άλμπερτ Αϊνστάιν)--Μάθε να αγαπάς αυτούς που δεν πληγώνουν την αγάπη (Γ. Ρίτσος)--Τα εμπόδια δεν με πτοούν: καθένα από αυτά ενδυναμώνει τη θέληση για το ξεπέρασμά του (Λεονάρντο ντα Βίντσι)--Η πεμπτουσία της γνώσης είναι όταν την έχεις να την εφαρμόζεις κι όταν δεν την έχεις να ομολογείς την άγνοιά σου (Κομφούκιος) --Όλοι σκέπτονται να αλλάξουν τον κόσμο και κανείς τον εαυτό του (Λέων Τολστόι) --Ό, τι επαναλαμβάνουμε μας καθορίζει (Αριστοτέλης) --Δεν αγαπούν αυτοί που δεν δείχνουν την αγάπη τους (Σαίξπηρ) --Η αρετή είναι μια κατάσταση πολέμου και για να ζήσουμε μ' αυτήν πρέπει να πολεμάμε με τον εαυτό μας (Ζαν Ζακ Ρουσσώ) --Ό,τι είναι η γλυπτική για ένα κομμάτι μάρμαρο, είναι και η μόρφωση για την ψυχή (Τζότζεφ Άντισον) --Ο μέτριος δάσκαλος λέει. Ο καλός δάσκαλος εξηγεί. Ο ανώτερος δάσκαλος επιδεικνύει. Ο μεγάλος δάσκαλος εμπνέει (Γουίλιαμ Άρθουρ Γουόρντ)--Ο αληθινά σοφός δάσκαλος δεν σε προσκαλεί στον οίκο της σοφίας του, αλλά σε οδηγεί στο κατώφλι του δικού σου πνεύματος (Χαλίλ Γκιμπράν)

Δευτέρα, 6 Απριλίου 2020

Φράσεις για προβληματισμό 44ο μέρος



Η ζωή είναι ένας ασταμάτητος πόλεμος και πεθαίνουμε με τα όπλα στο χέρι (Σοπενάουερ).
Κάποτε ρωτήθηκε ένας μοναχός από κάποιον επισκέπτη προσκυνητή. -Τι κάνετε εδώ στο μοναστήρι; Κι ο  μοναχός απάντησε: -Πέφτουμε και σηκωνόμαστε, πέφτουμε και σηκωνόμαστε, πέφτουμε και σηκωνόμαστε (δηλαδή δεν μένουμε στις πτώσεις μας, αλλά μετανοούμε και συνεχίζουμε τον αγώνα μας).
Η αναμονή πονάει. Η λησμονιά πονάει. Αλλά το να μην ξέρεις ποια απόφαση να πάρεις είναι ο χειρότερος πόνος (Πάολο Κοέλιο).
Οι άνθρωποι είναι πρέπον να φροντίζουν περισσότερο για την ψυχή παρά για το σώμα. Διότι η τελειότητα της ψυχής επανορθώνει τις αδυναμίες του σώματος, η ισχύς όμως του σώματος χωρίς τη δύναμη της σωφροσύνης (της σύνεσης και του λογικού) κατ' ουδέν βελτιώνει την ψυχή (Δημόκριτος). 
Προτιμῶμεν νά καταβῶμεν εἰς τούς τάφους Χριστιανοί καί ἐλεύθεροι, παρά να ζήσουμε σκλάβοι, χωρίς θρησκεία, χωρίς πατρίδα, χωρίς τιμή (Ο Φίλος του Νόμου, Διακήρυξη Γ Εθνοσυνέλευσης, 1826).
Τα ιδανικά δε συνηθίζουν να κατοικούν στο χώρο της λογικής. Κατοικούν στο χώρο του πνεύματος. Τα ιδανικά έχουν κάτι από την ουσία της χίμαιρας, αστραφτοκοπούν μέσα στα παθητικότερα όνειρά μας, φερμένα από κόσμους αθέατους και απροσπέλαστους. Η πραγματοποίησή τους μας υποχρεώνει σε αέναη εγρήγορση και μας καθηλώνει σε διαρκή επιφυλακή. Αγρυπνούμε. Ασκούμε τις εσωτερικές μας δυνάμεις (Ι. Μ. Παναγιωτόπουλου, Ο σύγχρονος άνθρωπος, Εκδόσεις Φίλων, Αθήνα 1983).
Τα πάθη της ψυχής διαφθείρουν ακόμα και τους πιο άριστους άντρες, όταν γίνονται κυβερνήτες (Αριστοτέλης).
