Θαυμαστές διηγήσεις μέρος 174ο

Ασφαλώς ποτέ ένας ασθενής δεν θεραπεύεται από οποιαδήποτε ασθένεια κι αν πάσχει, αν ο ίδιος δεν θελήσει και δεν δείξει το ανάλογο ενδιαφέρον και την απαιτούμενη φροντίδα. Όσο μάλιστα βαρύτερη είναι η κατάστασή του, τόσο και αυξημένο πρέπει να είναι το ενδιαφέρον και η φροντίδα του. 

Και ο θυμός που αποτελεί βαρύτατη νόσο της ψυχής μας, για τη θεραπεία της απαιτείται και ζωηρό ενδιαφέρον και μακροχρόνια κι επιμελημένη φροντίδα, αλλά και πολλή προθυμία για κόπους και οποιεσδήποτε θυσίες. Για τη σωματική μας ακεραιότητα δεν θα υπολογίσουμε κόπους, ταλαιπωρίες κι εξοντωτικές θυσίες. Δεν αξίζουν όλα αυτά και για την ψυχική μας υγεία, που υπερτερεί;

Μερικοί από εμάς είμαστε στο σημείο αυτό δύσκολοι. Θέλουμε να απαλλαγούμε από το πάθος του θυμού μας. Αλλά χωρίς κόπους, προσπάθειες και θυσίες. Περιμένουμε μαγικές κι αβασάνιστες λύσεις και θεραπείες από τα κακά που μας μαστίζουν. Ο λόγος του Κυρίου "ἐν ᾧ μέτρῳ μετρεῖτε, μετρηθήσεται ὐμῖν (Μαρ. δ, 24) " έχει κι εδώ την εφαρμογή του. Ανάλογα με το ενδιαφέρον, τη φροντίδα και τον αγώνα, που θα καταβάλλουμε, θα μας δοθεί η άνωθεν βοήθεια και θεραπεία μας. 

Ας ακούσουμε και τη σχετική πατερική γνώμη για αυτά: "Μερικοί ενώ είναι ευμετάβλητοι στη συμπεριφορά τους εξαιτίας του θυμού, εντούτοις αμελούν να φροντίσουν για τη θεραπεία τους. Και δεν ακούνε οι ταλαίπωροι αυτόν που είπε ότι η ορμή του θυμού οδηγεί τον άνθρωπο στην πτώση (Σ. Σειρ. α, 22)". Αν δεν ανάψει μέσα μας ζωηρός ο πόθος της λύτρωσης από τον θυμό κι αν δεν πυρακτωθεί ή ενεργοποιηθεί η θέλησή μας, μην περιμένουμε τίποτε το γενναίο και ηρωικό. Η έξοδός μας από τον θυμό απαιτεί ηρωικό πνεύμα. 

Ποτέ να μη δικαιολογούμε τον θυμό μας όσο δυσμενείς κι αν είναι οι περιστάσεις. Μη λέμε αβασάνιστα εκείνο το επιπόλαιο και ένοχο που είναι ασυγχώρητη δικαιολογία: "Ο δικός μου θυμός περνά γρήγορα". Περνά ίσως γρήγορα, αλλά τι αφήνει πίσω του; Είναι πολύ δύσκολο -και συχνά αδύνατο- να επανορθώσουμε ό, τι καταστρέψαμε με τον θυμό μας. Μετά τη θύελλα και το χαλάζι ξαναβγαίνει ασφαλώς ο ήλιος, αλλά όμως πίσω ολόκληρες εκτάσεις παραμένουν κατεστραμμένες. 

Ο Μέγας Αλέξανδρος για λίγο θύμωσε, όμως πάνω σε αυτόν τον θυμό του σκότωσε τον καλύτερο φίλο του και στρατηγό Κλείτο. Και πέρασαν τρεις μέρες που τον θρηνούσε. Μάταια όμως διότι το κακό έμεινε ανεπανόρθωτο. Ο θυμός μας, έστω κι αν είναι βραχυχρόνιος, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι δεν είναι δείγμα παλικαριάς και δυναμισμού, αλλά γνώρισμα αδυναμίας, απαιδευσίας και αναίδειας. Ανδρισμός, ηρωισμός, ευγένεια ψυχής και ήθος υψηλό είναι η πραότητα, η γλυκύτητα και η ανεξικακία. "Κρεῖσσον ἀνήρ μακρόθυμος ἰσχυροῦ, ὁ δέ κρατῶν όργῆς κρείσσων καταλαμβανομένου πόλιν (Παροιμ. ιστ, 32)". 

