Το ψυχολογικό αυτό φαινόμενο του θυμού, με τις πάντοτε άσχημες εκδηλώσεις του, όταν εξωτερικεύεται, είναι κυρίως θέμα εσωτερικού ερεθισμού. Υπάρχουν άτομα που δεν προσβάλλονται ή που μπορούν και χαλιναγωγούν αυτή την προσβολή και προλαμβάνουν το ξέσπασμα του θυμού.
Υπάρχουν όμως και πολλοί, που -για ποικίλους λόγους- δεν προσπαθούν να χαλιναγωγήσουν και να καταστείλουν αυτούς τους ερεθισμούς που δέχονται και μοιραίως κατά τρόπο ενστικτώδη ο θυμός ξεσπά και διαρκεί τόσο χρόνο όσο και το ερέθισμα. Όλα αυτά μας λένε ότι το πάθος του θυμού, με τα γνωστά και πάντοτε δυσάρεστα αποτελέσματά του, είναι στενά και άμεσα συνδεδεμένο ως αιτία και αποτέλεσμα με τον εγωισμό.
Ο υποχθόνιος ερεθισμός που υποκινεί και ενεργοποιεί τον θυμό είναι ο επάρατος εγωισμός μας, η αιτία όλων των κακών. Πιο απλά: Το ξέσπασμα του θυμού είναι αντίδραση θιγομένου, πληγωμένου ή μη ικανοποιημένου εγωισμού. Ο θυμός, που η αρχική του έννοια ήταν ατμός, καπνός (εξ ου και θυμίαμα) ή κονιορτός (σκόνη) εμφανίζεται στην αρχή ως μια πικρία, μια δυσάρεστη και μελαγχολική διάθεση, που καλύπτει την ψυχή του ανθρώπου, όταν προσβάλλεται από κάποια αφορμή, κάποια δυσκολία ή όταν διαψεύδονται οι προσδοκίες του, προσβάλλεται η αξιοπρέπειά του, ο εγωισμός του, όταν θίγεται το προσωπικό του συμφέρον κ.λπ.
Συχνά ο άνθρωπος θυμώνει και νευριάζει από ασήμαντες αφορμές. Παραδείγματος χάριν όταν το παπούτσι δεν φοριέται, διότι είναι στενό, όταν δεν ξεκλειδώνει εύκολα η πόρτα, όταν δεν είναι το φαγητό έτοιμο στην ώρα του ή δεν έγινε αυτό που θέλει από τους άλλους κ.λπ. Σε όλες αυτές τις εξωτερικές αφορμές, που δεν θα λείψουν ποτέ και από κανένα, διότι τέτοιο είναι το περιεχόμενο της ζωής, επηρεάζεται, πλήττεται το νευρικό σύστημα του ανθρώπου, δημιουργείται κάποια πικρία και δυσάρεστη διάθεση.
Και αν κανείς προφθάσει και με λίγη υπομονή καταστείλει αυτή την πικρία και η θέληση χαλιναγωγήσει τη δυσάρεστη αυτή διάθεση, τότε το κακό προλαμβάνεται. Διαφορετικά εξελίσσεται σε θυμό και οργή και στη συνέχεια ο θυμωμένος ξεσπά με τον γνωστό τρόπο και τα δυσάρεστά του αποτελέσματα. Δηλαδή ο θυμός ως προς την έντασή του, τις εκδηλώσεις και τα αποτελέσματά του, παρουσιάζει διαβαθμίσεις. Συγκεκριμένα: Στην αρχή παρουσιάζεται ως μικρή ένδειξη ανυπομονησίας και πικρίας. "Πικρία ῥίζα θυμοῦ καί ὀργῆς (Χρυσόστομος)". Χάνει κανείς τη χαρούμενη και ειρηνική του διάθεση μπροστά στις συνηθισμένες δυσκολίες που συναντά. Ακολουθεί η παραφορά.
Ο θυμωμένος ερεθίζεται από την αφορμή και εκδηλώνει τη δυσαρέσκειά του με λόγια και φράσεις έντονες και με νευρικές και άτακτες κινήσεις και χειρονομίες. Κατά τον τρίτο βαθμό του ο θυμός εκδηλώνεται με βία και ξεσπά όχι μόνο σε λόγια προσβλητικά, αλλά ενίοτε και σε χειροδικίες κ.λπ. Προχωρεί κατόπιν μέχρι μανίας. Δεν είναι πλέον κύριος του εαυτού του και δεν ελέγχει τις εκδηλώσεις του. Ξεσπά σε ασυνάρτητα λόγια και σε άτακτες κινήσεις όπως κάνει ένας τρελός. Ο θυμός τώρα μοιάζει με το ηφαίστειο που κοχλάζει και ξαφνικά ξεσπά και βγάζει λάβα και φωτιά.































































