Η παιδεία είναι εκ φύσεως λιμάνι-καταφύγιο- για όλους τους ανθρώπους (Μένανδρος)--Το πιο σημαντικό είναι να μη σταματάς ποτέ να ρωτάς. Η περιέργεια έχει το δικό της λόγο ύπαρξης (Άλμπερτ Αϊνστάιν)--Μάθε να αγαπάς αυτούς που δεν πληγώνουν την αγάπη (Γ. Ρίτσος)--Τα εμπόδια δεν με πτοούν: καθένα από αυτά ενδυναμώνει τη θέληση για το ξεπέρασμά του (Λεονάρντο ντα Βίντσι)--Η πεμπτουσία της γνώσης είναι όταν την έχεις να την εφαρμόζεις κι όταν δεν την έχεις να ομολογείς την άγνοιά σου (Κομφούκιος) --Όλοι σκέπτονται να αλλάξουν τον κόσμο και κανείς τον εαυτό του (Λέων Τολστόι) --Ό, τι επαναλαμβάνουμε μας καθορίζει (Αριστοτέλης) --Δεν αγαπούν αυτοί που δεν δείχνουν την αγάπη τους (Σαίξπηρ) --Η αρετή είναι μια κατάσταση πολέμου και για να ζήσουμε μ' αυτήν πρέπει να πολεμάμε με τον εαυτό μας (Ζαν Ζακ Ρουσσώ) --Ό,τι είναι η γλυπτική για ένα κομμάτι μάρμαρο, είναι και η μόρφωση για την ψυχή (Τζότζεφ Άντισον) --Ο μέτριος δάσκαλος λέει. Ο καλός δάσκαλος εξηγεί. Ο ανώτερος δάσκαλος επιδεικνύει. Ο μεγάλος δάσκαλος εμπνέει (Γουίλιαμ Άρθουρ Γουόρντ)--Ο αληθινά σοφός δάσκαλος δεν σε προσκαλεί στον οίκο της σοφίας του, αλλά σε οδηγεί στο κατώφλι του δικού σου πνεύματος (Χαλίλ Γκιμπράν)



Δευτέρα 15 Ιουνίου 2026

Θαυμαστές διηγήσεις μέρος 157ο

Σε μια επιστολή του της 1-10-1953, από τη Μονή του Αγίου Παύλου, ιδού πώς εξιστορεί την αγαθοποιό και παντοκρατορική πρόνοια: "Ας έχει δόξαν ο Πανάγαθος, επουράνιός μας Πατήρ, ο διάφορα μέσα και πολλαπλάς επιφοράς επινοών, διά να σώσει τούς αχαρίστους ημάς και εισαγάγει εις την επουράνιον αυτού βασιλείαν. Και η ασθένεια αύτη της καρδίας μου, ούσα οργανική και επομένως αθεράπευτος, δύναται να λογισθεί ως μια των επιφορών τούτων. Πλην, επειδή η αγαθότης και η ευσπλαχνία αυτού είναι άπειρος, ομού με τον πειρασμόν μας δίδει και το μάλαγμα εις το να δυνάμεθα ευκόλως να αντεπεξερχόμεθα αυτόν...."
Ως "ρομφαία δίστομος" περνά τη λεπτή συνείδησή του η μνήμη "των πεπραγμένων του δεινών" και "οι παλαιοί λογαριασμοί", τους οποίους έφθασε ο καιρός να εξοφλήσει- καθώς γράφει ο ίδιος: 
"Μεγάλη είναι η παρηγορία μου, αισθανόμενος ότι όλα τα παθήματα ταύτα προέρχονται εξ΄ αγάπης του πανοικτίρμονος Θεού, αποβλέποντος εις την ωφέλειαν των ψυχών μας και μάλιστα εκείνων, οίτινες, ως εγώ, τον έχουν λυπήσει και παροργίσει τοσούτον εν τω βίω αυτών. Ας είναι ευλογημένον και δεδοξασμένον το πανάγιον όνομα αυτού όστις μεταχειρίζεται παντός είδους φάρμακα για τη σωτηρία των ανθρώπων".
"Ὁ Πατήρ μου ἐργάζεται, κἀγώ ἐργάζομαι", μας λέγει εν τω Αγίω Ευαγγελίω του. Ποίαν άλλην εργασίαν κάμνουν ει μή να σώζουν ψυχές ανθρώπων; Να έχωμεν πάντα υπ' όψιν τα άγια λόγια του Ευαγγελίου: "καί θρίξ έπί τῆς κεφαλῆς ὑμῶν οὐ πίπτει ἄνευ τοῦ θελήματος τοῦ ἐπουρανίου Πατρός σας"... "Ας δοξάζωμεν τον επουράνιο Πατέρα μας, όστις διά της παραχωρήσεως των τοιούτων κακών (τα οποία ημείς οι ανόητοι ονομάζομεν έτσι) εις εν μόνον αποβλέπει, ώστε και διά της υπομονής που και ημείς θα δείξωμεν να μας πάρει όσο το δυνατόν πλησιέστερον κοντά Του". 
Διά τούτο κάποιος άγιος λέγει: "Ὁ γνωστικός καί εἰδώς τἠν ἀλήθειαν οὐ διά μνήμης τῶν πραχθέντων, ἀλλά δι΄ ὑπομονῆς τῶν ἐπερχομένων ἐξομολογεῖται τῷ Θεῷ". Έτερος δε πάλι άγιος λέγει: "Πρέπει να γνωρίζομεν και και τούτο, ότι τρεις τρόποι της θεοσεβείας υπάρχουν, με τους οποίους μπορεί να σωθεί ο άνθρωπος. Ο πρώτος το να μην αμαρτάνει, ο δεύτερος το να υπομένει ο αμαρτήσας τα επερχόμενα θλιβερά, ο δε τρίτος το να πενθεί κάποιος διά την έλλειψιν της υπομονής του"....