Ο άνθρωπος που δεν θυμώνει είναι δυνατότερος από τον ισχυρό και χειροδύναμο. Εκείνος μάλιστα που συγκρατεί τον θυμό του κι έχει αυτοκυριαρχία, είναι ανώτερος από τον πορθητή που κυριεύει πόλεις κι οχυρωμένα φρούρια. Πρέπει να το εννοήσουμε και να το παραδεχθούμε ότι ο θυμός δεν αποτελεί φυσιολογική αντίδραση της ψυχής στις δύσκολες περιστάσεις και την ορθή αντιμετώπιση των ποικίλων προβλημάτων της ζωής. 

Με τον θυμό δεν κερδίζουμε, αλλά χάνουμε, δεν οικοδομούμε, αλλά κατεδαφίζουμε. Με τον θυμό κάνουμε δυσκολότερη και προβληματική τη ζωή μας. Και στο κακό που τυχόν υπάρχει προσθέτουμε μεγαλύτερο κακό. Οι δυσκολίες της ζωής που ποτέ δεν θα λείψουν και από κανέναν, για να αντιμετωπιστούν σωστά και θεάρεστα, απαιτούν από όλους μας πολλή υπομονή, αξιοπρεπή και ειρηνική αντιμετώπιση. 

Σπουδαίος συντελεστής στην αυτοσυγκράτηση και χαλιναγώγηση του θυμού είναι και η λεγόμενη προσγείωση και συμφιλίωση προς την πραγματικότητα. Με αυτήν ο Χριστιανός εφαρμόζει τον λόγο του Πνεύματος "ἠτοιμάσθην καί οὐκ ἐταράχθην (Ψαλμός 128,60)". Δηλαδή προετοίμασα τον εαυτό μου με τις κατάλληλες σκέψεις, φιλοσόφησα πάνω στην πραγματικότητα κι όταν ήρθαν οι αντιξοότητες, οι αφορμές, εύκολα συμφιλιώθηκα με αυτές. Δηλαδή συγκρατήθηκα και δεν ταράχθηκα, ούτε θύμωσα. 

Τι σημαίνει όμως προσγείωση στην πραγματικότητα; Προσγειωμένος άνθρωπος είναι εκείνος που βιώνει την πραγματικότητα της ζωής. Είναι ο ρεαλιστής που γνωρίζει καλά τι ζητάει και τι θα συναντήσει στη ζωή του. Δεν ζει στα σύννεφα, στον δικό του ονειροπόλο κόσμο με τις δικές του πλασματικές πραγματικότητες. Προσγειωμένος είναι εκείνος που άνετα και χωρίς δυσκολίες έχει συνειδητοποιήσει το νόημα και το περιεχόμενο της παρούσας ζωής από όλες τις πλευρές και προσπαθεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της. 

συνεχίζεται.....

(Αρχιμανδρίτη Γαβριήλ Γ. Αθανασιάδη, Ο θυμός, Εκδόσεις Σωτήρ, Δεκέμβριος 2002)

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα δια των πρεσβειών του Αγίου Νεκταρίου!

 

Φράσεις για προβληματισμό 130ο μέρος

«...Αν δεν υπάρχει ηρωισμός, δε γίνεται τίποτε. Και να ξέρετε, ο πιστός είναι και γενναίος... Θα τιμωρηθούν όσοι επιδιώκουν να εξαφανίσουν την Ελλάδα... Υπάρχει η μαγιά κι αυτή η μαγιά κρατάει την Εκκλησία και την Ελλάδα. Γι’ αυτή τη μαγιά ο Κύριος θα κάνει ό,τι θα κάνει... O θυμός χρειάζεται όταν πρόκειται να υπερασπιστούμε την πίστη μας. Πρέπει να θυμώνουμε, όταν βλέπουμε ότι πολεμείται η πίστη μας. Για την Ορθοδοξία χρειάζεται θυμός... Θέλουν να εξαφανίσουν την Ελλάδα, αλλά δε θα προλάβουν...» ( Όσιος Παΐσιος Αγιορείτης).