Ἐπιγνούς ὁ Ἰησοῦς ὅτι οὕτως αὐτοί διαλογίζονται (Μάρκου β, 1-12): Ο Κύριος με την υπερφυσική Του γνώση είδε τις σκέψεις των καρδιών τους (Φαρισαίων). Γιατί σκέφτεστε τέτοια πράγματα μέσα σας;Τι είναι πιο εύκολο να πω στον παράλυτο "σου συγχωρούνται οι αμαρτίες σου" ή να του πω "σήκω και περπάτα";  
Ο Θεός μπορεί και περπατά μέσα στον νου και την καρδιά μας, είναι ο "ἐμβατεύων τάς καρδίας" των ανθρώπων. Μόνος Αυτός. Ούτε οι Άγγελοι ούτε πολύ περισσότερο ο διάβολος. Μη δίνεις καμιά σημασία σε αστρολόγους, σε μέντιουμ που λένε τάχα ότι γνωρίζουν τις σκέψεις σου. Ο Χριστός είναι Θεός και διαβάζει τις σκέψεις μας. Βαδίζει μέσα στις καρδιές μας. (Αρχιμαδρίτη Αποστόλου Τσολάκη, Μίλησέ μου, Χριστέ, Εκδόσεις Σωτήρ)
Ο θυμός που υπερβαίνει τα όρια προξενεί τρόμο και η υπερβολική καλοσύνη εξαφανίζει τον σεβασμό (Ευριπίδης). 
Η ησυχία που προέρχεται από την ειρήνη είναι αιτία πολλών αγαθών (Δημοσθένης).
Φιλοφροσύνη ἀμείνων: οι καλοί κι ευγενικοί τρόποι είναι το καλύτερο (Όμηρος).  
Μακρόθυμος είναι αυτός που ανέχεται και υπομένει τα λάθη ή τις αδυναμίες των άλλων, που είναι ανεκτικός ή υπομονητικός, καρτερικός. Αυτός που εύκολα συγχωρεί, που δεν κρατά κακία, ο ανεξίκακος, ο αμνησίκακος (Α. Κορινθ. ιγ, 4).
 Το να προσπαθείτε να πετύχετε χωρίς σκληρή δουλειά είναι σαν να προσπαθείτε να θερίσετε κάτι που δεν έχετε σπείρει (Ντέιβιντ Μπλάι). 
Δεῖ σώφρων δίκαιος, ἀγαθός ἀνήρ σιγᾶν ἤ λαλεῖν τἀ καίρια: δηλαδή, συνετὀς, ο δίκαιος και αγαθός άνθρωπος πρέπει να σιωπά ή να λέει μόνο τα αναγκαία (Αισχύλος). 
Ὁ χρήσιμ' εἰδώς, οὐκ ὁ πολλά εἰδώς, σοφός: δηλαδή σοφός είναι όποιος ξέρει τα χρήσιμα, όχι τα πολλά (Αισχύλος).
Πρέπει εμείς όχι απλά να ακούμε αυτά που λέει κάποιος, αλλά να προσπαθούμε να γνωρίσουμε τη διάθεση, τα ελατήριά του για τα όσα λέει, καθώς και τον σκοπό που επιδιώκει, δηλαδή τι θέλει να πετύχει με τα λεγόμενά του (Ιωάννης Χρυσόστομος).
Ἔξελθε ἐξ αὐτοῦ καί μηκέτι εἰσέλθῃς εἰς αὐτόν (Μαρκ. θ, 17-31). Παντοκρατορική εξουσία αυτή του Χριστού μας. "Εγώ σε διατάζω", είπε προς τον διάβολο. "Βγες και ποτέ μην ξαναμπείς μέσα στο παιδί". Το' πιασε ο Χριστός από  το χέρι και το σήκωσε. Απαλλαγμένο πια οριστικά από  το φοβερό βάσανό του...Μπορείς, αν θέλεις, αν έχεις δυνατή πίστη, δυνατή αγάπη στον Κύριο να του πεις "φύγε!" και θα φύγει ζαρωμένος ο διάβολος. Χρειάζεται να χρησιμοποιήσεις την εξουσία που σου δίνει ο Χριστός με τα άγια Μυστήρια της εκκλησίας Του. "Πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντι με Χριστῷ" (Αρχιμ. Αποστόλου Τσολάκη, Μίλησέ μου, Χριστέ, εκδόσεις Σωτήρ).