Ο μέγας Αθανάσιος ερωτά τον άγιο Νήφωνα: "Ἆρα, πάτερ, ὠφελεῖ τόν ἄνθρωπον ἡ ἀσθένεια;". Απεκρίθη σ' αυτόν ο όσιος Νήφων και λέγει: "Όπως ακριβώς το χρυσάφι όταν χωνευθεί μέσα στο πυρ αποβάλλει τη σκουριά και εξέρχεται καθαρό, έτσι και ο άνθρωπος, αν ασθενής ων ευχαριστεί τον Θεόν, αποβάλλει τας αμαρτίας του". Καθώς ελέχθη και καθώς ο ίσιος ο πατήρ Γεράσιμος περιγράφει στις επιστολές του, συμπτώματα πολλών ασθενειών περιέζωναν απειλητικώς την υγεία του και ημέρα με την ημέρα η κατάστασίς του χειροτέρευε στη σπηλιά του Αγίου Αθανασίου. 
Οπότε σε μια οξεία κρίση της ασθενείας του εισήλθε στο νοσοκομείο της Λαύρας. Από εκεί, στέλνει ειδοποίηση στον αγιοπαυλίτη παπα-Ανδρέα παρακαλώντας τον: "Έλα, αδελφέ μου, να με πάρεις". Στη Μονή Αγίου Παύλου ο τότε ηγούμενος Σεραφείμ φρόντισε με κάθε τρόπο να περιποιηθεί και να ανακουφίσει τον ασθενή. Όλοι τον θεωρούσαν σαν αδελφό της Μονής. Ο ισχυρός όμως κλονισμός της υγείας του τον αναγκάζει να κατεβεί στην Αθήνα, να νοσηλευθεί εκεί και να αναλάβει δυνάμεις. 
Έτος 1950. Ο πόνος της ψυχής του είναι μεγαλύτερος από τον σωματικό, διότι εγκαταλείπει την αγαπημένη του ησυχία, την ηρεμία και την ειρήνη της αθωνικής πολιτείας. Νοσηλεύεται στο σπίτι της αδερφής του, στη συνοικία Κυπριάδου. "Εἰρήνη πολλή τοῖς ἀγαπῶσι τόν νόμον σου". Η ειρήνη, "ἡ ὑπερέχουσα πάντα νοῦν", καρπός του Αγίου Πνεύματος και της ησυχίας ακτινοβολούσε από το πρόσωπό του προς πάντας. Μειλίχιος, γλυκός, καταδεκτικός, ευπροσήγορος, ασκεί, χωρίς να το επιδιώκει, μια ποιμαντική διακονία, φυσικά και αβίαστα. Πλήθη πιστών χριστιανών έρχονται να πάρουν την ευχή του και να τρυγήσουν κοντά του "λόγον ἀγαθόν". 
Εικοσιπέντε χρόνια ασκητικής πολιτείας είχαν κάνει τον λευκανθέντα πλέον γέροντα ερημίτη "μυστικήν ἄμπελον". Περισσότερο από κάθε άλλο θέμα, στρέφει τον λόγο του γύρω από τον κεντρικό άξονα της πνευματικής ζωής των χριστιανών, μοναχών και λαϊκών. Την προσευχή: "Να προσεύχεσαι - επαναλάμβανε σε πολλές ψυχές που έρχονταν να τον δουν. Να προσεύχεσαι αδιαλείπτως με τη μεγάλη ευχή: "Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με"
! "Αλλά, όταν λέγεις την ευχή αυτή, να προσέχεις σαν να περνά μαχαίρι την καρδιά σου". 
Ακολουθώντας τη γραμμή των Νηπτικών Πατέρων, έχοντας ως παρακαταθήκη την πνευματική παράδοση του γέροντος Καλλινίκου, ο πατέρας Γεράσιμος ζούσε και δίδασκε με φιλοκαλική κατοχύρωση την αδιάλειπτη προσευχή. Αυτό που έλεγε "
να προσέχεις σαν να περνά μαχαίρι την καρδιά σου", είναι το λεγόμενο στη φιλοκαλική γλώσσα "έχε τον νουν μέσα στην καρδιά". Και η προσευχή να συνοδεύεται με προσοχή και νήψη και η προσοχή να να παρακολουθεί την προσευχή. Αυτή η συνάντηση του νου και της καρδιάς δημιουργεί συναίσθηση, κατάνυξη, συντριβή, πόνο και φόβο και αγάπη Θεού και δάκρυα και ενοποίηση όλων των δυνάμεων της ψυχής στον κεντρικό στόχο της ενώσεως με τον Κύριο και Θεό της. 

συνεχίζεται...

(Σύγχρονες αγιορείτικες μορφές, Γεράσιμος Μενάγιας)

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα! 


Δευτέρα 8 Ιουνίου 2026

Θαυμαστές διηγήσεις μέρος 156ο

Μόνο όποιος επισκεφθεί το Άγιον Όρος και μόνο όποιος θα μελετήσει τον άγιο Ισαάκ τον Σύρο θα μπορέσει ίσως να καταλάβει πόσο μεγάλη είναι η αρετή της υπομονής. Οι αγιορείτες πατέρες όταν κείρεται ένας μοναχός του δίνουν αυτή τη λακωνική, μα πλούσια ευχή: "Καλή υπομονή". Όταν συζητούν μεταξύ τους, διανθίζουν την απλουστάτη ομιλία τους με το σύνθημα: "Υπομονή, κάνε υπομονή". Όταν πίνουν νερό, σταυροκοπιούνται και εύχονται πάλι την προσφιλή τους ευχή. Ως και στα μουλάρια, τα απαραίτητα και συμπαθή ζώα, τα μεταφορικά και συγκοινωνιακά αυτά μέσα, όταν τα φορτώνουν οι αγιορείτες, τα προτρέπουν στην υπομονή. Λένε λ.χ. "κάνε υπομονή, Κίτσο", "κάνε υπομονή, Αράπη". 

"Όλες οι συμφορές και οι θλίψεις -γράφει ο άγιος Ισαάκ (λόγος 46, μστ')- που δεν μετέχουν στην υπομονή έχουν διπλά τα βασανιστήριά τους. Διότι η υπομονή του ανθρώπου αποβάλλει την πίκρα των συμφορών του, ενώ η μικροψυχία είναι η μητέρα της κολάσεως. Η υπομονή είναι μητέρα της παρηγορίας και κάποια δύναμις, η οποία έχει φυσικό της να γεννάται από την ευρυχωρία της καρδιάς. Αυτή την κάποια δύναμη είναι δυσχερές να τη βρει ο άνθρωπος στις θλίψεις του, έξω από το θείο εκείνο χάρισμα, που ευρίσκεται με την επίμονη καλλιέργεια της "ευχής", Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με και με την έκχυση των δακρύων". 

Την υπομονή σου την υπενθυμίζουν στο Άγιον Όρος όλα: οι πολύωρες ακολουθίες, οι ατελείωτες αγρυπνίες, το διακόνημα, το εργόχειρο, ο πόλεμος των δαιμόνων, οι δοκιμασίες από ανθρώπους, ο σταυρός της υπακοής, ο σταυρός της ασθενείας. Όλα συμβάλλουν στην αύξηση της πολύτιμης αυτής αρετής. Η υπομονή στον σταυρό της ασθενείας ήταν για τον πατέρα Γεράσιμο ο επιούσιος άρτος. 

Ιώβεια υπομονή έκανε ο ευλογημένος, χριστομίμητη υπομονή. "Η υπομονή των φτωχών σου δεν χάνεται μέχρι το τέλος". Το πλέον αξιοθαύμαστο γι' αυτόν ήταν ότι είχε συνδυάσει την υπομονή με τη δοξολογία προς τον ευεργέτη του Κύριο. Ευχαριστούσε τον Θεό γιατί θεωρούσε ευεργεσία την ασθένεια. "Δόξα σ' Εκείνον - γράφει σε μια επιστολή του - που προνοεί και για το μυρμήγκι". Ας δούμε πώς ο ίδιος περιγράφει αυτά τα βιώματα σε επιστολές του προς τον πατέρα Θεοδόσιο:
"Έξι- επτά ημέρες ακόμη και παύω τη σταφυλοθεραπεία και ούτω με τη βοήθεια του Θεού ελπίζω να αναλάβω τας απωλεσθείσας δυνάμεις μου και να κανονισθεί η λειτουργία της καρδίας, διότι υποφέρω απ' αυτήν ως καρδιακός που είμαι τώρα πολύ περισσότερον (Επιστολή 15ης Αυγούστου 1947).... Λοιπόν, όλαι αι ασθένειαι, που από τον περασμένον χειμώνα με έχουσιν επισκεφθεί, προέρχονται από αυτήν την δολοφόνον και ύπουλον υγρασίαν της Σπηλιάς, ήτις όλως ανεπαισθήτως έχει ποτίσει το ασθενές σώμα μου και σήμερον υποφέρω κυρίως από καρδίαν και περιβρογχικήν αδενίτιδα, την οποίαν είχον πάρει από την εποχή της ισπανικής γρίπης και είχεν επουλωθεί...."