Γλυκιά του κόσμου Δέσποινα, μια χάρη θέλω να μου κάνεις: το χέρι μου να γιάνεις, το χέρι, που λαβώθηκε βαριά από τον εχθρό μου και σκλαβωμένο τώρα στέκει, για να μπορέσω γρήγορα να ξανακάνω το σταυρό μου, να ξαναπιάσω το ντουφέκι!... Δεν είμαι εγώ το Άδικο, το Δίκιο είμ’ εγώ, δεν είμαι εγώ ο κατακτητής, εγώ είμ’ η Ελλάδα, κι έστησα εδώ τη λόγχη μου αλύγιστη λαμπάδα τη Υπερμάχω Στρατηγώ! Να πολεμάω μερόνυχτα, ω Άγια Παρθένα, για την Πατρίδα όρθιος, γονατιστός για Σένα! (Προσευχή του πληγωμένου της Πίνδου,Τίμος Μωραϊτίνης, Αναγνωστικό Ε τάξης, 1952)

Πέρα και πάνω από τη βιαιότητα και τις καταστροφικές συνέπειες που είχε για τη χώρα μας η αντίσταση στους συμμάχους του χιτλερικού καθεστώτος, το ΟΧΙ που οι εφημερίδες έκαναν αιώνιο σύνθημα, αντιπροσωπεύει την ενότητα και την αδελφοσύνη του ελληνικού λαού υπό αντίξοες συνθήκες, αλλά και την αναγκαιότητα να παλεύει κανείς για καλύτερες μέρες και κυρίως για υψηλά ιδανικά (Σπουδαία σκέψη).

Πρέπει να τιμάμε περισσότερο όσους ανατρέφουν και διαπαιδαγωγούν καλά παιδιά, παρά αυτούς που τα γεννούν (Πλάτων). 

Μεγάλος δάσκαλος δεν είναι εκείνος που διδάσκει το καλό με ωραία λόγια, αλλά εκείνος που το διδάσκει με το παράδειγμά του (Πεσταλότσι). 

Ἀρετά πολύμοχθε, γένει βροτείῳ: αρετή, που με πολλούς κόπους σε κερδίζουν οι άνθρωποι (Αριστοτέλης). Είναι τόσο αληθινή αυτή η διαπίστωση. Είτε πρόκειται για την αρετή όπως τη "συνέλαβε" η αρχαία ελληνική σκέψη, είτε πρόκειται για την αρετή όπως μας την αποκαλύπτει η χριστιανική πίστη μας. Με πολλούς κόπους κερδίζεται, αλλά χαρά σε αυτόν που την έχει. Πλούτος για το τώρα και για το αιώνιο μέλλον (Απόσταγμα αρχαιοελληνικής σκέψης). 

Στο χωριό μας που δεν είναι κι ομορφότερο στην πλάση, μας αφήκαν οι γονείς μας μια γερόντισσα εκκλησιά. Δεν της έχομε φτιαγμένο μαρμαρένιο εικονοστάσι, τα καντήλια της δεν είναι κρυσταλλένια και χρυσά. Φτωχικά ντυμένους έχει και τους γέρους της παπάδες, ταπεινοί κι οι δυο της ψάλτες είναι πάντα εργατικοί. Στα μανάλια της μεγάλες δεν ανάβουμε λαμπάδες, στον αφέντη Αϊ - Δημήτρη το μικρό κεράκι αρκεί. Κι όμως στο μικρό της χώρο, που όλους κι όλους δε μας πιάνει, του Θεού το μεγαλείο το αισθανόμαστε τρανό! Πουθενά πιο μυρωμένο δεν καπνίζει το λιβάνι, πουθενά το καντηλάκι δεν σπιθάει πιο φωτεινό. Στην καλή μας εκκλησούλα όλοι μας εκεί στη μέση χριστιανοί στην κολυμπήθρα γίναμε κλαψαριστά. Θα γελάσωμε μια μέρα και γαμπροί στην ίδια θέση, θα σωπάσωμε μιαν άλλη με τα μάτια μας κλειστά... (Γεώργιος Αθάνας, Ο ΑΪ- ΔΗΜΗΤΡΗΣ).

Όταν δεν υπάρ­χει ίχνος ντρο­πής στον άν­θρω­πο για τα αμαρ­τή­μα­τα που δια­πράτ­τει και έχει εξα­λει­φτεί ο έλεγ­χος της συ­νει­δή­σε­ώς του, τότε ο Θεός του αφαι­ρεί την λο­γι­κή και ο άν­θρω­πος δαι­μο­νί­ζε­ται παν­τε­λώς! Είτε του αρέ­σει είτε όχι, εί­ναι δαι­μο­νι­σμέ­νος και το δαι­μό­νιο εί­ναι μέσα στον εγ­κέ­φα­λό του και ας λέει, ότι εί­ναι και αι­σθά­νε­ται μια χαρά! Φο­βε­ρή κα­τά­στα­ση! (Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης).

Δεν θέλω πια να ακούω ειδήσεις. Δεν ακούς τίποτε ευχάριστο, κάτι που να σου δίνει λίγη χαρά Στον 21ο αιώνα πόλεμοι και καταστροφές, βία και διαφθορά σε όλα τα επίπεδα. Οικονομικά προβλήματα, η οικογένεια σε διάλυση, η κακοποίηση των αδύνατων, οι γυναικοκτονίες και το ιδιαίτερα τραγικό (!) η έξαρση της παιδικής παραβατικότητας! Μοιάζουμε με παγιδευμένους ανθρακωρύχους σε υπόγειες στοές, που αισθάνονται να εξαντλείται το οξυγόνο! Αλήθεια, πού πάει ο κόσμος μας; αναρωτήθηκε μια φίλη μου. Στην καταστροφή!

Και υπάρχει μόνο μια λύση, μια διέξοδος που βρίσκεται έξω από εμάς, έξω από τις γνώσεις, τις δυνατότητες και τις προσπάθειές μας. Ο Χριστός, ο μόνος σωτήρας του ανθρώπου! Επιστροφή στον Χριστό με πίστη, σε μια σχέση αληθινή και προσωπική. Η πρόσκληση της αγάπης Του είναι η μόνη και στερνή μας ελπίδα! "Ελάτε σε μένα όλοι οι κουρασμένοι και οι βαριά φορτωμένοι κι εγώ θα σας αναπαύσω (Ματθ. 11,28)" [Σπουδαία σκέψη].

Ρώτησε κάποιος έναν άγιο άνθρωπο: - Πώς μπορούμε να κάνουμε θαύματα; Κι εκείνος απάντησε: - Εάν μάθετε κάποιον να διαβάζει το Ευαγγέλιο, έχετε ανοίξει τα μάτια ενός τυφλού. Εάν μάθατε κάποιον να βοηθά τους αναγκεμένους, έχετε θεραπεύσει έναν παράλυτο. Εάν μάθετε κάποιον να πηγαίνει στην εκκλησία, έχετε θεραπεύσει έναν ανάπηρο. Εάν οδηγήσετε κάποιον σε μετάνοια, έχετε αναστήσει έναν νεκρό (Μητροπολίτης Νιγηρίας Αλέξανδρος). 

Θεέ μου, Συ που είσαι ο Δημιουργός του κόσμου, Σε ευχαριστώ, που μ' έκανες να Σε βλέπω στο λουλούδι, στον ουρανό με τα άστρα, στο ψωμί που με τρέφει, στον ήλιο που με ζεσταίνει, στη βρύση που με ξεδιψά, στο χαρούμενο κελάηδημα των πουλιών, στα λόγια τα καλά που ακούω. Θεέ μου, Σε ευχαριστώ που Σε βλέπω στην καρδιά της μανούλας μου, που με προσέχει όσο είμαι μικρό παιδί. Βοήθησέ με, Θεέ μου, να γίνω ένα καλό, ευγενικό, τακτικό, μελετηρό παιδί και να λέω πάντα την αλήθεια (Παιδική προσευχή σε Αναγνωστικό Γ Δημοτικού, 1966). 

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα! 

Ας είναι ευφρόσυνος και δημιουργικός ο μήνας Νοέμβριος!

Θαυμαστές διηγήσεις μέρος 173ο

 

Το πάθος του θυμού ως αμαρτία και ως προσβολή κατά του Θεού είναι απροσμέτρητο και καθιστά τον άνθρωπο ένοχο στο ίδιο μέγεθος απέναντι του Θεού, ίσως επειδή εύκολα και συχνά θυμώνουμε, το ηθικό αισθητήριο πολλών από εμάς έχει κάπως αμβλυνθεί, με αποτέλεσμα να θεωρούμε τον θυμό ασήμαντη λεπτομέρεια της ζωής μας, παράπτωμα ελαφρό και συνηθισμένο, που δεν χρειάζεται κανείς ούτε και να το εξομολογηθεί. 

Η αλήθεια όμως, όπως μας την παρουσιάζει η Αγία Γραφή και οι Πατέρες που τη βίωσαν, είναι εντελώς διαφορετική. Ο θυμός αποτελεί σοβαρή αμαρτία, την οποία αποστρέφεται και τιμωρεί ο Θεός παραδειγματικά. 'Ένα σχετικό παράδειγμα της Παλαιάς Διαθήκης παρουσιάζει τη σοβαρότητα της παρεκτροπής αυτής. 

Ο εκλεκτός Προφήτης του Θεού, ο ταπεινός και πράος και "μέγας γενόμενος" Μωυσής, μόνο μια φορά στη ζωή του θύμωσε κι οργίστηκε εναντίον του σκληροτράχηλου λαού του και το αποτέλεσμα του θυμού του ήταν να τιμωρηθεί αυστηρά από τον Θεό. Ενώ ήταν καθορισμένο να οδηγήσει ο ίδιος τον περιούσιο λαό στη γη της επαγγελίας, τώρα ο Θεός του λέγει ότι μόνο από μακριά, από την κορυφή ενός βουνού θα αντικρίσει εκείνο που επόθησε τόσο πολύ η ψυχή του. Σχολιάζει το γεγονός αυτό ο Δαβίδ και λέγει:

"Καί παρώργισαν αὐτόν ἐπί ὕδατος ἀντιλογίας καί ἐκακώθη Μωυσῆς δι' αὐτούς, ὅτι παρεπίκραναν τό πνεῦμα αὐτοῦ, καί διέστειλεν ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ (Ψαλμ.105, 32)". Για τον πιστό οπαδό του Ιησού, που ήταν "πρᾷος καί ταπεινός τῇ καρδίᾳ", το πάθος του θυμού είναι απαράδεκτο και ασυμβίβαστο με την ιδιότητά του, διότι "ὀργή ἀνδρός δικαιοσύνην Θεοῦ οὐ κατεργάζεται (Ιακ. α, 20)". Προκαλεί εντύπωση και προβληματίζει εκείνους που θέλουν και εργάζονται για τη σωτηρία τους, το γεγονός ότι ο Απόστολος Παύλος, ανάμεσα στις λεγόμενες θανάσιμες αμαρτίες κατατάσσει και τον θυμό. 

Λέγει: "Φανερά ἐστι τά ἔργα τῆς σαρκός, ἅτινα ἐστι μοιχεία, πορνεία, ἀκαθαρσία, ἀσέλγεια....ἔχθρα, ἔρεις, ζῆλοι, θυμοί, ἐριθεῖαι, .... φθόνοι, φόνοι, κῶμοι καί τά ὅμοια τούτοις, ἅ προλέγω ὑμῖν καθώς καί προεῖπον, ὅτι οἰ ταῦτα πράσσοντες βασιλείαν Θεοῦ οὐ κληρονομήσουσιν (Γαλ. ε, 19-21)". Είναι φοβερό και αδιανόητο να χάσει κανείς τη βασιλεία των ουρανών εξαιτίας του θυμού του. 

Άλλωστε γίνεται αντιληπτό ότι μέσα στην καρδιά του θυμωμένου ανθρώπου δεν αναπαύεται ούτε κατοικεί εντός του το Πνεύμα το Άγιον, κι ας είναι κατά την έκφραση του Αποστόλου Παύλου το σώμα μας "ναός τοῦ ἐν ὑμῖν Ἁγίου Πνεύματος (Α Κορ., στ. 19)". Λέγει ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος: "Εάν το Άγιον Πνεύμα ονομάζεται και είναι ειρήνη ψυχής, ενώ η οργή ταραχή καρδίας, τότε οπωσδήποτε τίποτε άλλο δεν εμποδίζει την παρουσία Του μέσα μας όσο ο θυμός". Το ίδιο μαρτυρεί και ο ιερός Χρυσόστομος: "Ας είμαστε απαλλαγμένοι από θυμό. Δεν κατοικεί το Άγιον Πνεύμα στον άνθρωπο που είναι θυμωμένος. Ο θυμώδης επισύρει την οργή του Θεού και είναι καταραμένος". 

Και συμπερασματικά προσθέτει: "Με το να οργίζεται και να μνησικακεί κανείς, οδηγείται έξω από τη βασιλεία των ουρανών". Ούτως εχόντων των πραγμάτων, τίθεται η εύλογη απορία: Θεραπεύεται αυτό το ολέθριο πάθος του θυμού; Υπάρχει σωτήρια έξοδος από τα φρικτά δεσμά της δαιμονικής αυτής δυνάμεως και καταστάσεως; Η ερώτηση είναι και σοβαρή και ενδιαφέρουσα και πρέπει η απάντηση που θα δώσουμε να είναι πειστική, χωρίς να αφήνει περιθώρια αμφιβολίας, διότι και η παραμικρή επιφύλαξη εμποδίζει την υπερνίκηση του θυμού. 

Και τα λέμε αυτά γιατί πολλοί αντιμετωπίζουν αβασάνιστα και συχνά με προχειρότητα και επιπολαιότητα το θέμα αυτό και δίνουν αρνητική απάντηση. Ισχυρίζονται ότι ανθρωπίνως είναι αδύνατη η απαλλαγή από το πάθος αυτό, διότι είναι γνώρισμα και εκδήλωση του χαρακτήρα και ο χαρακτήρας λένε δεν αλλάζει. Έτσι δικαιολογούν τον εαυτό τους και το κακό διαιωνίζεται. Αυτός όμως ο τρόπος αντιμετώπισης μιας θλιβερής πραγματικότητας δεν ταιριάζει σ' έναν αγωνιζόμενο Χριστιανό. Είναι αρνητικός, μοιρολατρικός και ένοχος και απέχει από την πραγματικότητα. Κι αυτό θα το εννοήσουμε αν αναλογισθούμε τα εξής:

Ποτέ ο δίκαιος και Παντογνώστης Δημιουργός μας δεν ζητεί κάτι που για μας είναι αδύνατο κι απρόσιτο και μάλιστα να ζητά ευθύνες και να επιβάλλει κι ανάλογες κυρώσεις. Όταν το Πνεύμα του Θεού προστάζει, ''πᾶσα πικρία καί θυμός καί ὀργή, ἀρθήτω ἀφ' ὑμῶν σύν πάσῃ κακίᾳ (Εφ. δ, 31) " και "νυνί δέ ἀπόθεσθε καί ὐμεῖς τά πάντα, όργήν, θυμόν, κακίαν (Κολ. γ, 8)". Δηλαδή βγάλτε από πάνω σας κι εσείς, σαν άλλο ακάθαρτο ένδυμα, όλα αυτά τα κακά, δηλαδή την οργή, τον θυμό, την πονηρία, κ.λπ. Μπορούμε λοιπόν να ισχυρισθούμε ότι ο Θεός δεν ξέρει τι ζητάει από εμάς; Θα ήταν όμως παραλογισμός και βλασφημία κατά του Θεού της αγάπης και να το διανοηθεί κανείς. 

Απόδειξη αυτών που λέγονται είναι το χειροπιαστό γεγονός ότι υπήρξαν και υπάρχουν πολλοί χριστιανοί που είχαν οργίλο και πολύ θυμώδη χαρακτήρα. Όμως με τη χάρη του Θεού πάλεψαν με τον εαυτό τους, αγωνίστηκαν σκληρά και συστηματικά και τελείως ελευθερώθηκαν από τα δεσμά του θυμού τους. Και μάλιστα κατέκτησαν και την πραότητα. Δηλαδή μιμήθηκαν το παράδειγμα του Κυρίου, που μας προτρέπει: "Μάθετε ἀπ' ἐμοῦ, ὄτι πρᾶος εἰμί καί ταπεινός τῇ καρδίᾳ καί εὑρήσετε ἀν'΄απαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν (Ματθ. ια, 29)". 

Ο χαρακτήρας επομένως του ανθρώπου αλλάζει, βελτιώνεται, καλλιεργείται και εξαγιάζεται κι αυτό μας το διδάσκουν οι άγιοι της Εκκλησίας μας. Μόνον ο τύπος του ανθρώπου δεν αλλάζει. Κι ο καθένας μας έχει τον τύπο του. Και το συμπέρασμα: Ο θυμός ως κατάσταση του χαρακτήρα κι ως σκοτεινό και τυραννικό πάθος της ψυχής, με όλες του τις συνέπειες θεραπεύεται, υπερνικάται , τελείως εξουδετερώνεται, αρκεί να προσέξουμε όσα θα ειπωθούν στη συνέχεια. 

συνεχίζεται.....

(Αρχιμανδρίτη Γαβριήλ Γ. Αθανασιάδη, Ο θυμός, Εκδόσεις Σωτήρ, Δεκέμβριος 2002)

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα δια των πρεσβειών του Μεγαλομάρτυρα Δημητρίου!

 

Θαυμαστές διηγήσεις μέρος 172ο

Είναι γνωστή η ρήση: "Ἑνός κακοῦ δοθέντος μύρια ἕπονται". (''Ἑνός ἀτόπου δοθέντος τἀ ἄλλα συμβαίνει· τοῦτο δέ οὐδέν χαλεπόν [Αριστοτέλης])". Στην περίπτωση του θυμού εφαρμόζεται κατά γράμμα. Ο θυμωμένος εύκολα και απερίσκεπτα ανοίγει τα "ασκιά του Αιόλου" και επακολουθούν "μύρια κακά". 

Κι εδώ ο λόγος του Θεού είναι αποκαλυπτικός: "Ἀνήρ ὀργίλος ἐξώρυξεν ἁμαρτίαν (Παρ. κθ, 22)". Ο οργίλος και θυμώδης άνθρωπος, σαν από μεταλλωρυχείο, βγάζει πολλές και διάφορες αμαρτίες. Και σημειώνει ο ερμηνευτής (Υπόμνημα εις τας Παροιμίας): "Ο άκαιρος θυμός είναι αμαρτία, η οποία προξενεί άλλες αμαρτίες. Δεν εμποδίζει μόνο τους ανθρώπους να επικαλούνται ειρηνικά τον Θεόν, αλλά τους κάνει να βλασφημούν, να ορκίζονται, να καταριούνται, κ.λπ. Αληθινά ο θυμός, το μέγα τούτο ελάττωμα, είναι όπως το μεταλλείο, από το οποίο αντί μεταλλεύματος βγαίνουν αμαρτίες". 

Μια πραγματικότητα που έντονα τη βλέπουμε και τη ζούμε και στον εαυτό μας, αν είμαστε θυμώδεις και στους άλλους. "Χρειάζεται πολύ να προσέξουμε αυτόν τον όφιν (του θυμού)", συνιστά ο ιερός συγγραφέας της Κλίμακος, "διότι τον βοηθεί και η ίδια η φύσις μας, όπως ακριβώς και τον όφιν του σαρκικού πάθους. Είδα μερικούς που οργίσθηκαν κι από την πικρία τους αρνήθηκαν να φάνε. 

Με την απαράδεκτη αυτή εγκράτειά τους, πήραν πάνω στο πρώτο δηλητήριο και δεύτερο. Αντιθέτως είδα άλλους, που πιάστηκαν από δήθεν εύλογη αφορμή του θυμού και ξέσπασαν στη γαστριμαργία... Είδα όμως κι άλλους συνετούς, που σαν καλοί γιατροί κράτησαν τη μεσαία οδό και με την κανονική λήψη της τροφής παρηγορήθηκαν κι ωφελήθηκαν...".Και ο αββάς Δωρόθεος μιλάει με το ίδιο πνεύμα: "Αν θυμώνεις και ξεσηκώνεσαι κατά του αδελφού σου, θα πέσεις και στην καταλαλιά και μετά και στην επιθυμία να πάθει κακό κι έτσι προχωρώντας λίγο- λίγο φτάνεις στο σημείο και να φονεύσεις". 

Ιδιαιτέρως ο αββάς Δωρόθεος τονίζει το θέμα του σκανδάλου των άλλων, που είναι θανάσιμη αμαρτία. Με τον θυμό μας εύκολα σκανδαλίζουμε τον άλλον και τον απομακρύνουμε εμείς οι Χριστιανοί από την οδό του Κυρίου. Λέγει χαρακτηριστικά:"Όταν ο αδερφός σου είναι ταραγμένος και αντιστέκεται σ' αυτά που του λες, φύλαξε τη γλώσσα σου να μη βγάλει ούτε έναν οργίλο λόγο και να μην αφήνεις την καρδιά σου να υπερηφανευτεί απέναντί του. 

Αλλά θυμήσου ότι ο αδελφός σου είναι μέλος του σώματος του Χριστού και εικόνα του Θεού, που επηρεάζεται από τον κοινό μας εχθρό (τον διάβολο), Σπλαχνίσου την λοιπόν γιατί είναι πιθανός ο διάβολος, χρησιμοποιώντας τον δικό σου θυμό, να την αιχμαλωτίσει και να τη θανατώσει με τη μνησικακία κι έτσι να χαθεί από τη δική σου απροσεξία, μια ψυχή για την οποία ο Χριστός πέθανε (Α Κορ. η, 11). Και να μη ξεχνάς ότι κι εσύ θα κριθείς για την ίδια αμαρτία της οργής". 

Και πιο παραστατικά μας το περιγράφει ο άγιος Βασίλειος: "Εξαιτίας του θυμού υπάρχουν αχαλίνωτες γλώσσες και ξέφραγα στόματα, χέρια ασυγκράτητα, ύβρεις, χλευασμοί, κατηγορίες, προσβολές και άλλα πάθη, γεννήματα της οργής και του θυμού τόσο, όσο θα μπορούσε να να απαριθμήσει. Εξαιτίας του θυμού και το ξίφος ακονίζεται και ο θάνατος ανθρώπου από ανθρώπινο χέρι επιχειρείται. Εξαιτίας αυτού τα αδέλφια δεν θέλουν να ξέρουν το ένα το άλλο και οι γονείς και τα παιδιά ξεχνούν τη συγγένειά τους. 

Όπως δηλαδή οι χείμαρροι που χύνονται στα κοιλώματα, παρασύρουν ό, τι βρουν μπροστά τους, έτσι και οι βίαιες και ασυγκράτητες ορμές αυτών που οργίζονται, παρασύρουν ομοίως όλους. Αυτοί που θυμώνουν δεν σέβονται τα γηρατειά, δεν σέβονται την αρετή της ζωής, ούτε τη συγγένεια, ούτε τίποτε άλλο από αυτά που τιμούν οι άνθρωποι. Ο θυμός είναι στιγμιαία τρέλα". 

''Ας συγκρατήσουμε το κακό από το πρώτο ξεκίνημα με το να ξεριζώσουμε με κάθε τρόπο την οργή από τις ψυχές. Διότι έτσι θα μπορούσαμε τα περισσότερα από τα κακά, σαν κάποια αρχή και ρίζα, να τα αποκόψουμε μαζί με το πάθος αυτό...".

Γίνεται όμως φανερό ότι όλη αυτή η νοσηρή κατάσταση που δημιουργεί το πάθος του θυμού στην ψυχή του θυμώδους και τις σχέσεις του με τους άλλους, αποτελεί τεράστιο και σοβαρό εμπόδιο για την κατά Θεό πνευματική ζωή. Οι διάφορες αρετές που πρέπει να στολίζουν την ψυχή μας δύσκολα αναπτύσσονται μέσα στην ατμόσφαιρα και το κλίμα του θυμού και της οργής. "Ἡ γάρ ῥοπή τοῦ θυμοῦ πτῶσις αὐτῷ (Σ. Σειρ. α, 22)", λέει το Πνεύμα του Θεού. Η τάση και η ροπή του θυμού, όταν δεν καταπολεμείται και δεν χαλιναγωγείται επαρκώς, κρατεί τον θυμώδη σε κατάσταση διαρκούς πτώσης. Πώς να ανθίσει και να καρποφορήσει με αυτή την κατάσταση η τόσο άλλοτε δύσκολη πνευματική ζωή;

Ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος παρομοιάζει το πάθος του θυμού με μύλο. Όπως ο μύλος συντρίβει το στάρι, έτσι και ο θυμός καταστρέφει τις αρετές και την πνευματική πρόοδο της ψυχής. Λέγει χαρακτηριστικά: "Μια απότομη κίνηση ενός μύλου μπορεί σε μια στιγμή να συντρίψει περισσότερο καρπό και στάρι της ψυχής από ό, τι η σιγανή κίνηση ενός άλλου μύλου μια ολόκληρη ημέρα". Δηλαδή γκρεμίζει πολλά ο θυμός από το οικοδόμημα της ψυχής μας, που με τόσο κόπο και θυσίες πολλές ανεγείρουμε. Την ίδια αλήθεια εκφράζει και στη συνέχεια με άλλη παραστατική εικόνα: "Ένα απότομο φούντωμα της φωτιάς από σφοδρό άνεμο μπορεί να κάψει και να αφανίσει τον αγρό της καρδιάς περισσότερο από ό, τι η μικρή φωτιά που καίει αργά". 

συνεχίζεται.....

(Αρχιμανδρίτη Γαβριήλ Γ. Αθανασιάδη, Ο θυμός, Εκδόσεις Σωτήρ, Δεκέμβριος 2002)

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα!