Φράσεις για προβληματισμό 126ο μέρος

Κοινωνία δυστυχισμένων ανθρώπων: Ο γονιός μιλάει ταραγμένος. Ο δάσκαλος μιλάει με οκνηρία. Ο καθηγητής μιλάει με αυταρχισμό. Το παιδί μιλάει με θυμό. Ο νέος μιλάει με αγένεια. Ο πλούσιος μιλάει με αδιαφορία. Ο κατηχητής μιλάει με προχειρότητες. Ο χαρούμενος μιλάει με αλαζονεία. Ο άνδρας μιλάει με σκληρότητα. Η γυναίκα μιλάει με ωραιοπάθεια. Ο δημοσιογράφος μιλάει με αναλήθειες. Ο πολιτικός μιλάει με μισαλλοδοξία. Ο επιστήμονας μιλάει με έπαρση (Σπουδαίες σκέψεις). 

Ἀναρχίας δέ μεῖζον οὐκ ἐστι κακόν· αὔτη πόλεις ὄλλυσιν, ἥδ' ἀναστάτους οἴκους τίθησιν, ἤδε συμμάχου δορός τροπάς καταρρήγνυσι· τῶν δέ ὀρθουμένων σώζει τά πολλά σώμαθ' ἡ πειθαρχία: δεν υπάρχει πιο μεγάλο κακό από την αναρχία. Αυτή καταστρέφει πόλεις, αυτή αναστατώνει οικογένειες, αυτή επιπλέον διασκορπίζει στον πόλεμο τις συμμαχικές δυνάμεις και τις τρέπει σε φυγή, τους λαούς όμως ππυ διοικούνται καλά, τους διασώζει η πειθαρχία (Σοφοκλής). 

Σε μια γωνιά περαστική γέρος φτωχός έχει καθίσει. Κόσμος πολύς περνά απ΄εκεί και ίσως θα τον ελεήσει καμιά ψυχή, που έχει μάθει να συμπονεί τα ξένα πάθη. Σε λίγο όλος προσοχή έφερε εκεί τα βήματά του κι΄άλλος φτωχός.-Το δυστυχή! Με όλη τη νεότητά του έχει στο φως του μαύρη σκέπη είναι τυφλός! Τυφλός δεν βλέπει.!! Αχ ! τι ζευγάρι θλιβερό ! τα νιάτα τα δυστυχισμένα κι από τον άγριο τον καιρό τα γηρατειά τα μαραμένα βλέπει εκεί όποιος περνάει να ζητιανεύουν πλάι-πλάι...!!

Όμως κανείς τα χιονοσκέπαστα λυπάται! Στον γέρο ρίχνουν μια ματιά τον ελεούνε οι διαβάτες, μα ούτε ένας τους δεν δίνει και στον τυφλό ελεημοσύνη. Με πονεμένη την καρδιά ανασηκώνεται να πάει.... Αχ! θα περάσει τη βραδιά και σήμερα χωρίς να φάει. Κι αυτό τους άλλους τι τους νοιάζει; Και ο τυφλός αναστενάζει... Μα έξαφνα κάποιος ζητά μες στην παλάμη να του δώσει χρήματα λίγα, μ' αρκετά, ένα ψωμί για να πληρώσει. - Σου εύχετ' η φτωχή καρδιά μου τιμές και δόξες, άρχοντά μου! Είπεν εκείνος, επειδή τυφλός που ήταν, δεν μπορούσε με δάκρυα χαράς να δει πως σπλαχνικά τον ελεούσε ο γέρος, ελεώντας πάλι καθώς τον ελεούσαν άλλοι (Γ. Δροσίνη, Αναγνωστικό Ε Δημοτικού, 1964).

Καί γάρ σιγήσας μέν, οὐδείς μετενόησε. λαλήσαντες δέ παμπληθεῖς, τινές δέ καί ταῖς μεγίσταις περιπεσόντες ἀδοκήτως συμφοραῖς διά τῆς γλώσσης τἠν ἀκρασίαν: κανένας δε μετάνιωσε, επειδή σιώπησε, πάρα πολλοί όμως μετανόησαν επειδή μίλησαν. Μερικοί όμως και στις μεγαλύτερες συμφορές περιέπεσαν χωρίς να το περιμένουν, εξαιτίας της ακράτειας της γλώσσας τους (Πυθαγόρας). 

Σε εποχές όπου η αξία του ανθρωπίνου προσώπου ευτελίζεται ολοένα και περισσότερο - καθώς στο όνομα των πάσης φύσεως δικαιωματισμών των καιρών μας συνθλίβεται και διαλύεται ο άνθρωπος, παραμορφωμένος και χαμένος στους δαιδάλους των ακόρεστων επιθυμιών και εξαρτήσεών του, τις οποίες ανύψωσε σε δικαίωμα-. Αναστηλώνοντας η Εκκλησία του Χριστού τις ιερές εικόνες, καλεί τον άνθρωπο του καιρού μας να ανυψώσει και να αναστηλώσει την εικόνα της ψυχής του, πορευόμενος από το "κατ' εἰκόνα" στο "καθ' ὁμοίωσιν" (Σπουδαία σκέψη). 

Να επαινείς τις άριστες πράξεις, όχι μόνο με λόγια, αλλά και με τις αντίστοιχες πράξεις σου δια των οποίων αποδεικνύεις τους μιμητές έντιμους, προτιμώντας τους από τους άλλους. Ο έπαινος με τα λόγια είναι ιδιότητα των οποιωνδήποτε, με τις πράξεις είναι άξιος να κυβερνούν (Μέγας Φώτιος, Επιστολή προς ηγεμόνα). 

Τοῦτο γάρ πρός τά ἄλλα ζῶα τοῖς ἀνθρώποις ἴδιον, τό μόνον ἀγαθοῦ καί κακοῦ καί δικαίου καί ἀδίκου καί τῶν ἄλλων αἴσθησιν ἔχειν: τούτο πράγματι σε σύγκριση προς τα άλλα ζώα είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα των ανθρώπων, ότι δηλαδή μόνο ο άνθρωπος έχει αίσθηση του αγαθού και του κακού, του δικαίου και του άδικου και των άλλων αξιών ή απαξιών του βίου (Αριστοτέλης). 

Αν κάθε νότα έλεγε "μια νότα μόνη δεν φτιάχνει μουσική", δεν θα υπήρχαν συμφωνίες! Αν κάθε λέξη έλεγε "δεν φτιάχνεται μια σελίδα με μια λέξη", δεν θα υπήρχαν βιβλία! Αν κάθε σταγόνα έλεγε "δεν φτιάχνεται ποτάμι από μια σταγόνα", δεν θα υπήρχαν οι ωκεανοί. Αν κάθε πράξη έλεγε "μια πράξη αγάπης δεν αρκεί για να σωθεί ο κόσμος", κανένα καλό δεν θα υπήρχε στον κόσμο (Περιοδικό Λυδία). 

Ο άνθρωπος με τη δύναμη της θέλησης αλλάζει τον εαυτό του. Με τη δύναμη της αγάπης αλλάζει τους άλλους. με τη δύναμη της προσευχής αλλάζει τον κόσμο (Σπουδαία σκέψη).  

Κύριε, αφού η αδυναμία μου κατέστησε αναγκαίο τον σταυρό μου, αφού Εσύ τον παραχώρησες, που ξέρεις τις αντοχές μου, αφού θα είσαι δίπλα μου ως βοηθός μου, να  είναι ευλογημένο (Σπουδαία σκέψη). 

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα!

Προγονική σκέψη και σοφία

Ὄλβιος ὅστις Ἱστορίης ἔσχεν μάθησιν: είναι ευτυχής όποιος γνωρίζει Ιστορία (Ευριπίδης). 
Οὐ γάρ τοῖς ψηφίσμασιν, ἀλλά τοῖς ἤθεσιν καλῶς οἰκεῖσθαι τάς πόλεις: οι πόλεις δεν διοικούνται σωστά με τους νόμους, αλλά με την ηθική συμπεριφορά των πολιτών (Ισοκράτης).

Το να φοβάται κανείς τον θάνατο, άνδρες Αθηναίοι, ισοδυναμεί με το να νομίζει κανείς ότι είναι σοφός χωρίς να είναι. Να νομίζει ότι γνωρίζει αυτά που δε γνωρίζει. Γιατί κανείς δε γνωρίζει τον θάνατο, ούτε αν συμβαίνει να είναι το μεγαλύτερο αγαθό για τον άνθρωπο, κι όμως, τον φοβούνται σαν να ξέρουν καλά ότι είναι το μεγαλύτερο κακό. Και δεν είναι αυτό το χειρότερο είδος αμάθειας, το να νομίζει κανείς ότι γνωρίζει εκείνα που δε γνωρίζει; (Πλάτων, Απολογία Σωκράτους)

Εἰ βούλει καλῶς ἀκούειν, μάθε καλῶς λέγειν, μαθών δέ καλῶς λέγειν, πειρῶ καλῶς πράττειν, καί οὕτω καρπώσῃ τό καλῶς ἀκούειν: εάν θέλεις να σε επαινούν, μάθε πρώτα να επαινείς, και αφού μάθεις να επαινείς, προσπάθησε να ενεργείς σωστά, κι έτσι θα κερδίσεις το να σε επαινούν (Επίκτητος).

Ὁ ἄνθρωπος θείας μετέσχε μοίρας: ο άνθρωπος, όταν πλάσθηκε, έλαβε μέρος από θεϊκή χάρη (Πλάτων).

Θηρεύουσι, τοῖς μέν κυσί καί τούς λαγωούς οἱ κυνηγοί, τοῖς δέ ἐπαίνοις τούς ἀνοήτους οἱ κόλακες: οι κυνηγοί πιάνουν τους λαγούς με τους σκύλους και οι κόλακες με τους επαίνους (πιάνουν) τους ανόητους ανθρώπους (Αρχαίο ρητό, Προς τη Νίκη, τ. 737).

Ἐστι δέ ἀναισθησία, βραδύτης ψυχῆς ἐν λόγοις καί πράξεσιν: αναισθησία είναι η βραδύτητα (βαριεστιμάρα, αδιαφορία) της ψυχής σε λόγια και σε πράξεις (Θεόφραστος).