Ζῶν ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ καί ἐνεργής καί τομώτερος ὑπέρ πᾶσαν μάχαιραν. Ο λόγος του Θεού είναι ζωντανός και δραστικός. Έτσι: 1) Οδηγεί σε μετάνοια, Αυγουστίνος: "Ἀποθώμεθα τά .εργα τοῦ σκότους...", 2) Οδηγεί σε τέλεια αφιέρωση, Άγιος Αντώνιος: "Πᾶς ὅς ἀφῆκεν οἰκίας, ἀδελφούς, ἀδελφάς...", 3) Εμπνέει σε Ιεραποστολή, Άγιος Κοσμάς: "Μηδείς τά ἑαυτοῦ ζητήτω, ἀλλά καί τοῦ ἑτέρου" (Αρχιμανδρίτης π. Αστέριος Χατζηνικολάου).
"Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν (Μαρκ. η, 34-θ 1)".  Απάρνηση του εαυτού μας ζητά ο Κύριος. Το να μη ζούμε δηλαδή με τον εαυτό μας και για τον εαυτό μας. Απάρνηση για τον Χριστό σημαίνει να κόψεις τις γέφυρες με τον εαυτό σου, τον εγωισμό σου, τη φιλαυτία σου. Να μη ζεις με κέντρο την άνεσή σου και την καλοπέραση, αλλά με κέντρο τον Χριστό και την αγάπη του συνανθρώπου σου. Ο Χριστός δεν θέλει κοντά Του νωθρούς, πλαδαρούς ανθρώπους (Αρχιμ. Αποστόλου Τσολάκη, Μίλησέ μου, Χριστέ, Εκδόσεις Σωτήρ).
Νήψεως ὦ μαθηταί καί φρενῶν ὁ καιρός... ὀλισθηρωτάτη γάρ λίαν ἡ τῆς ἀπωλείας ὁδός, οὐ τόν ἀσθενῆ μόνον ὑποσύρουσα νοῦν, ἀλλά καί τόν ἤδη δοκοῦντα βεβαίως ἐστάναι: είναι καιρός κατά τον οποίο πρέπει να δείξετε πνευματική εγρήγορση και σύνεση, μαθητές μου....Διότι είναι πολύ εύκολο να ολισθήσει κάποιος στην οδό που οδηγεί στην απώλεια, καθώς αυτή δεν παρασύρει μόνον όποιον έχει αδύναμη προαίρεση, αλλά και όποιον φαίνεται ότι είναι πνευματικά όρθιος και στερεωμένος (Κύριλλος Αλεξανδρείας). 

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα! 
Ας είναι ευφρόσυνος και γεμάτος υπομονή ο μήνας Απρίλιος! 
 

Δευτέρα, 30 Μαρτίου 2020

Την ιστορία τη γράφει η ανυπακοή;



«Την Ιστορία τη γράφει η ανυπακοή», έγραφε ο τοίχος της εξωτερικής σκάλας του σχολείου. Μαύρα, κεφαλαία γράμματα, ανυπάκουο σε κανόνες ορθογραφίας και καλλιγραφίας, έστελναν το μήνυμα: «Για...να γράψεις ιστορία, μη σκύβεις το κεφάλι σε κανόνες και κανονισμούς, εντολές και συμβουλές».
Το πήρε το μάθημα ο μαθητής που ανέβαινε τα σκαλιά και το αποθήκευσε στη μνήμη του: ΑΝΥΠΑΚΟΗ. «Την Ιστορία τη γράφει η ανυπακοή», διάβασε κι ο δάσκαλος που ακολουθούσε, κι άρχιζε με τη δική του μνήμη να ξεφυλλίζει την ανθρώπινη ιστορία. Έφθασε στις πρώτες σελίδες της, όπως τις είχε μελετήσει στην Αγία Γραφή.
Ο άνθρωπος ζει μέσα στον Παράδεισο της αγάπης του Δημιουργού του, ελεύθερος να μείνει εκεί ή να φύγει, να υπακούσει στην πατρική εντολή ή να ακούσει την εχθρική υποβολή. Μπορεί να επιλέξει να ζει αιώνια με τον Θεό, κατά χάριν Θεού κι αυτός, ή να ζήσει στον κόσμο «σαν θεός», περιφρονώντας τον θείο νόμο, κάνοντας δηλαδή ό, τι θέλει στη ζωή του και στη ζωή των άλλων.
Και προτιμά την παρακοή από την υπακοή, τον θάνατο από τη ζωή. Κάνει το πρώτο μεγάλο του λάθος. Πολύ σύντομα κάνει και το δεύτερο, το μεγαλύτερο. Όταν ο Θεός τον προκαλεί να ομολογήσει την αμαρτία του, εκείνος δικαιολογείται κι αντί να ζητήσει έλεος, ζητά ευθύνες από τον Πλαστουργό του.
Σε λίγο θα βρεθεί εκεί όπου διάλεξε και θα ζήσει όπως διάλεξε: έξω από τον Παράδεισο, με στιγματισμένη την εικόνα του Θεού, απογυμνωμένος από το «θαυμαστό ένδυμα της θείας χάριτος», ντυμένος φθαρτούς, δερμάτινους χιτώνες.
Γύρω του το βασίλειό του, η κτίση, που όμως «δε θέλει πια να υποταχθεί στον παραβάτη....κι όλα τα ζώα της γης, καθώς τον βλέπουν γυμνό από την προηγούμενη δόξα του, τον περιφρονούν και σκληρύνονται εναντίον του».
Με ενάντιες τις δυνάμεις της φύσεως και διεστραμμένες τις δυνάμεις της ψυχής του, ο άνθρωπος αρχίζει να γράφει την ιστορία. Οι πρώτες λέξεις της: φόβος, κόπος, πόνος, φθόνος, γόνος, απάτη, διαφθορά....κι οι επόμενες: καταστροφή και θάνατος....
«Αυτή την ιστορία γράφει η ανυπακοή», συμπέρανε σκεπτικός ο δάσκαλος. Κι όταν στην τάξη ο μαθητής τον ρώτησε: γιατί στον κόσμο να υπάρχει πόλεμος και αδικία, πείνα και δυστυχία, αδιαφορία και εγκατάλειψη, απάντησε χωρίς δεύτερη σκέψη, με συγκλονισμένος ψυχής:
«Την Ιστορία τη γράφει η ανυπακοή». Και πρόσθεσε: Ο Θεός φωτίζει το δρόμο του ανθρώπου στη γη με τον νόμο Του. Όταν ο άνθρωπος τον περιφρονεί, ταλαιπωρείται και ταλαιπωρεί. Θέλεις απόδειξη; Κοίταξε τον κόσμο που σου έφτιαξαν, για να ζήσεις. Τον βλέπεις να βουλιάζει όλο και περισσότερο στη θλίψη και προβληματισμένος ρωτάς «γιατί;»
Γιατί πολλοί άνθρωποι επιμένουν να ακούν τις «συμβουλές» του πονηρού εχθρού μας και να παρακούν τις εντολές του Θεού. Κι ακόμα γιατί τολμούν να παρακινούν κι εσένα, τον νέο άνθρωπο, να τους μιμηθείς. Σκέψου το σοβαρά. Θα αντιγράψεις τα τραγικά τους λάθη λέγοντας πως η Ιστορία επαναλαμβάνεται; Ή θα αντιδράσεις αποφασίζοντας ν’ ακολουθήσεις Εκείνον, τον Θεάνθρωπο Κύριο Ιησού Χριστό, που με την έως θανάτου υπακοή Του στον Πατέρα άλλαξε την πορεία της;
Τώρα όσοι Τον πιστεύουν και Τον αγαπούν αληθινά, αντέχουν να απαρνούνται τον εαυτό τους, ό, τι κακό δηλαδή θέλουν και αγαπούν πολύ, και προσπαθούν να τηρούν τον νόμο Του. Υπακούουν στον Θεό, αλλά και στους ανθρώπους, όταν δε ζητούν κάτι αντίθετο στο θέλημά Του. Έτσι με το δάκρυ και το αίμα που χύνουν στη μάχη με το εγώ τους, αλλά και με την ειρήνη και τη χαρά που χύνει στην ψυχή ο Κύριός τους, γράφουν στα βάθη της ύπαρξής τους την ιστορία της υπακοής....
Δεν είναι λίγοι, είναι πολλοί. Δεν έζησαν μόνο στα παλιά τα χρόνια, ζουν και σήμερα, δίπλα μας ίσως οι άνθρωποι της υπακοής. Με την προσευχή και τον αγώνα τους κρατούν τη γη ενωμένη με τον ουρανό και συγκρατούν τη δίκαιη οργή του Θεού για την πολλή αμαρτία μας. Για χάρη τους Εκείνος μας ελεεί και δεν αφήνει να υποστούμε όλες τις συνέπειες των λαθών μας. Οι άνθρωποι του Θεού έχουν δύναμη μεγάλη. Μπορούν να γράφουν μυστικά κι αθόρυβα την ιστορία του κόσμου ολόκληρου με την υπακοή.
(Μαρίας Δ. Παναγοπούλου, 8:15 π.μ. Μαθήματα εκτός ύλης, Την ιστορία τη γράφει η ανυπακοή;, Εκδόσεις Σωτήρ, Αθήνα 2016)
Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα!
Πάντα δυνατά τῷ πιστεύοντι!



Δευτέρα, 23 Μαρτίου 2020

Θεέ μου, πού βρίσκεσαι;



Δε θυμάμαι το όνομά του. Πήγαινε στην Ά Λυκείου, φαινόταν όμως μεγαλύτερος με το αρκετά πυκνό μούσι και το κάπως μακρύ μαλλί. Πάντα ντυμένος το πέτσινο μαύρο μπουφάν και καθισμένος νωχελικά στο τελευταίο θρανίο, έδινε την εντύπωση πως δεν παρακολουθούσε ποτέ μάθημα. Δε μιλούσε με τον διπλανό του. Να άκουγε άραγε κάτι από όσα έλεγα για την ορθόδοξη πίστη μας; Να διαφωνούσε, να προβληματιζότανε, να αδιαφορούσε;
Δεν μπορούσα να καταλάβω, ώσπου....μια μέρα με έκπληξη τον είδα να σηκώνει το χέρι του:
- Κύριε, έχει συμβεί τίποτε δυσάρεστο στη ζωή σας;
- Άσχετο....μουρμούρισε καλά κάποιος χωρίς να ακουστεί.
- Πώς όχι;, ακούστηκε η δική μου απάντηση που έφερε την επόμενη ερώτηση.
- Πού ήταν τότε ο Θεούλης σας;
Σχετικό, απόλυτα σχετικό, σκέφτηκα, κι όλη η τάξη το επιβεβαίωνε σιωπηρά, περιμένοντας με κομμένη ανάσα την απάντηση που έπρεπε να δώσω.
- Ένδεκα χρονών μαζί με την επτάχρονη αδελφή μου και τη φιλάσθενη μάνα μας κατευοδώσαμε αιφνίδια τον πατέρα για το ταξίδι στην αιωνιότητα. Το βράδυ εκείνο που η μικρή καρδιά μου συναντήθηκε με τον πιο μεγάλο ανθρώπινο πόνο, ένιωθα Κάποιος, άγνωστός μου τότε, να ψιθυρίζει στον νου μου αυτό που τα χείλη μου έλεγαν:
«Δεν μπορεί ο Θεός να μας κάνει κακό, κάτι άλλο θα κάνει για μας....».
Άρχισαν να κυλούν οι μέρες, οι εβδομάδες, οι μήνες της δύσκολης πια ζωής μας. Ένα πρωτόγνωρο συναίσθημα έσφιγγε την καρδιά μου, καθώς άκουγα και ξανάκουγα: «Τώρα εσύ θα πάρεις τη θέση του πατέρα σου».
«Ευθύνη», έμαθα αργότερα πως το έλεγαν. Κοντά της ξεφυτρώνει κι ένα άλλο, ο φόβος, ο μεγάλος φόβος, που με έκανε συχνά να στρέφομαι στον τόσο κοντινό, άγνωστό μου και να του λέω: «Θεέ μου, δώσε υγεία στη μάνα μας. Άφησέ την κοντά μας πολλά χρόνια. Μ’ άκουγε ο Θεός. Πάντα κοντά μας η μάνα μας, πάντα ορθή και γερή.
Μαθητής της Ά Γυμνασίου, μια Κυριακή του Οκτωβρίου, αποφάσισα να δεχθώ μια πρόσκληση που τις προηγούμενες χρονιές είχα αρνηθεί. Την πρόσκληση του Κατηχητικού. Ήθελα να πάρω απάντηση στις απορίες μου για τη μετά τον θάνατο κατάσταση των ανθρώπων.
Αναζητώντας να μάθω κάτι για τον πατέρα που έχασα στη γη, έμαθα πως έχω Πατέρα στον ουρανό, πως το δικό Του στοργικό χέρι μ’ οδήγησε μικρό-μικρό στο σχολείο του πόνου.
- Και γιατί ένας καλός, όπως λέτε, Πατέρας να οδηγεί το παιδί του στο σχολείο του πόνου;
- Γιατί εκεί, μόνο εκεί μαθαίνεις, αν θέλεις.
- Δε νομίζω πως έμαθα τίποτα από τα βάσανά μου, ακούστηκε για τρίτη φορά η φωνή από το τελευταίο θρανίο, κάπως πονεμένη τώρα και σίγουρα πολύ αποκαλυπτική.
- Κι εγώ το ίδιο μ’ εσένα έλεγα για πολύ καιρό. Τώρα όμως λέω πως έμαθα. Έμαθα πολλά....
Στο σχολείο του πόνου ένιωσα πόσο αδύναμος είναι ο άνθρωπος και πόσο δυνατός είναι ο Θεός. Εκεί κατάλαβα πως δεν προκαλεί Εκείνος τη θλίψη στη ζωή μας, για να μας βασανίζει. Της επιτρέπει να μας επισκεφθεί για το συμφέρον μας.
Στο σχολείο του πόνου, μη σας φανεί παράξενο, συνειδητοποίησα πως ο Θεός στέλνει και χαρές, πολλές, μικρές και μεγάλες στη ζωή μας.
- Και γιατί δεν στέλνει μόνο χαρές, αφού είναι Παντοδύναμος;
- Γιατί ο Πατέρας μας δεν θέλει να περάσουμε καλά μόνο τα λίγα χρόνια μας στη γη, αλλά να ζήσουμε τη μόνη, τη μόνιμη, την αιώνια χαρά μαζί Του. 
Για να κερδίσουμε αυτή τη χαρά του ουρανού, είναι «απαραίτητες» οι λύπες της γης. Τις αφήνει λοιπόν να ’ρθουν στη ζωή μας, μετρώντας τες με τη σοφή Του αγάπη. Έτσι η θλίψη μας είναι πάντα τόση όση αντέχουμε, πάντα τόση όση «χρειαζόμαστε», για να γίνουμε οι άνθρωποι που Εκείνος θέλει, πλάσματα καθαρά, άγια, άξια του Δημιουργού τους.
Στο σχολείο του πόνου έμαθα κυρίως πως ο Θεός είναι πάντα παρών στη ζωή μας. Ξέρει τα βάσανά μας. Ακούει τους στεναγμούς μας, βλέπει τα δάκρυά μας, γλυκαίνει την πίκρα μας, παρηγορεί και χαροποιεί με την παρουσία Του την καρδιά μας. Μας δίνει τη δύναμη να σηκώσουμε τον κάθε πόνο μέχρι τη στιγμή που Εκείνος θα τον σηκώσει από τη ζωή μας.
Το είπε ο Ίδιος ξεκάθαρα κάποτε στον Μωυσή: «Είδα τους πόνους του λαού μου (του Ισραήλ), άκουσα τα παράπονά τους και κατέβηκα να τους ελευθερώσω από τη σκλαβιά των Αιγυπτίων (Έξοδος, γ,1)». Κι ο ευεργετούμενος λαός, με το στόμα του Ψαλμωδού, Τον δοξολογεί με όλη του την καρδιά, γιατί νιώθει πως ο Θεός άκουσε κάθε λόγο προσευχής που βγήκε από το στόμα του, γι’ αυτό και δε φοβάται πια καμιά συμφορά, αφού Εκείνος είναι μαζί του...
Στο σχολείο του πόνου βρήκα την απάντηση στην ερώτηση που μου έκανες: «Πού είναι ο Θεός μου την ώρα που πονώ;» Κοντά μου. Ζωντανός, δυνατός, στοργικός Πατέρας....
(Μαρίας Δ. Παναγοπούλου, 8:15 π.μ. Μαθήματα εκτός ύλης, Πού ήταν ο Θεός;, Εκδόσεις Σωτήρ, Αθήνα 2016)
Καλημέρα σας! Καλή κι ευλογημένη εβδομάδα!
Ας μας δίνει δύναμη ο Κύριος για όποια δοκιμασία αντιμετωπίζουμε! 

Δευτέρα, 16 Μαρτίου 2020

Αποτέφρωση ανθρώπινων σωμάτων: εκκλησιαστικά μηνύματα (2ο μέρος - τελευταίο)

Γι' αυτό και  είναι σημαντικό, όσοι δεν θέλουν να ακολουθήσουν την παράδοση της Εκκλησίας, να έχουν πλήρη ενημέρωση για το περιεχόμενο της αποτέφρωσης, ώστε να κρίνουν αν πράγματι είναι τιμητική για το ανθρώπινο σώμα, πριν προβούν στην επιλογή αυτή.
Προβάλλεται ότι η αποτέφρωση, όπως γίνεται σήμερα, ανήκει δήθεν στην αρχαία ελληνική παράδοση, γιατί σε πολλές πόλεις οι αρχαίοι Έλληνες έκαιγαν τα σώματα των νεκρών. Όμως, στις αρχαίες πόλεις - κράτη συνηθιζόταν είτε η ταφή είτε η καύση των νεκρών σωμάτων και ακολούθως η ταφή των οστών που απέμεναν από την πυρά. 
Δηλαδή, ακόμα και στην περίπτωση της καύσης στην αρχαία Ελλάδα, ακολουθούσε πάντοτε η ταφή του σκελετού και οι ταφικές τιμές προς τον νεκρό. Μέχρι σήμερα η αρχαιολογική σκαπάνη βρίσκει ταφές με σκελετούς ή με καμένα οστά (λ.χ. τοποθετημένα σε νεκρικές λάρνακες ή αγγεία) μαζί με σημαντικά κτερίσματα, που συνόδευαν τον νεκρό, δείγμα της θρησκευτικότητας και του σεβασμού των αρχαίων Ελλήνων προς τους νεκρούς τους. Αυτή είναι η πολιτιστική παράδοση της χώρας μας. Η σύγχρονη αποτέφρωση, όπως αναλύεται κατωτέρω, δεν έχει καμία σχέση με την καύση των νεκρών στην αρχαία Ελλάδα. 
Σήμερα πλανάται από κερδοσκόπους η ψευδής εικόνα ότι δήθεν η αποτέφρωση γίνεται με απλή καύση του σώματος στην πυρά, όπως σε ορισμένες περιπτώσεις γινόταν στην αρχαιότητα. Αυτό είναι αναληθές. 
Κατά τη σύγχρονη διαδικασία της -κατ’ ευφημισμόν- «αποτέφρωσης», μετά από την καύση του νεκρού σε κλίβανο ο ανθρώπινος σκελετός ρίχνεται σε ηλεκτρικό σπαστήρα (μίξερ, cremulator), θρυμματίζεται και μετατρέπεται σε σκόνη. Ειδικότερα η αποτέφρωση διεξάγεται σε δυο φάσεις: 
α) Στην πρώτη φάση ο νεκρός μεταφέρεται σε κλίβανο και μετά την καύση του σώματός του δεν απομένει η τέφρα, αλλά ο ανθρώπινος σκελετός. Ό, τι δηλαδή θα απέμενε και μετά την ταφή στο κοιμητήριο.
Ενίοτε, κατά τη διάρκεια της καύσης, ο υπάλληλος του αποτεφρωτηρίου ανοίγει τον κλίβανο και με σιδερένια εργαλεία σπάει τα οστά του νεκρού σε μικρότερα τμήματα. 
β) Στη δεύτερη φάση συλλέγονται τα οστά από τον κλίβανο και ρίχνονται σε μίξερ (σπαστήρα οστών, cremulator). Το μίξερ κονιορτοποιεί τον σκελετό και τον μετατρέπει σε σκόνη. Η σκόνη συλλέγεται σε δοχείο («τεφροδόχο») και παραδίδεται στους οικείους του νεκρού. 
Επομένως, όταν σήμερα γίνεται λόγος για «αποτέφρωση», δεν κυριολεκτείται ο όρος. Ούτε οι συγγενείς παραλαμβάνουν την «τέφρα» του νεκρού από το αποτεφρωτήριο. Αυτό που παραλαμβάνουν δεν είναι το προϊόν της καύσης (τέφρα, στάχτη), αλλά η σκόνη (τρίμματα) από τα οστά, τα οποία ρίχτηκαν σε σπαστήρα οστών (μίξερ) μετά την καύση. Από την άποψη αυτή, η σύγχρονη «αποτέφρωση νεκρών» δεν διαφέρει και πολύ από την «ανακύκλωση απορριμμάτων». 
Είναι σαφές ότι, τουλάχιστον για το ήθος της Εκκλησίας μας, αυτή η διαδικασία μηχανικού αφανισμού του σώματος δεν τιμά τον νεκρό. Η Εκκλησία αρνείται ότι είναι αξιοπρεπές για τον κεκοιμημένου άνθρωπο να καεί σε κλίβανο και να θρυμματιστεί σε μίξερ. 
Σε ό, τι αφορά στη διαχείριση της «τέφρας», η νομοθεσία (Νόμος 4368/2016, άρθρο 92, ΦΕΚ Ά 21/2016) την υποβιβάζει στην κατηγορία των ιδιωτικών απορριμμάτων. Η μετέπειτα τύχη της «τέφρας» αποτελεί ιδιωτική υπόθεση των συγγενών, χωρίς κρατικό έλεγχο προστασίας του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας (πχ. τροφικής αλυσίδας). 
Επιτρέπεται στους συγγενείς (εάν θέλουν να αποφύγουν τα έξοδα φύλαξης της τεφροδόχου σε κοιμητήριο ή αποτεφρωτηριο) να σκορπίσουν την «τέφρα», είτε ελεύθερα στη θάλασσα είτε σε περιοχή εκτός σχεδίου πόλης (αδιάφορο αν είναι κατοικημένη ή καλλιεργούμενη), είτε να ρίξουν την τεφροδόχο στη θάλασσα, υπό τον όρο ότι το σκεύος μπορεί να διαλυθεί στο νερό. 
Δεν προβλέπεται κανένας έλεγχος από κρατική ή δημοτική υπηρεσία προς διασφάλιση της δημόσιας υγείας και απόκειται στη νομιμοφροσύνη και ευαισθησία των συγγενών, εάν και πώς θα τηρήσουν τις παραπάνω επιλογές του νόμου. Πρακτικά, δηλαδή μέρα την παράδοση της τεφροδόχου στην οικογένεια του νεκρού, η τύχη της αγνοείται από το Κράτος. 
Όλα τα παραπάνω δεν είναι ευρέως γνωστά στην πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας, η οποία γίνεται δέκτης συνθημάτων ή διαφημίσεων περί της δήθεν αξιοπρεπούς λύσης της αποτέφρωσης, αλλά προφανώς αγνοεί τη βιαιότητα και εχθρότητα προς το ανθρώπινο σώμα, η οποία επιδεικνύεται κατά τη σύγχρονη διαδικασία αποτέφρωσης. 
Αξιοσημείωτο δε είναι ότι κάποιοι ψυχολόγοι θεωρούν πως η σύγχρονη μέθοδος αποτέφρωσης αποτελεί σε επίπεδο φαντασιακό ένα ισοδύναμο της αυτοκτονίας. 
Ασφαλώς υπάρχουν άνθρωποι που δεν αποδέχονται την κοινή Πίστη και Ζωή του Σώματος του Χριστού ή επιλέγουν κατά το δοκούν ποιους κανόνες και παραδόσεις της Εκκλησίας θα ακολουθούν. 
Ακριβώς επειδή η Εκκλησία σέβεται την ελευθερία της επιλογής τους να παραδοθούν στην πυρά, είτε επιθυμούν Κηδεία είτε όχι, παρόμοια κι εκείνοι οφείλουν να αναγνωρίσουν την ελευθερία της Εκκλησίας να μην υποχρεωθεί να τελέσει Εξόδιο Ακολουθία για κάποιον που αποφάσισε να μην ανήκει καθόλου ή να ανήκει επιλεκτικά στην Εκκλησία, αφού απορρίπτει ορισμένες από τις νεκρικές της Παραδόσεις, όπως την ταφή. 
Διαφορετική είναι η αντιμετώπιση της Εκκλησίας προς εκείνους οι οποίοι ακούσια ή μαρτυρικά (πχ. στις καταστροφικές πυρκαγιές) γνώρισαν τέτοιο σκληρό θάνατο και φυσικά τίποτα και κανείς δεν θα μπορέσει να «εμποδίσει» τον Θεό, στη Δευτέρα Παρουσία, να αναστήσει τους ανθρώπους, τόσο από τα οστά όσο και από την τέφρα τους.
Πρέπει, όμως, να κατανοήσουν όλοι, ακόμη κι αν δεν είναι μέλη της Εκκλησίας ή «αρνούνται την αθανασία» ή ψάχνουν τρόπους όσο το δυνατόν πιο «ανώδυνου» χειρισμού του θανάτου, ότι η απανθράκωσα του σώματος και η σύνθλιψή του αποτελεί εκδήλωση που κατ’ ουσίας «βεβηλώνει» την ανθρώπινη ύπαρξη. 
Για την Εκκλησία ο κάθε άνθρωπος είναι «κατ’ εικόνα Θεού» πλασμένος. Τα νεκρά σώματα δεν είναι απορρίμματα! Δεν είναι άχρηστα αντικείμενα, τα οποία πρέπει να παραδοθούν στη φωτιά και στον θρυμματισμό, δηλαδή σε έναν βίαιο αφανισμό. 
Η Εκκλησία αρνείται την καύση, επειδή αρνείται το αμετάκλητο ανθρώπινο τέλος και τη βία προς το ανθρώπινο πρόσωπο. Είναι τραγικό να καίμε και να κονιορτοποιούμε ό, τι έχει αληθινή αξία. Η Εκκλησία επιλέγει και εφαρμόζει την ταφή, διότι σέβεται το σώμα του κεκοιμημένου ανθρώπου, έχει πίστη κι ελπίδα στο αιώνιο μέλλον και αναθέτει στη φύση την ευθύνη της φθοράς του φυσικού παρόντος του ανθρώπου.
(Αποτέφρωση των ανθρώπινων σωμάτων: Αξιοπρεπής λύση ή ωμή ανακύκλωση; Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος προς τον Λαό, Δεκέμβριος 2019)
Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα!

Related Posts with Thumbnails