"Αλλά αφού το επέτρεψεν ο Θεός δια τας αμαρτίας μου, ας είναι το άγιον όνομά Του ευλογημένον (επιστολή 26ης Οκτωβρίου 1947)". Γράφοντας σε έναν νεαρό θεολόγο για το νόημα των πειρασμών στη ζωή μας, λέει με πατερικό νου: ".... Ο Θεός ως Πανάγαθος αφήνει να μας προσβάλλωσιν οι πειρασμοί (ουχί πέραν των δυνάμεών μας) αποβλέπων εις την ωφέλειαν της ψυχής μας. Ας παρακαλούμε λοιπόν τον Κύριον να μας χαρίζει υπομονή εις τας θλίψεις και να μας ενιοχύει εις το να δυνάμεθα, ημείς τα αδύνατα όντα, να εκπληρώνομεν το πανάγιον αυτού θέλημα, το οποίον αείποτε αποβαίνει προς εξαγνισμόν των ψυχών μας....  "
"Έχοντες υπ' όψιν ότι κατά παραχώρησιν Θεού ούτοι οι πειρασμοί μας συμβαίνουν και ότι διά ψυχικήν μας ωφέλειαν ταύτα παραχωρούνται εις ημάς, δεν πρέπει να λυπούμεθα τοσούτον υπερμέτρως. Μάλιστα πρέπει να χαίρομεν αναλογιζόμενοι ότι ταύτα εξ' αγάπης του επουρανίου Πατρός μας επέρχονται προς ίασιν και τελείαν αποθεραπείαν των αρρώστων ψυχών μας. "Ἇρον τούς πειρασμούς καί οὐδείς ὁ σωζόμενος". Και ο απόστολος Ιάκωβος προτρέπων ημάς να χαιρώμεθα εις τους πειρασμούς, μας λέγει: "Πᾶσαν χαράν ἠγήσαθε, ἀδελφοί μου, ὅταν ποικίλοις πειρασμοῖς περιπέσητε" ".
Πονεμένος ο ίδιος και δοκιμασμένος "ὡς χρυσός ἐν τῷ χωνευτηρίῳ" της ασθενείας, μπορούσε να παρηγορεί και να ενισχύει και διά ζώσης φωνής και διά αλληλογραφίας. Σε μια επιστολή προς ένα πνευματικό τέκνο του στην Αθήνα γράφει: "Πολύ θα επεθύμουν να μάθω περί της ασθενείας της κόρης εκείνης, την οποίαν, ως θα ενθυμείσθε, είχομεν επισκεφθεί... Πολύ την μακαρίζω για το πάθημά της τούτο, αρκεί μόνο να κάμνει υπομονήν και ει δυνατόν μάλιστα, να δοξολογεί τον Θεόν διά τα τόσα αγαθά τα οποία της έχει ετοιμάσει". 
Λέγει ένας άγιος: "Όταν ασθενείς, να λες μακάριος αυτός που αξιώθηκε να δοκιμασθεί από τον Θεόν για την υγεία της ψυχής". Άλλος πάλι άγιος λέγει: "Δε χαίρεται ο Θεός σε άλλη αρετή τόσο, όσο όταν είναι κάποιος ασθενής και τον ευχαριστεί". Και ο άγιος Πέτρος ο Δαμασκηνός λέγει: "Οφείλουμε να ευχαριστούμε τον Θεό, διότι έδωσε την ασθένεια σαν ένα στεφάνι της υπομονής". Η εμπιστοσύνη στην πρόνοια του Θεού έχει γίνει βίωμα στον πατέρα Γεράσιμο. 

συνεχίζεται...

(Σύγχρονες αγιορείτικες μορφές, Γεράσιμος Μενάγιας)

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα! 





Δευτέρα 1 Ιουνίου 2026

Θαυμαστές διηγήσεις μέρος 155ο

Ο πατέρας Γεράσιμος τοποθετήθηκε στη θέση του διερμηνέως από τη Θεία Πρόνοια, γιατί αγαπούσε υπερβολικά το Περιβόλι της Παναγίας μας. Κύριό μέλημά του ήταν να διασφαλισθούν στον καιρό αυτής της δοκιμασίας, τα προνόμια του Αγίου Όρους. Όσο για τους Γερμανούς, είχε υπ' όψιν του το "Ἄστραψον (Κύριε) ἀστραπήν καί σκορπιεῖς αὐτούς....". Γράφοντας στον αγιοπαυλίτη γέροντα Θεοδόσιο την 26η Νοεμβρίου 1940 ονομάζει τους Ιταλούς δειλούς και άνανδρους και σε άλλη επιστολή εκφράζει τον πόνο για τα θύματα της δύστυχης Κεφαλλονιάς. 

Μια από τις οδυνηρότερες συνέπειες της γερμανικής Κατοχής ήταν η ανεπάρκεια των τροφών, η έλλειψις και αυτού του επιούσιου άρτου που έπληξε και ορισμένα γεροντάκια στο Άγιον Όρος, πτωχούς, απόρους ασκητάς, οι οποίοι ουδέποτε βέβαια είχαν κάνει αποθήκευση στο αλεύρι και πάντοτε ζούσαν με θεληματική στέρηση, με λίγο παξιμάδι, αμέριμνοι, σαν τα "πετεινά του ουρανού". Γι' αυτά τα ταπεινά πλάσματα του Θεού, τα ερημοπούλια του πνεύματος, έγραψε στον πατέρα Θεοδόσιο. 
Ο πατέρας Θεοδόσιος είχε διορισθεί τότε στις Καρυές ως διαχειριστής του Υπουργείου Επισιτισμού, το οποίο έδινε βοήθεια σε απόρους και πάσχοντες. Μάλιστα επειδή στον πατέρα Θεοδόσιο ήρθε ο λογισμός ότι διασπάται σε πολλές μέριμνες και φροντίδες, ο πατέρας Γεράσιμος στέλνει μια θαυμάσια επιστολή στις 5-11-1946: "Την από 1ης τρέχοντος φιλική σας επιστολή έλαβα, η οποία πολύ με ευχαρίστησε να βλέπω να βλέπω μέσα σ' αυτή τον διακαή πόθο σου για παροχή, όσο εξαρτάται από τη βοήθειά σου στους φτωχούς αδελφούς αγιορείτες πατέρες, οι οποίοι ήδη άρχισαν να αισθάνονται την έλλειψη του άρτου..."
"Η νεύση αυτή στην καρδιά σου, πίστεψε αδελφέ μου, είναι της προστάτριας και μητέρας μας, Κυρίας Θεοτόκου, η οποία μέχρι σήμερα υπήρξε εκείνη που μας σίτιζε. Όσο που μου γράφεις ότι θα έπρεπε να κλεισθείς πουθενά να έκλαιγες τις αμαρτίες σου παρά να αναλάβεις τόσες φροντίδες για τη βοήθεια των άλλων, σου υπενθυμίζω , όπως και συ ο ίδιος βέβαια το γνωρίζεις, ότι δεν υπάρχει καταλληλότερο φάρμακο για απαλλαγή των αμαρτιών μας από την ελεημοσύνη". 
"Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος μας διδάσκει λέγοντας: "Ακόμα κι αν έχεις πολλές αμαρτίες, η συνήγορός σου είναι η ελεημοσύνη... χρειάζεται και είναι απαίτηση από τον Δεσπότη να υπάρχει στα χέρια μας και να κρατείται η ομολογία". Κι ακόμα: "Δώσε σε φτωχό και μολονότι εσύ δεν μιλάς, αναρίθμητα στόματα απολογούνται για χάρη σου". Και πάλι: "Λύτρο για την ψυχή σου είναι η ελεημοσύνη" ". Πλήρης αγάπης, ελαίου και καρπών αγαθών, ο πατέρας Γεράσιμος μνημονεύει στις επιστολές του όλους τους ενδεείς και απόρους. Τους Ρουμάνους πατέρες της Σκήτης του Τιμίου Προδρόμου, τους ασκητές της Βίγλας, των Καυσοκαλυβίων. 
Πολλές φορές υπογράφει με τη χαρακτηριστική υπογραφή " ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΟΝΑΧΟΣ ΑΜΟΝΑΧΟΣ". Λεπτή φύσις! Και είχε εκλεπτυνθεί ακόμη περισσότερο με τη σμίλη του πόνου και της ασθενείας. Στη μονή της Μεγίστης Λαύρας ο πατέρας Γεράσιμος άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις. Ο αείμνηστος ηγούμενος της Λαύρας, αρχιμανδρίτης Αθανάσιος. μας είπε: 
"Ο πατέρας Γεράσιμος ήταν άνθρωπος αυταπαρνήσεως. Τότε η έρημος ήταν σκληρή, όχι όπως είναι σήμερα, που έχει πολλές παρηγορίες. Ήταν χαρακτήρ ανιδιοτελής, ευγενής, ήπιος". 
Ο πατέρας Φίλιππος Λαυριώτης συμπλήρωσε: "Ερχόταν τακτικά και μας επισκεπτόταν. Ήταν μοναχός με επίγνωση της αποστολής του. Έσωσε τον γέροντά μου, Αμβρόσιο, μεσολαβήσας στους Γερμανούς και λέγοντάς τους: "Τέτοιον άνθρωπο του Θεού κατηγορείτε για σαμποτάζ; Έσωσε κι άλλους δέκα πατέρες για τους οποίους είχαν καταγγελίες οι Γερμανοί". 

Κατά το διάστημα της Κατοχής, κινείται μεταξύ Σκήτης Αγίου Βασιλείου και Λαύρας, λόγω των υπηρεσιών του ως διερμηνέως, έως ότου εγκατασταθεί μετά από λίγα χρόνια στο κελί της σπηλιάς του Αγίου Αθανασίου που του παραχώρησε η μονή Μεγίστης Λαύρας. Εκεί ησύχαζε κάνοντας τον ισόβιο "κανόνα" του: υπομένοντας αγόγγυστα τους πόνους και τις ταλαιπωρίες από τις πολλές του ασθένειες, που συνεχώς επιδεινώνονταν. 
Το σπήλαιο αυτό πήρε το όνομα του Αγίου Αθανασίου του Αθωνίτου, γιατί εδώ ερχόταν ο όσιος συχνά να προσεύχεται και να ησυχάζει. Έχει δυο μικρές εκκλησίες κι ένα δωμάτιο. Η νοερά παρουσία του κτήτορος της Μεγίστης Λαύρας, του διδασκάλου και καθηγητού, της δόξης του Άθω, του προστάτου και φιλοστόργου Πατρός όλων των αγιορειτών, ενίσχυε τον νέο οικιστή στους σκληρούς και υπεράνθρωπους αγώνες του. 
Στο σπήλαιο αυτό τον επισκέφθηκε μια ημέρα ο πατέρας Θεόκλητος Διονυσιάτης. Ήταν χειμώνας, αλλά ημέρα ηλιόλουστη. Τον βρήκε έξω να θερμαίνεται. Μεταξύ άλλων, ο πατέρας Γεράσιμος του ανέφερε ένα θαυμαστό γεγονός: "Είχε χιονίσει πολύ, αδελφέ μου και καθόμουν μέσα στο σπήλαιο. Οπότε ακούω ξαφνικά απέξω ένα πουλάκι να τιτιβίζει αδιάκοπα, να φωνάζει με μια παράξενη και ανεξήγητη επιμονή, που με ανάγκασε να εξέλθω."
"Τη στιγμή ακριβώς εκείνη που βγήκα να δω για ποιον λόγο θορυβούσε το πετεινό του ουρανού, έπεσε ένας μεγάλος βράχος, που αποσπάστηκε από την οροφή του σπηλαίου, και που αν βρισκόμουν εκεί, θα με καταπλάκωνε.  Δόξασα τον Θεό και την Παναγία μας για την σκέπη και την προστασία τους."

συνεχίζεται...

(Σύγχρονες αγιορείτικες μορφές, Γεράσιμος Μενάγιας)

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα! 
Ας είναι δημιουργικός και ευφρόσυνος ο μήνας Ιούνιος!
Το Άγιο Πνεύμα να πλημμυρίζει με φως όλα τα πλάσματα!


Δευτέρα 25 Μαΐου 2026

Φράσεις για προβληματισμό 126ο μέρος

Κοινωνία δυστυχισμένων ανθρώπων: Ο γονιός μιλάει ταραγμένος. Ο δάσκαλος μιλάει με οκνηρία. Ο καθηγητής μιλάει με αυταρχισμό. Το παιδί μιλάει με θυμό. Ο νέος μιλάει με αγένεια. Ο πλούσιος μιλάει με αδιαφορία. Ο κατηχητής μιλάει με προχειρότητες. Ο χαρούμενος μιλάει με αλαζονεία. Ο άνδρας μιλάει με σκληρότητα. Η γυναίκα μιλάει με ωραιοπάθεια. Ο δημοσιογράφος μιλάει με αναλήθειες. Ο πολιτικός μιλάει με μισαλλοδοξία. Ο επιστήμονας μιλάει με έπαρση (Σπουδαίες σκέψεις). 

Ἀναρχίας δέ μεῖζον οὐκ ἐστι κακόν· αὔτη πόλεις ὄλλυσιν, ἥδ' ἀναστάτους οἴκους τίθησιν, ἤδε συμμάχου δορός τροπάς καταρρήγνυσι· τῶν δέ ὀρθουμένων σώζει τά πολλά σώμαθ' ἡ πειθαρχία: δεν υπάρχει πιο μεγάλο κακό από την αναρχία. Αυτή καταστρέφει πόλεις, αυτή αναστατώνει οικογένειες, αυτή επιπλέον διασκορπίζει στον πόλεμο τις συμμαχικές δυνάμεις και τις τρέπει σε φυγή, τους λαούς όμως ππυ διοικούνται καλά, τους διασώζει η πειθαρχία (Σοφοκλής). 

Σε μια γωνιά περαστική
γέρος φτωχός έχει καθίσει. Κόσμος πολύς περνά απ΄εκεί
και ίσως θα τον ελεήσει καμιά ψυχή, που έχει μάθει να συμπονεί τα ξένα πάθη. Σε λίγο όλος προσοχή έφερε εκεί τα βήματά του κι΄άλλος φτωχός.-Το δυστυχή! Με όλη τη νεότητά του έχει στο φως του μαύρη σκέπη είναι τυφλός! Τυφλός δεν βλέπει.!! Αχ ! τι ζευγάρι θλιβερό ! τα νιάτα τα δυστυχισμένα κι από τον άγριο τον καιρό τα γηρατειά τα μαραμένα βλέπει εκεί όποιος περνάει να ζητιανεύουν πλάι-πλάι...!!
Όμως κανείς τα χιονοσκέπαστα λυπάται! Στον γέρο ρίχνουν μια ματιά τον ελεούνε οι διαβάτες, μα ούτε ένας τους δεν δίνει και στον τυφλό ελεημοσύνη. Με πονεμένη την καρδιά ανασηκώνεται να πάει.... Αχ! θα περάσει τη βραδιά και σήμερα χωρίς να φάει. Κι αυτό τους άλλους τι τους νοιάζει; Και ο τυφλός αναστενάζει... Μα έξαφνα κάποιος ζητά μες στην παλάμη να του δώσει χρήματα λίγα, μ' αρκετά, ένα ψωμί για να πληρώσει. - Σου εύχετ' η φτωχή καρδιά μου τιμές και δόξες, άρχοντά μου! Είπεν εκείνος, επειδή τυφλός που ήταν, δεν μπορούσε με δάκρυα χαράς να δει πως σπλαχνικά τον ελεούσε ο γέρος, ελεώντας πάλι καθώς τον ελεούσαν άλλοι (Γ. Δροσίνη, Αναγνωστικό Ε Δημοτικού, 1964).

Καί γάρ σιγήσας μέν, οὐδείς μετενόησε. λαλήσαντες δέ παμπληθεῖς, τινές δέ καί ταῖς μεγίσταις περιπεσόντες ἀδοκήτως συμφοραῖς διά τῆς γλώσσης τἠν ἀκρασίαν: κανένας δε μετάνιωσε, επειδή σιώπησε, πάρα πολλοί όμως μετανόησαν επειδή μίλησαν. Μερικοί όμως και στις μεγαλύτερες συμφορές περιέπεσαν χωρίς να το περιμένουν, εξαιτίας της ακράτειας της γλώσσας τους (Πυθαγόρας). 

Σε εποχές όπου η αξία του ανθρωπίνου προσώπου ευτελίζεται ολοένα και περισσότερο - καθώς στο όνομα των πάσης φύσεως δικαιωματισμών των καιρών μας συνθλίβεται και διαλύεται ο άνθρωπος, παραμορφωμένος και χαμένος στους δαιδάλους των ακόρεστων επιθυμιών και εξαρτήσεών του, τις οποίες ανύψωσε σε δικαίωμα-. Αναστηλώνοντας η Εκκλησία του Χριστού τις ιερές εικόνες, καλεί τον άνθρωπο του καιρού μας να ανυψώσει και να αναστηλώσει την εικόνα της ψυχής του, πορευόμενος από το "κατ' εἰκόνα" στο "καθ' ὁμοίωσιν" (Σπουδαία σκέψη). 

Να επαινείς τις άριστες πράξεις, όχι μόνο με λόγια, αλλά και με τις αντίστοιχες πράξεις σου δια των οποίων αποδεικνύεις τους μιμητές έντιμους, προτιμώντας τους από τους άλλους. Ο έπαινος με τα λόγια είναι ιδιότητα των οποιωνδήποτε, με τις πράξεις είναι άξιος να κυβερνούν (Μέγας Φώτιος, Επιστολή προς ηγεμόνα). 

Τοῦτο γάρ πρός τά ἄλλα ζῶα τοῖς ἀνθρώποις ἴδιον, τό μόνον ἀγαθοῦ καί κακοῦ καί δικαίου καί ἀδίκου καί τῶν ἄλλων αἴσθησιν ἔχειν: τούτο πράγματι σε σύγκριση προς τα άλλα ζώα είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα των ανθρώπων, ότι δηλαδή μόνο ο άνθρωπος έχει αίσθηση του αγαθού και του κακού, του δικαίου και του άδικου και των άλλων αξιών ή απαξιών του βίου (Αριστοτέλης). 
Αν κάθε νότα έλεγε "μια νότα μόνη δεν φτιάχνει μουσική", δεν θα υπήρχαν συμφωνίες! Αν κάθε λέξη έλεγε "δεν φτιάχνεται μια σελίδα με μια λέξη", δεν θα υπήρχαν βιβλία! Αν κάθε σταγόνα έλεγε "δεν φτιάχνεται ποτάμι από μια σταγόνα", δεν θα υπήρχαν οι ωκεανοί. Αν κάθε πράξη έλεγε "μια πράξη αγάπης δεν αρκεί για να σωθεί ο κόσμος", κανένα καλό δεν θα υπήρχε στον κόσμο (Περιοδικό Λυδία). 

Ο άνθρωπος με τη δύναμη της θέλησης αλλάζει τον εαυτό του. Με τη δύναμη της αγάπης αλλάζει τους άλλους. με τη δύναμη της προσευχής αλλάζει τον κόσμο (Σπουδαία σκέψη).  

Κύριε, αφού η αδυναμία μου κατέστησε αναγκαίο τον σταυρό μου, αφού Εσύ τον παραχώρησες, που ξέρεις τις αντοχές μου, αφού θα είσαι δίπλα μου ως βοηθός μου, να  είναι ευλογημένο (Σπουδαία σκέψη). 

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα!




Δευτέρα 18 Μαΐου 2026

Θαυμαστές διηγήσεις μέρος 154ο

Όσοι πατέρες γνώρισαν τον πατέρα Γεράσιμο, έχουν να διηγούνται για την πραότητα, την αμνησικακία, τη χρηστότητα και το ακατάκριτο, που στόλιζαν την προσωπικότητά του. Κανέναν δεν κατέκρινε, αλλά και όσους τον κατηγορούσαν τους αντιμετώπιζε με υπομονή και ταπείνωση. Ο παπα-Βαρθολομαίος συχνά-πυκνά του φώναζε άδικα: "Δαιμόνιον έχεις, Γεράσιμε".
Εκείνος όμως χωρίς να ταράσσεται έσκυβε ταπεινά και του έβαζε μετάνοια. Εξαιτίας της μεγάλης του απλότητος και αθωότητος, δέχθηκε τον Άγγλο κατάσκοπο Μπάλφορ, κατά τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής. Έβλεπε τον κατάσκοπο να προσεύχεται, να κάνει μετάνοιες και ήταν ενθουσιασμένος. Είχε ξεγελασθεί να νομίζει πως ήρθε να ζήσει ως ορθόδοξος μοναχός. "Έχει και ιεροσύνη", έλεγε. "Πού την έχει ; Στο κουκούλι;", του έλεγαν οι πατέρες. Ο μπάλφορ ωστόσο έκανε το έργο του....

Πάντοτε φιλάσθενος ο πατέρας Γεράσιμος παρακαλούσε τον Θεό να έρθει κοντά του κάποιο αγαπητό πρόσωπο για παρηγοριά και για συντροφιά. Πράγματι η Παναγία μας "οικονόμησε" και του στέλνει τον παπα-Ανδρέα, μετέπειτα ηγούμενο της Μονής του Αγίου Παύλου. Φύσις ησυχαστική ο πατέρας Ανδρέας ζητούσε κι εκείνος την έρημο. Έρχεται λοιπόν και μένει μαζί του υποτασσόμενος σ' αυτόν για αρκετό διάστημα. 

Παρηγορήθηκε ο πατέρας Γεράσιμος. Δόξασε τον Θεό. "Αδελφός υπό αδελφού βοηθούμενος ως πόλις οχυρά". Έτσι συνέβαινε και με τους δυο αυτούς πατέρες. Ο ένας βοηθούσε τον άλλο. Στα πρακτικά και στα πνευματικά. "Μια ημέρα, μετά την καθημερινή ακολουθία, διηγείται ο πατέρας Ανδρέας, πήγα να κάνω τον κανόνα μου και να ησυχάσω. Ξαφνικά ακούω κτύπους στην πόρτα μου. 

Νόμιζα ότι με φωνάζει ο γέρων Γεράσιμος. Βγαίνω έξω, κοιτάζω τριγύρω, αλλά πουθενά άνθρωπος. Πηγαίνω στο κελί του, τον βλέπω και καθόταν εκεί δα που τον άφησα. - Γέροντα, του είπα δυνατά (ήταν και λίγο βαρήκοος  ο ευλογημένος), τι κτύποι ήταν αυτοί στην πόρτα μου; - Μην ταράζεσαι, μου είπε. Άλλη φορά, όταν σου κτυπούν, μην ανοίγεις. Είναι ο "μάστορας" (ο διάβολος) που κτυπάει. Όταν σου κτυπώ εγώ την πόρτα, θα σου φωνάζω "δι' εὐχῶν τῶν ἁγίων πατέρων ἡμῶν"... είμαι ο γέροντας, άνοιξε". 

"Κάποια άλλη μέρα με έστειλε ο αείμνηστος στη Λαύρα. Πλησιάζοντας στα Κρύα Νερά είδα τα κάστανα απ' το δάσος στρώμα καταγής. Μου ήρθε ο λογισμός να γεμίσω τον ντορβά μου- είχα ένα ντορβά θηρίο, 50 οκάδες χωρούσε- να τα πάω στο καλύβι μας στον Άγιο Βασίλειο και μετά να φύγω πάλι για τη Λαύρα. Έτσι έκανα. Όταν επέστρεψα από τη Λαύρα και αφού έβρασα τα κάστανα, με φωνάζει ο γέρων Γεράσιμος και μου λέει: - Ωραία κάστανα, παπά μου. Πάρε ένα πιάτο και πήγαινέ το ευλογία στον γείτονα.... άλλο ένα στον άλλον... στον άλλον... σ' όλους τους πατέρες....". 

"Και κρατήσαμε κι εμείς λίγα κάστανα. Είχε ελεήμονα καρδιά ο μακαριστός. Αγαπούσε τα γεροντάκια, τους ασκητές με πηγαία αγάπη. Το ίδιο έκανε όταν είχαμε πάρει δυο τσουβάλια αλεύρι κι εζύμωσα ωραίο ψωμί στο φουρνάκι μας. Μ' έστειλε να δώσω από ένα ζεστό καρβέλι στο κάθε καλυβάκι της Σκήτης". "Ἐσκόρπισεν, ἔδωκε τοῖς πένησιν" ο ευλογημένος, ενώ ο ίδιος ζούσε σε μεγάλη θεληματική πτωχεία και στέρηση, ώστε συχνά στις επιστολές του προς τον αγιοπαυλίτη γέροντα Θεοδόσιο να ζητά ελεημοσύνη, ρούχα ή υποδήματα. 

Η τελεία ακτημοσύνη ελευθερώνει τον μοναχό από την ύλη και τη μέριμνά της και τον κάνει "φοίνικα ὑψηλόν καί καρποφόρον". Με την κήρυξη του πολέμου του 1940 και την είσοδο των Γερμανών στην πατρίδα μας, ο πατέρας Γεράσιμος βρίσκεται διερμηνέας στις Καρυές και στο Φυλάκιο που είχαν στήσει οι κατακτητές στην άκρη της αθωνικής χερσονήσου, πλησίον της Ρουμανικής Σκήτης του Τιμίου Προδρόμου. Η άπταιστος γνώση της γερμανικής γλώσσης και η ταλαντούχος, ενάρετος προσωπικότητά του προσέφεραν μεγάλες υπηρεσίες στο Άγιον Όρος τις κρίσιμες εκείνες ώρες και καθ' όλο το διάστημα της γερμανικής Κατοχής. 

Μάλιστα, με την ευλογία της Ιερής Κοινότητας, μεταφράζει επιστολή προς τον ίδιο τον Χίτλερ, στην οποία οι πατέρες παρακαλούν να θέσει σε θέσει το Άγιον Όρος υπό την προστασία του, αφού πρώτα υπογραμμίζουν τη μοναδικότητα της αιωνόβιας μοναστικής πολιτείας του Άθω και το "φιλήσυχον ἐν προσευχαῖς καί νηστείαις" των ασκουμένων. Ήταν ίσως η μόνη περίπτωση που ο σκληρός κι απάνθρωπος Χίτλερ ημέρεψε. 

συνεχίζεται...

(Σύγχρονες αγιορείτικες μορφές, Γεράσιμος Μενάγιας)

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα!




Related Posts with Thumbnails