Σοφόν εὔκαιρος σιγή καί παντός λόγου κρεῖττον: σοφό είναι να κλείνεις το στόμα σου παρά να μιλάς, όταν η περίσταση το καλεί (Πλούταρχος).

Ὁ μή εἰδώς σιωπᾶν οὐκ οἶδεν διαλέγεσθαι: αυτός που δεν ξέρει να σιωπά δεν ξέρει και να συνομιλεί (Αριστοτέλης).

Αἰσχρόν τούς παίδας μή μιμεῖσθαι τούς σπουδαίους τῶν γονέων: είναι ντροπή τα παιδιά να μη μιμούνται τους αξιόλογους προγόνους (Ισοκράτης).

Ἐρωτηθείς ὁ Ἀριστοτέλης πῶς ἄν προκόπτοιεν οἱ μαθηταί, ἔφη, ἐάν τους προέχοντας διώκοντες τούς ὑστεροῦντας μή ἀναμένωσι: όταν ρωτήθηκε ο Αριστοτέλης πώς θα είχαν καλή επίδοση οι μαθητές του, απάντησε: εάν τρέχουν να φθάσουν αυτούς που προχωρούν μπροστά, δηλαδή αυτούς που έχουν καλύτερη επίδοση και δεν περιμένουν αυτούς που μένουν πίσω, δηλαδή αυτούς που υστερούν στη μάθηση.

Ἔχω πολλήν οὐσίαν καί πλούσιος καλοῦμ' ὑπό πάντων, μακάριος δ' ὑπ'οὐδενός: έχω αλήθεια μεγάλη περιουσία και από όλους νομίζομαι πλούσιος, αλλά κανένας δεν με θεωρεί ευτυχισμένο (Πλούταρχος).

Δεῖ τά μέν εἰκότα λέγειν, τά δ’ ἀμήχανα σιωπᾶν: πρέπει κάποιος τα πιθανά (τα εύλογα) να τα λέει, τα δε απίθανα (γι’ αυτά που έχει επιφυλάξεις) να τα αποσιωπά (Θαλής Μιλήσιος).

Ἐν νυκτί βουλή: Απόφαση με ηρεμία τη νύχτα (Αρχαία Παροιμιακή φράση)

Οὐκ ἔστιν ὅστις ἡδέως ζητῶν βιοῦν εὔκλειαν εἰσεκτήσατο: κανένας από όσους επεδίωξαν να περάσουν τη ζωή τους με απολαύσεις δεν απέκτησε φημισμένο όνομα (Ευριπίδης)

Ἅ μή προσήκει, μήτ' ἄκουε, μηθ' ὅρα: αυτά που δεν ταιριάζουν στον άνθρωπο ούτε να τ' ακούς ούτε να τα βλέπεις (Αρχαίο ρητό).

Αἰέν ἀριστεύειν: αυτή η επιγραφή όχι απλώς γραμμένη στα Ελληνικά, αλλά και με τόνους και με πνεύματα, βρίσκεται γραμμένη στο σύμβολο του Boston college της Μασαχουσέτης! Είναι φράση από την Ιλιάδα (Ζ, στ. 208) και σημαίνει πάντα να αριστεύεις. Ας είναι έμβλημα όλων μας, για να ξεπερνάμε όχι τους άλλους, αλλά τον εαυτό μας για κάτι καλύτερο (Περιοδικό Προς τη Νίκη).

Πρεσβύτατον τῶν ὄντων θεός• ἀγέννητον γάρ. Κάλλιστον, κόσμος• ποίημα γάρ Θεοῦ. Μέγιστον, τόπος• ἅπαντα γάρ χωρεῖ.Τάχιστον, νοῦς• διά παντός γάρ τρέχει. Ἰσχυρότατον, ἀνάγκη• κρατεῖ γάρ πάντων. Σοφώτατον, χρόνος• ἀνευρίσκει γάρ πάντα..... 

Τί δύσκολον: τό ἑαυτόν γνῶναι• Τί δέ εὔκολον; Τό ἄλλῳ ὑποτίθεσθαι:ο πρεβύτερος των όντων είναι ο Θεός, γιατί είναι αγέννητος και δεν έχει αρχή ούτε τέλος. Το πιο ωραίο δημιούργημα είν΄ ο κόσμος, γιατί είναι ένα θεϊκό ποίημα. 

Το μεγαλύτερο πράγμα είναι ο τόπος, γιατί χωρεί τα πάντα. Το ταχύτερο πράγμα είναι το  μυαλό, γιατί τρέχει συνεχώς. Το πιο ισχυρό πράγμα είναι η ανάγκη, γιατί επικρατεί σε όλα. Το πιο σοφό πράγμα είναι ο χρόνος, γιατί φέρνει τα πάντα στο φως....Ποιο είναι το πιο δύσκολο; Να γνωρίσεις τον εαυτό σου. Ποιο είναι το πιο εύκολο; Να συμβουλεύεις τους άλλους  (Θαλής Μιλήσιος). 

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα!