Θαυμαστές διηγήσεις μέρος 116ο

Τέτοιο παράδειγμα καθημερινής διακονίας και πορείας άφησε ο Κύριος και στους αγίους Του μαθητές. Αλλά και τέτοιο πρόγραμμα τους καθόρισε. Είχαν και οι Απόστολοι πρόγραμμα ζωής και διακονίας. Γι' αυτό και ο Μέγας Βασίλειος ρωτά: "Και οι Απόστολοι τι έκαναν; Δεν μιμήθηκαν τον Δεσπότη; Δεν υποβάλλονταν σε συνεχείς κόπους; Για δες τον Παύλο: εργαζόταν συνεχώς, οδοιπορούσε επίμονα, ταξίδευε μέσα στη θάλασσα, διέτρεχε κινδύνους.... ξεπερνούσε όλους τους πειρασμούς με τον ζήλο της ψυχής και το σθένος του σώματος". Γι' αυτό και ο ιερός Πατήρ καλεί τους πιστούς να μιμούνται "τον βίο του Δεσπότου και των μαθητών Του, αντιγράφοντας τις ψυχικές τους αρετές και την καθημερινή τους άσκηση".

Αλλά και οι ίδιοι οι άγιοι Απόστολοι αυτή την εμπειρία μετέδωσαν στους πιστούς. Οι Χριστιανοί στην πρώτη Εκκλησία είχαν καθημερινό πνευματικό πρόγραμμα αλλά και κοινό τραπέζι, κοινά φαγητά, κοινές προσευχές σε τακτές ώρες της ημέρας. Στη συνέχεια, οι Αποστολικοί Πατέρες, οι διάδοχοι δηλαδή των Αγίων Αποστόλων, διασώζουν τις παρακαταθήκες των Αποστόλων, τις οποίες καταγράφουν στο βιβλίο "Αποστολικαί διαταγαί". Σ' αυτό λοιπόν, ανάμεσα σε άλλες παραινέσεις, τονίζουν την αναγκαιότητα του καθημερινού πνευματικού προγράμματος λέγοντας: "Κάθε πιστός ή πιστή να σηκώνονται πολύ πρωί από τον ύπνο και πριν ν' αρχίσουν δουλειά, να πλένονται και να προσεύχονται". 

Και σχετικά με την καθημερινή προσευχή στο σπίτι, ζητούν από τους πιστούς "να προσεύχονται τρεις φορές την ημέρα". Σχετικά με την παρουσία των πιστών στην εκκλησία, συμβουλεύουν: "Τις μέρες που γίνεται κάποια κατήχηση, να αφήνετε τις δουλειές σας και να προτιμάτε τον λόγο της πίστεως". Και επιπλέον συνιστούν: "Να αναζητάς κάθε μέρα υα πρόσωπα των Αγίων, για να στηρίζεσαι με τα λόγια τους". Για την καθημερινή αγιογραφική μελέτη, προτρέπουν: "Να θυμάσαι τα λόγια του Χριστού και να τα μελετάς διαρκώς... να μελετάς τον Νόμο του Θεού μέρα και νύχτα, όταν περπατάς στο χωράφι και όταν κάθεσαι στο σπίτι και όταν πλαγιάζεις στο κρεβάτι και όταν σηκώνεσαι". 

Η Εκκλησία παράλληλα, καθώς στο πέρασμα των χρόνων δεχόταν διαρκώς στην αγκαλιά της νέους πιστούς, τους οποίους έπρεπε να κατηχήσει και να οδηγήσει στην εν Χριστώ ζωή, κωδικοποίησε βασικούς κανόνες καθημερινής πνευματικής ζωής, οι οποίοι εμπεριέχονται στα βιβλία: α) των "Βαπτισματικών κατηχήσεων", που περιείχαν συστηματοποιημένες τις βασικές αλήθειες της πίστεως, αλλά και την εκκλησιαστική εμπειρία που έπρεπε να μεταδώσουν οι κατηχητές (επίσκοποι, ιερείς ή και λαϊκοί) στους ανθρώπους που ζητούσαν να βαπτιστούν χριστιανοί και β) των "Μυσταγωγικών κατηχήσεων", που περιείχαν βαθύτερες αλήθειες της πίστεως και μυούσαν ακόμη περισσότερο τους πιστούς μετά τη Βάπτισή τους και σ' όλη τους τη ζωή, στα Μυστήρια της Εκκλησίας μας. 

Η καθημερινή πορεία των πιστών λοιπόν έπρεπε να είναι προσανατολισμένη στον Θεό και στην ένθεη ζωή. Ο ιερός Χρυσόστομος, για παράδειγμα, ζητά από τους πιστούς να σφραγίζονται καθημερινά με τις προσευχές και τη μελέτη των θείων Γραφών, για να μη μένουν αργοί και άκαρποι. Και τονίζει: "Όπως καθημερινά τρώμε, για να ζήσουμε, έτσι πρέπει να τρεφόμαστε καθημερινά και με τους λόγους της πίστεως". Ασφαλώς πρέπει να ξυπνάμε νωρίς. Λέει σχετικά ο όσιος Παΐσιος: "Πολύ βλάπτει στους νέους ο πρωινός ύπνος, διότι είναι σκανδαλώδης... Καλό είναι στους νέους να κοιμούνται νωρίς, για να ωφελούνται κι από τις καλές ώρες του ύπνου". 

Νωρίς το πρωί, μόλις σηκωθούμε από το κρεβάτι και προτού αρχίσουμε να ασχολούμαστε με τις διάφορες υποθέσεις μας, το πρώτο που πρέπει να κάνουμε είναι να παρουσιαστούμε μπροστά στον Θεό και να Του ζητήσουμε τη Χάρι Του και την ευλογία Του για όλη την υπόλοιπη ημέρα μας. "Κάθε πρωί πρέπει να αφιερώνουμε τις πρώτες κινήσεις του νου και της ψυχής μας, τις πρώτες σκέψεις και επιθυμίες μας στον Θεό", έλεγε ο Μέγας Βασίλειος. Αυτό θα επηρεάσει όλη τη διάθεσή μας κατά τη διάρκεια της μέρας. 

Η καθημερινή μελέτη των θείων Γραφών θα μας βοηθήσει να έχουμε μια σταθερή πνευματική ζωή. Γι' αυτό ας διαβάζουμε κάθε μέρα ένα κεφάλαιο ή έστω μια σελίδα από την Αγία Γραφή. Αυτή η μελέτη θα νοηματοδοτεί την κάθε μας μέρα και θα μας μεταγγίζει τη Χάρι του Θεού. Λέει ο Μέγας Βασίλειος για την καθημερινή τροφή: "Αν θέλεις να έχεις επιτυχία στον καθημερινό σου αγώνα, θα πρέπει να έχεις μέτρο εγκράτειας και στις τροφές". Και εξηγεί: "Δεν θα σου βάλω εγώ το μέτρο, διότι όλοι οι άνθρωποι δεν είστε το ίδιο. Παίζει ρόλο η ηλικία, το επάγγελμα, οι συνήθειες του σώματος. Στο καθημερινό σου πρόγραμμα παίζει ρόλο το πότε θα φας, το τι θα φας". 

συνεχίζεται....

(Μάριος Ν. Δομουχτσής, Θέλω να ζήσω μαζί σου)

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα!

Θαυμαστές διηγήσεις μέρος 115ο

 

Ο Θεός, για να μας διδάξει έμπρακτα πώς πρέπει να ζούμε οι άνθρωποι, έβαλε μέσα στη φύση νόμους και κανόνες. Όλα γύρω μας λειτουργούν μ' ένα πρόγραμμα. Τίποτε δεν λειτουργεί ακατάστατα, τυχαία. Τα αστέρια, για παράδειγμα, έχουν κινήσεις και τροχιές με συγκεκριμένες ταχύτητες, χρόνους, κατευθύνσεις. Κι όλα αυτά βέβαια τα κατευθύνουν οι νόμοι του Θεού. 

Επιπλέον, ο Θεός κομμάτιασε τον χρόνο σε ημέρες, εβδομάδες, μήνες, χρόνια. Και μέσα στο ετήσιο πρόγραμμα έβαλε την εναλλαγή των εποχών -χειμώνας, άνοιξη, καλοκαίρι, φθινόπωρο. Όχι μόνο για να έχει ποικιλία η ζωή μας, εναλλαγές, ρυθμό. Αλλά κι επειδή με κάθε περιοδικότητα θέλει κάτι να μας διδάξει. 

Ειδικότερα για τη μέρα και τη νύχτα, ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος λέει ότι η εναλλαγή της ημέρας και της νύχτας δεν είναι ένα τυχαίο γεγονός. Δεν έφτιαξε ο Θεός τυχαία τη μέρα και τη νύχτα. Για σκεφτείτε, λέει, να μην υπήρχε νύχτα. Να μην ξεκουραζόταν ο άνθρωπος, να μην υπήρχαν ώρες ησυχίας... Θα κατέρρεε όλο το ανθρώπινο σύστημα. Ο Θεός όμως τα έκανε έτσι, ώστε να εναλλάσσονται τα θηρία με τους ανθρώπους. Την ώρα που κοιμούνται οι άνθρωποι να ξυπνούν τα θηρία και την ώρα που τα θηρία πάνε να κοιμηθούν, να ξυπνούν οι άνθρωποι. 

Και υπάρχει μια σχέση αγάπης μεταξύ της νύχτας και της μέρας. Και αυτή η σχέση είναι τέτοια, ώστε να μας δείξει ο Θεός ότι δεν μπορούμε να ζήσουμε διαφορετικά, αλλά μέσα στον προγραμματισμό των ωρών που ο Θεός έβαλε. Άλλωστε και μέσα στον άνθρωπο ακόμη λειτουργεί και κάποιο βιολογικό ρολόι. Άλλες ώρες ύπνου ξεκουράζουν περισσότερο και άλλες λιγότερο. 

Βέβαια στην εποχή μας αυτό δεν το καταλαβαίνουμε. Διότι με το ηλεκτρικό ρεύμα έχουμε κάνει τη νύχτα μέρα. Πριν εκατό χρόνια που δεν υπήρχε ρεύμα και τον χειμώνα νύχτωνε από νωρίς το απόγευμα, οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να κάνουν βόλτες στους δρόμους μέσα στο σκοτάδι. Εμείς σήμερα έχουμε αντιστρέψει την καθημερινότητά μας. Η τεχνολογική πρόοδος έχει βελτιώσει τη ζωή μας, αλλά και την έχει ταυτόχρονα αναστατώσει.

Το να έχουμε  καθημερινό πρόγραμμα στη ζωή μας, μάς το δίδαξε ο ίδιος ο Θεός, όχι μόνο μέσα από τις εντολές Του, αλλά και με τον τρόπο που έζησε ως άνθρωπος στη γη μας. Διότι ο Κύριός μας ως άνθρωπος είχε καθημερινό πρόγραμμα. Θα πείτε, μπήκε σε όρια και σε περιορισμούς ο Θεός; Ναι, ως άνθρωπος μπήκε στη ζωή μας έχοντας κι αυτός πρόγραμμα. Πάμε λοιπόν να δούμε πώς ζούσε ο Χριστός ως άνθρωπος στο καθημερινό του πρόγραμμα. 

Τι ώρα ξυπνούσε ο Χριστός; Συνήθως ξυπνούσε "ἔννυχα λίαν". Πολύ πριν ξημερώσει, όταν ακόμη ήταν όλα κατασκότεινα. Και πολύ συχνά οι μαθητές, όταν ξυπνούσαν το πρωί, δεν τον έβρισκαν στο σπίτι που έμεναν μαζί. Διότι σηκωνόταν κι έφευγε, πριν ακόμη ξημερώσει, και πήγαινε σε ερημικά μέρη, στα γύρω βουνά, για να προσευχηθεί. Αλλά και σε άλλες ώρες της ημέρας, αποσυρόταν σ' ερημικά μέρη και προσευχόταν. Κάποιες φορές μάλιστα προσευχόταν όλη τη νύχτα. 

Τι άλλο έκανε μέσα στην ημέρα ο Χριστός; Περπατούσε ώρες πολλές και πήγαινε από χωριό σε χωριό, από πόλη σε πόλη και διακονούσε τους ανθρώπους. Δίδασκε και θεράπευε. Περιόδευε όλες τις πόλεις και τα χωριά κηρύττοντας το χαρμόσυνο κήρυγμα της Βασιλείας του Θεού και θεράπευε κάθε ασθένεια. Μάλιστα κάποτε ήταν τόσο απορροφημένος από το έργο της διδασκαλίας και των θαυμάτων, ώστε έφτανε και στο σημείο και να μην τρώει. 

Και ο Μέγας Βασίλειος μας λέει σχετικά ότι "ο Κύριος ως άνθρωπος άφησε την επίγεια ζωή του ως παράδειγμα αρετής και με πρόγραμμα ζωής για όλους τους πιστούς που θέλουν να ζήσουν με ευσέβεια... Έθεσε τον δικό του βίο ως εικόνα άριστης ζωής σε όλους τους πιστούς..... για να μιμηθούν, όσο είναι δυνατόν, τη ζωή του". Και ρωτά ο ιερός Πατήρ: "Πώς λοιπόν έζησε ο Χριστός μας και πώς συμπεριφέρθηκε;.... Δεν καθόταν σε μια γωνιά, αλλά καταπονούνταν στο σώμα... Βάδιζε συνεχώς πεζός και υπηρετούσε συγχρόνως τους μαθητές... Δίδασκε επί ώρες και μετέβαινε ακούραστα, από τόπο σε τόπο, για τη σωτηρία μας". 

συνεχίζεται....

(Μάριος Ν. Δομουχτσής, Θέλω να ζήσω μαζί σου)

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα!

Η καταιγίδα του θυμού μέρος 2ο (τελευταίο)

Σοῦ προκαλεῖ ταραχὴ ἡ κατηγόρια τῆς φτώχιας; Θυμήσου ὅτι «γυμνὸς ἦρθες στὸν κόσμο τοῦτο, γυμνὸς καὶ πάλι θὰ φύγεις» (πρβλ. Ἰὼβ 1:21). Ποιὸς ὅμως εἶναι φτωχότερος ἀπὸ τὸ γυμνό; Ποιός, ἄλλωστε, ὁδηγήθηκε ποτὲ στὴ φυλακὴ γιὰ τὴ φτώχειά του; Δὲν εἶναι ντροπὴ ἡ φτώχεια. Ντροπὴ εἶναι νὰ μὴν ὑποφέρεις μὲ ἀξιοπρέπεια τὴ φτώχεια. Θυμήσου ὅτι ὁ Κύριος «ἦταν πλούσιος κι ἔγινε γιὰ χάρη μας φτωχός» ( Β΄ Κορ. 8:9).

Ἀλλὰ κι ἂν ὁ ἀντίπαλός σου σὲ ἀποκαλέσει ἀνόητο καὶ ἀγράμματο, θυμήσου τὶς βρισιὲς τῶν Ἰουδαίων ἐναντίον τῆς ἀληθινῆς Σοφίας: «Εἶσαι Σαμαρείτης καὶ δαιμονισμένος» (Ἰω. 8:48). Ἂν ὀργιστεῖς, θὰ ἐπιβεβαιώσεις τὶς βρισιές. Γιατί τί ὑπάρχει πιὸ ἀνόητο ἀπὸ τὴν ὀργή; Ἂν ὅμως δὲν ὀργιστεῖς, θὰ ντροπιάσεις αὐτὸν ποὺ σὲ βρίζει, δείχνοντας ἔμπρακτα τὴ σωφροσύνη σου.

Σὲ ράπισε ὁ ἀντίπαλος; Σκέψου ὅτι καὶ τὸν Κύριο ράπισαν. Σ’ ἔφτυσε; Σκέψου ὅτι καὶ τὸν Κύριό μας ἔφτυσαν. Καὶ μάλιστα «δὲν ἔκρυψε τὸ πρόσωπό Του γιὰ ν’ ἀποφύγει τὸν ἐξευτελισμὸ ἀπὸ τὰ φτυσίματα» (πρβλ. Ἡσ. 50:6). Συκοφαντήθηκες; Τὸ ἴδιο ἔπαθε κι ὁ Κύριος. Σοῦ ξέσκισαν τὰ ροῦχα; Ἀφαίρεσαν καὶ τοῦ Κυρίου τὰ ἐνδύματα οἱ στρατιῶτες καὶ τὰ μοίρασαν μεταξύ τους. (Ἰω. 19:24). Ἐσὺ ὅμως δὲν καταδικάστηκες ἀκόμα. Οὔτε σταυρώθηκες. Πολλά σοῦ λείπουν γιὰ νὰ μιμηθεῖς τὸν Κύριο. 

Ἡ φλόγα τῆς ὀργῆς θὰ ὑποχωρήσει μὲ τὶς σκέψεις αὐτές. Παρόμοιες προετοιμασίες καὶ προδιαθέσεις ἐπαναφέρουν τὴ γαλήνη στὸ νοῦ καὶ ἀφαιροῦν τὰ ἄτακτα σκιρτήματα τῆς καρδιᾷς. Αὐτὸ σημαίνουν καὶ τὰ λόγια τοῦ Δαβίδ: «Προετοιμάσθηκα καὶ δὲν κλονίσθηκα». (Ψαλμ. 118:60). 

Ἡ μνήμη τῶν παραδειγμάτων τῶν μακαρίων ἀνδρῶν τῆς Ἁγίας Γραφῆς ἀναχαιτίζει τὸ μανιακὸ ξέσπασμα τῆς ὀργῆς. Πὼς π.χ. ὁ μέγας Δαβὶδ ἀνέχθηκε μὲ πραότητα τὶς προσβολὲς τοῦ Σεμεΐ! …Δὲν κυριεύθηκε ἀπὸ τὴν ὀργή, ἀλλὰ ὕψωσε στὸ Θεὸ τὴ σκέψη του καὶ στοχάστηκε: 
« Ὁ Κύριος τοῦ εἶπε νὰ μὲ καταριέται» (Β΄ Βασ. 16:10). Ἔτσι, ἐνῶ ἄκουγε νὰ τὸν βρίζει φονιὰ καὶ παράνομο, δὲν ὀργιζόταν ἐναντίον του, ἀλλὰ ταπείνωνε τὸν ἑαυτὸ του θεωρώντας ἀληθινὴ τὴν προσβολή.

Δυὸ λοιπὸν πράγματα κι ἐσὺ ν’ ἀποφεύγεις: Νὰ μὴ θεωρεῖς τὸν ἑαυτό σου ἄξιο γιὰ ἐπαίνους καὶ νὰ μὴ νομίζεις κανέναν κατώτερό σου. Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ ποτὲ δὲν θ’ ἀνάψει μέσα σου ὁ θυμὸς γιὰ τὶς προσβολὲς πού σοῦ γίνονται.

Κάθε φορά, ἄλλωστε, ποὺ ὀργίζεσαι ἐναντίον τοῦ ἀδελφοῦ σου, κάνεις μιὰ μεγάλη ἀδικία. Γιατί ἄλλος εἶναι στὴν πραγματικότητα ἐκεῖνος πού σοῦ προκαλεῖ τό θυμό. Ἔτσι μοιάζεις μὲ τὸ σκύλο ποὺ δαγκώνει τὴν πέτρα, ἐνῶ δὲν πειράζει αὐτὸν ποὺ τοῦ τὴν ἔριξε. Τὸ θυμό σου νὰ τὸν στρέφεις ἐναντίον τοῦ ἀνθρωποκτόνου διαβόλου, ποὺ εἶναι ὁ πατέρας τοῦ ψεύδους καὶ ὁ πρόξενος κάθε ἁμαρτίας. Νὰ εἶσαι ὅμως σπλαχνικὸς μὲ τὸν ἀδελφό σου, γιατί, ἂν συνεχίσει ν’ ἁμαρτάνει, θὰ παραδοθεῖ στὸ αἰώνιο πῦρ μαζὶ μὲ τὸ διάβολο.

Ὅπως διαφέρουν οἱ λέξεις θυμὸς καὶ ὀργή, ἔτσι διαφέρουν καὶ οἱ σημασίες τους. Θυμὸς εἶναι μιὰ ἔντονη ἔξαψη κι ἕνα ξέσπασμα τοῦ πάθους. Ἐνῶ ὀργὴ εἶναι μιὰ μόνιμη λύπη καὶ μιὰ διαρκὴς τάση γιὰ ἐκδίκηση, σὰν νὰ φλέγεται ἡ ψυχὴ ἀπὸ τὸν πόθο ν’ ἀνταποδώσει τὸ κακό. Οἱ ἄνθρωποι ἁμαρτάνουν καὶ μὲ τὶς δυὸ καταστάσεις. Ἄλλοτε ὁρμοῦν ἀπερίσκεπτα νὰ χτυπήσουν ὅσους τοὺς προκάλεσαν, καὶ ἄλλοτε καιροφυλακτοῦν δόλια νὰ ἐκδικηθοῦν ὅσους τούς λύπησαν. Ἐμεῖς καὶ τὰ δυὸ πρέπει νὰ τ’ ἀποφεύγουμε.

Πῶς μποροῦμε νὰ δαμάσουμε τὸ πάθος αὐτό; Ἂν προηγουμένως ἀσκηθοῦμε στὴν ταπεινοφροσύνη, ποὺ ὁ Κύριος δίδαξε καὶ μὲ τὰ λόγια καὶ μὲ τὰ ἔργα. Μὲ τὰ λόγια εἶπε: «Ὅποιος θέλει νὰ εἶναι ὁ πρῶτος, θὰ πρέπει νὰ γίνει ὁ τελευταῖος ἀπ’ ὅλους» (Μάρκ. 9:35). 

Ἀλλὰ καὶ ἔμπρακτα δίδαξε τὴν πραότητα, ὅταν ἤρεμα ἀνέχθηκε τὸ ράπισμα τοῦ δούλου. Ὁ Δεσπότης καὶ Δημιουργὸς τ’ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, Αὐτὸς ποὺ προσκυνεῖται ἀπ’ ὁλόκληρη τὴν ὁρατὴ καὶ ἀόρατη κτίση, Αὐτὸς ποὺ «συγκρατεῖ τὸ σύμπαν μὲ τὴ δύναμη τοῦ λόγου Του» (Ἑβρ. 1:3), δὲν ἐπιτρέπει ν’ ἀνοίξει ἡ γῆ καὶ νὰ καταπιεῖ ζωντανὸ τὸν ἀσεβή δοῦλο οὔτε τὸν στέλνει στὸν ἅδη, ἀλλὰ τὸν νουθετεῖ καὶ τὸν διδάσκει: «Ἂν εἶπα κάτι κακό, πὲς ποιό ἦταν αὐτό· ἂν ὅμως μίλησα σωστά, γιατί μὲ χτυπᾶς;» (Ἰω. 18:33).

Ἂν συνηθίσεις νὰ εἶσαι πάντοτε ὁ ἔσχατος, σύμφωνα μὲ τὴν ἐντολὴ τοῦ Κυρίου, ὑπάρχει περίπτωση ν’ ἀγανακτήσεις στὶς ἄδικες κατηγορίες; Ὅταν σὲ βρίζει ἕνα μικρὸ παιδί, θεώρησε τά λόγια του σὰν ἀφορμὴ γιὰ γέλιο. 

Ἀλλὰ κι ὅταν κανεὶς μεγάλος κυριευθεῖ ἀπὸ μανία καὶ ξεστομίζει ἀτιμωτικὰ λόγια, νὰ τὸν θεωρεῖς ἄξιο συμπάθειας μᾶλλον παρὰ μίσους. Δὲν εἶναι τὰ λόγια πού μᾶς λυποῦν. Εἶναι ἡ ὑπεροψία μας ἀπέναντι στὸν ὑβριστὴ καὶ ἡ μεγάλη ἰδέα ποὺ ἔχουμε γιὰ τὸν ἑαυτό μας. Ἂν λοιπὸν ἀφαιρέσεις ἀπὸ μέσα σου αὐτὰ τὰ δύο, τότε τὰ λόγια μόνα τους εἶναι ἕνας κούφιος θόρυβος.

«Πάψε νὰ ὀργίζεσαι καὶ ἄφησε τὸ θυμό σου» (Ψαλμ. 36:8), ὥστε νὰ γλυτώσεις τὴν ὀργὴ ποὺ ἐκδηλώνεται «ἀπὸ τὸν οὐρανό, γιὰ νὰ τιμωρήσει κάθε ἀσέβεια καὶ ἀδικία τῶν ἀνθρώπων» (Ρωμ. 1:18). Ἂν μὲ τὴ σύνεση μπορέσεις νὰ κόψεις τὴν πικρὴ ρίζα τοῦ θυμοῦ, θὰ ξεριζώσεις μαζί της πολλὰ ἄλλα πάθη. Γιατί ἡ δολιότητα, ἡ ὑποψία, ἡ θρασύτητα, ἡ ἀπιστία, ἡ κακοήθεια, ἡ ἐπιβουλὴ καὶ ὅλα τὰ συγγενικὰ πάθη εἶναι γεννήματα αὐτῆς τῆς κακίας.

Ἂς μὴν κρύβουμε μέσα μας ἕνα τόσο μεγάλο κακό. Εἶναι ἀρρώστια τῆς ψυχῆς, σκοτείνιασμα τοῦ νοῦ, ἀποξένωση ἀπὸ τὸ Θεό, αἰτία φιλονικίας, ἀφορμὴ συμφορᾶς, πονηρὸ δαιμόνιο ποὺ κυριαρχεῖ στὴν ψυχὴ καὶ ἀποκλείει τὴν εἴσοδο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Γιατί ὅπου εἶναι ἔχθρες, φιλονικίες, θυμοί, φατρίες, διαμάχες, ποὺ διαρκῶς ταράζουν τὴν ψυχικὴ γαλήνη, ἐκεῖ τὸ πνεῦμα τῆς πραότητος δὲν ἀναπαύεται.

Ἂς συμμορφωθοῦμε, λοιπόν, μὲ τὴν ἐντολὴ τοῦ ἀποστόλου Παύλου. «Διῶξτε μακριά σας κάθε δυσαρέσκεια, θυμό, ὀργή, κραυγή, κατηγόρια, καθὼς καὶ κάθε ἄλλη κακότητα» (Ἐφ. 4:31), καὶ ἂς περιμένουμε τὴν ἐκπλήρωση τῆς ὑποσχέσεως ποὺ ἔδωσε ὁ Κύριος στοὺς πράους: «Μακάριοι εἶναι οἱ πρᾶοι, γιατί αὐτοὶ θὰ κληρονομήσουν τὴ γῆ τῆς ἐπαγγελίας» (Ματθ. 5:5).

 (Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου, Η απροσδόκητη καταιγίδα-οργή και θυμός- Ιερά μονή Παρακλήτου, Ωρωπός Αττικής 2015, έκδοση 26η, 60η χιλιάδα) 

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα! 

 

Η καταιγίδα του θυμού μέρος 1ο

Ἡ ὠφέλεια ἀπὸ τὶς ἰατρικὲς συμβουλὲς φαίνεται μετὰ τὴν ἐφαρμογή τους. Τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ μὲ τὶς πνευματικὲς διδασκαλίες. Ἡ σοφία καὶ ἡ ὠφέλειά τους γιὰ τὴ διόρθωση τῆς ζωῆς καὶ τὴν τελειοποίηση τῶν πιστῶν ἀκροατῶν φαίνεται μετὰ τὴν ἔμπρακτη ἐφαρμογή τους.

Ἔτσι κι ἐμεῖς. Ἀφοῦ ἀκούσαμε τὸν κατηγορηματικὸ στίχο τῶν Παροιμιῶν, «Ἡ ὀργὴ καταστρέφει καὶ αὐτοὺς ἀκόμη τοὺς φρονίμους» (Παροιμ. 15:1)· ἀφοῦ ἀκούσαμε τὴν ἀποστολικὴ προτροπή, «Διῶξτε μακριά σας κάθε δυσαρέσκεια, θυμό, ὀργή, κραυγή, κατηγόρια, καθὼς καὶ κάθε ἄλλη κακότητα» (Ἐφ. 4:31)· ἀφοῦ ἀκούσαμε ἀκόμα τὸν Κύριο νὰ λέει, «Ὅποιος ὀργίζεται ἐναντίον τοῦ ἀδελφοῦ του χωρὶς λόγο, πρέπει νὰ δικαστεῖ» (Ματθ. 5:22)· κι ἀφοῦ ἀποκτήσαμε πείρα αὐτοῦ τοῦ πάθους, ποὺ δὲν προέρχεται ἀπὸ τὴ θέλησή μας, ἀλλὰ σὰν ἀπροσδόκητη καταιγίδα μᾶς προσβάλλει ἀπ’ ἔξω, μποροῦμε καλύτερα νὰ γνωρίσουμε τὸ μεγαλεῖο τῶν θείων ἐντολῶν.

«Ὁ θυμώδης ἄνθρωπος ἔχει ἀποκρουστικὴ συμπεριφορὰ καὶ ἐμφάνιση» (Παροιμ. 11:25). Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ τὸ πάθος αὐτὸ θὰ διώξει τὴ λογικὴ καὶ θὰ κυριέψει μιὰ ψυχή, ἀποθηριώνει ὁλοκληρωτικὰ τὸν ἄνθρωπο. Τὸν κάνει ἀπάνθρωπο, γιατί δὲν τὸν κατευθύνει πιὰ ἡ λογική.

Ὅπως τὸ δηλητήριο στὰ φαρμακερὰ φίδια, ἔτσι εἶναι ὁ θυμὸς στοὺς ὀργισμένους. Λυσσοῦν σὰν τὰ σκυλιά, ὁρμοῦν σὰν τοὺς σκορπιούς, δαγκώνουν σὰν τὰ φίδια. Ὁ θυμὸς κάνει τὶς γλῶσσες ἀχαλίνωτες καὶ τὰ στόματα ἀπύλωτα. Ἀσυγκράτητα χέρια, βρισιές, κοροϊδίες, κακολογίες, πληγὲς καὶ ἄλλα ἀναρίθμητα κακὰ προέρχονται ἀπὸ τὴν ὀργὴ καὶ τὸ θυμό.

Ἐξαιτίας τοῦ θυμοῦ, ξίφη ἀκονίζονται, δολοφονίες τολμῶνται, ἀδέλφια χωρίζουν καὶ συγγενεῖς ξεχνοῦν τὸν συγγενικὸ δεσμό τους. Οἱ ὀργισμένοι ἀγνοοῦν πρῶτα τοὺς ἑαυτοὺς τοὺς κι ἔπειτα ὅλους τοὺς οἰκείους. Ὅπως οἱ χείμαρροι παρασύρουν κατεβαίνοντας τὸ καθετί, ἔτσι καὶ ἡ βίαιη κι ἀσυγκράτητη ὁρμὴ τῶν ὀργισμένων δὲν ὑπολογίζει τίποτα. 

Οἱ θυμωμένοι δὲν σέβονται τοὺς γέροντες, τὴν ἐνάρετη ζωή, τὴ συγγένεια, τὶς προηγούμενες εὐεργεσίες, οὔτε τίποτ’ ἄλλο σεβαστὸ καὶ ἔντιμο. Ὁ θυμὸς εἶναι μιὰ πρόσκαιρη τρέλα.
Ποιὸς θὰ μποροῦσε νὰ περιγράψει αὐτὸ τὸ κακό; Πῶς μερικοὶ εἶναι τόσο εὐέξαπτοι, πού μὲ τὴν παραμικρὴ ἀφορμὴ θυμώνουν;

Φωνάζουν καὶ ἀγριεύουν καὶ ὁρμοῦν πιὸ ἀδίσταχτα κι ἀπὸ τὰ ἄγρια θηρία. Δὲν σταματοῦν προτοῦ ξεθυμάνει ἡ ὀργὴ τους σ’ ἕνα μεγάλο καὶ ἀνεπανόρθωτο κακό. Οὔτε τὸ σπαθὶ οὔτε ἡ φωτιὰ οὔτε κανένα ἄλλο φόβητρο εἶναι ἱκανὸ νὰ συγκρατήσει τὴν ψυχὴ ποὺ ἔγινε μανιακὴ ἀπὸ τὴν ὀργή. Οἱ ὀργισμένοι δὲν διαφέρουν ἀπὸ τοὺς δαιμονισμένους σὲ τίποτα, οὔτε στὴν ἐξωτερικὴ μορφὴ οὔτε στὴν ἐσωτερικὴ κατάσταση.

Βράζει μέσα στὴν καρδιὰ τὸ αἷμα ἐκείνων ποὺ διψοῦν γιὰ ἐκδίκηση. Ταράζεται καὶ κοχλάζει μὲ τὴ φλόγα τοῦ πάθους. Ὅταν βγεῖ στὴν ἐπιφάνεια ἀλλάζει τὴν ὄψη τοῦ ὀργισμένου. Μεταβάλλει σὰν θεατρικὴ προσωπίδα τὴ συνηθισμένη καὶ γνώριμη σ΄ ὅλους μορφή του. Ἀγνώριστη γίνεται ἡ γνωστὴ ὄψη τῶν ματιῶν του. 

Τὸ βλέμμα του εἶναι παράφορο καὶ ξαναμμένο. Τρίζει τὰ δόντια σὰν τοὺς χοίρους ποὺ συμπλέκονται. Τὸ πρόσωπό του φουντώνει καὶ μελανιάζει. Ὁλόκληρο τὸ σῶμα του παραμορφώνεται. Οἱ φλέβες τεντώνονται, λὲς καὶ θὰ σπάσουν, καθὼς ἡ ψυχὴ του συγκλονίζεται ἀπὸ τὴν ἐσωτερικὴ ταραχή. Ἡ φωνὴ γίνεται σκληρὴ καὶ ἄγρια. Τὰ λόγια ἄναρθρα, ἀσυνάρτητα, ἄτακτα ἀπρόσεκτα καὶ ἀκατανόητα.

Ὅταν μάλιστα ἀνάψει ἡ ὀργὴ σὲ βαθμὸ ἀνεξέλεγκτο, ὅπως ἡ φλόγα ποὺ τροφοδοτεῖται μὲ ἄφθονα ξύλα, τότε προπαντὸς βλέπει κανεὶς θέαμα ποὺ οὔτε μὲ λόγια περιγράφεται οὔτε μὲ ἔργα παριστάνεται. Βλέπει κανεὶς χέρια νὰ σηκώνονται ἐναντίον συνανθρώπων καὶ νὰ πέφτουν σὲ κάθε σωματικὸ μέλος.

Βλέπει ἀκόμα πόδια νὰ χτυποῦν ἄσπλαχνα εὐαίσθητα σημεῖα. Βλέπει τὸ καθετὶ νὰ γίνεται ὅπλο τῆς μανίας. Καὶ ἂν τύχει νὰ κυριεύεται κι ὁ ἀντίπαλος ἀπὸ τὸ ἴδιο πάθος, δηλαδὴ ἀπὸ παρόμοια ὀργὴ καὶ μανία, τότε συμπλέκονται καὶ παθαίνουν ὅσα εἶναι φυσικὸ νὰ πάθουν οἱ ὑποδουλωμένοι σ’ ἕναν τέτοιο δαίμονα. Ἀναπηρίες ἢ καὶ θανάτους ἀποκομίζουν πολλὲς φορὲς οἱ συμπλεκόμενοι σὰν βραβεῖα τῆς ὀργῆς τους.

Ἄρχισε κάποιος τὶς χειροδικίες. Ὁ ἄλλος ἀμύνθηκε. Ἀνταπέδωσε ὁ πρῶτος. Δὲν ὑποχώρησε ὁ δεύτερος. Κι ἐνῶ τὸ σῶμα κομματιάζεται ἀπὸ τὰ χτυπήματα, ὁ θυμὸς λιγοστεύει τὴν αἴσθηση τοῦ πόνου. Ἡ αἴσθηση αὐτὴ ἀτονεῖ καὶ δὲν τοὺς κάνει νὰ σταματήσουν, γιατί ὁλόκληρη ἡ ψυχὴ ἔχει κυριευθεῖ ἀπὸ τὴν ἐκδικητικότητα.

Μὴν προσπαθεῖς νὰ θεραπεύσεις τὸ ἕνα κακὸ μὲ ἄλλο κακό. Μὴν ἐπιχειρεῖς νὰ ξεπεράσεις τὸν ἀντίπαλο στὶς συμφορές. Γιατί στοὺς κακοὺς ἀνταγωνισμοὺς ὁ νικητὴς εἶναι ἀθλιότερος, ἀφοῦ ἀποχωρεῖ μὲ τὴ μεγαλύτερη εὐθύνη τῆς ἁμαρτίας.

Σ’ ἔβρισε ὁ ὀργισμένος; Σταμάτησε τὸ πάθος μὲ τὴ σιωπή. Μὴ σὲ διδάξει ὁ ἐχθρὸς νὰ ζηλέψεις αὐτὸ πού, ὅταν τὸ βλέπεις στὸν ἄλλο, τὸ ἀποστρέφεσαι. Εἶναι κατακόκκινος ὁ ἀντίπαλος ἀπὸ τὴν ὀργή; Ἀλλὰ μήπως κι ἐσὺ δὲν κοκκίνισες; Τὰ μάτια του εἶναι γεμάτα αἷμα; Τὰ δικά σου, πές μου, βλέπουν ἤρεμα; Ἡ φωνὴ του εἶναι ἄγρια; Ἀλλὰ καὶ ἡ δική σου εἶναι γλυκιά;

Ὁ ἀντίλαλος, στὴν ἡσυχία, δὲν ἐπιστρέφει τόσο τέλειος σ’ αὐτὸν ποὺ φώναξε, ὅσο οἱ βρισιὲς σ’ αὐτὸν ποὺ ἔβρισε. Ἢ μᾶλλον, ἐνῶ ὁ ἦχος ἐπιστρέφει αὐτούσιος, οἱ βρισιὲς ἐπιστρέφουν μὲ προσθῆκες.

Καὶ τί λένε μεταξὺ τοὺς ὅσοι βρίζονται; Ὁ ἕνας λέει: «Εἶσαι τιποτένιος. Κατάγεσαι ἀπὸ τιποτένιους». Ὁ ἄλλος ἀπαντάει: «Εἶσαι ἄχρηστος δοῦλος». Ὁ πρῶτος τὸν λέει ψωμοζητητή. Ὁ δεύτερος ἀλήτη. Ὁ ἕνας ἀγράμματο. Ὁ ἄλλος τρελό. Ἔτσι συνεχίζουν μέχρι νὰ ἐξαντλήσουν ὅλο τὸ ὑβρεολόγιο. Καὶ μετὰ τὶς βρισιές, προχωροῦν καὶ στὶς χειροδικίες.

Μ’ αὐτὸν τὸν τρόπο, ὁ θυμὸς προκαλεῖ τὴ διαμάχη, ἡ διαμάχη τὶς βρισιές, οἱ βρισιὲς τὰ χτυπήματα, τὰ χτυπήματα τὰ τραύματα, τὰ τραύματα πολλὲς φορὲς τὸ θάνατο.Ἂς διώξουμε λοιπὸν μὲ κάθε τρόπο τὴν ὀργὴ ἀπὸ τὴν ψυχή μας. Ἔτσι θὰ μπορέσουμε νὰ ξεριζώσουμε καὶ πάρα πολλὰ ἄλλα πάθη, ποὺ γεννιοῦνται ἀπ’ αὐτή.

Σ’ ἔβρισε κάποιος; Ἐσὺ παίνεψε τoν. Σὲ χτύπησε; Ἐσὺ δεῖξε ὑπομονή. Σὲ φτύνει καὶ σ’ ἐξευτελίζει; Ἐσὺ σκέψου ποιὸς εἶσαι, ὅτι δηλαδὴ ἀπό τὴ γῆ προέρχεσαι καὶ στὴ γῆ θὰ καταλήξεις. Ὅποιος μὲ τέτοιο τρόπο προετοιμαστεῖ, θὰ θεωρήσει μικρὴ κάθε προσβολή. Ἔτσι, δείχνοντας τὸν ἑαυτό σου ἄτρωτο στὶς βρισιές, ὄχι μόνο θὰ φέρεις σὲ ἀμηχανία τὸν ἀντίπαλο, ἀλλὰ καὶ θ’ ἀναδειχθεῖς ἄξιος γιὰ μεγάλο στεφάνι. Ἡ μανία τοῦ ἄλλου θὰ γίνει ἀφορμὴ δικοῦ σου ἐπαίνου.

Σὲ ὀνόμασε ἄσημο καὶ ἄδοξο ὁ ὀργισμένος ἀντίπαλός σου; Ἐσὺ σκέψου ὅτι εἶσαι «χῶμα καὶ στάχτη» (Γεν. 18:27). Γιατί δὲν εἶσαι ἀνώτερος ἀπὸ τὸν Ἀβραάμ, ποὺ ὀνόμασε ἔτσι τὸν ἑαυτό του. Σὲ ὀνόμασε ἀγράμματο καὶ φτωχὸ καὶ τιποτένιο; Ἐσὺ σκέψου ὅτι εἶσαι σκουλήκι καὶ ὅτι προέρχεσαι ἀπὸ τὴν κοπριά, ὅπως γράφει κι ὁ Δαβὶδ (Ψαλμ. 21:7).Πρόσθεσε σ’ αὐτὰ καὶ τὸ παράδειγμα τοῦ Μωυσῆ, πού, ὅταν τὸν ἔβρισαν ὁ Ἀαρών καὶ ἡ Μαριάμ, δὲν παραπονέθηκε στὸ Θεὸ ἐναντίον τους, ἀλλὰ προσευχήθηκε γι’ αὐτούς. (Ἀριθ. 12:1-13).

Θέλεις νὰ εἶσαι μαθητὴς αὐτῶν τῶν φίλων τοῦ Θεοῦ ἢ ἐκείνων πού εἶναι γεμάτοι ἀπὸ πνεῦμα πονηρίας;

Ὅταν νιώσεις τὸν πειρασμὸ νὰ βρίσεις, σκέψου ὅτι δοκιμάζεσαι: Θὰ πᾶς μὲ τὸ μέρος τοῦ Θεοῦ, δείχνοντας μακροθυμία, ἢ θὰ τρέξεις πρὸς τὸ διάβολο, δείχνοντας ὀργή; Μὴ χάσεις τὴν εὐκαιρία νὰ διαλέξεις τὴν ἀγαθὴ μερίδα. Γιατί ἢ θὰ ὠφελήσεις καὶ τὸν ἀντίπαλο ἀκόμα μὲ τὸ παράδειγμα τῆς πραότητός σου ἢ θὰ ζημιωθεῖτε κι οἱ δυὸ μὲ τὸν ἐγωισμό σου. Σκέψου ἐπίσης, ὅτι τίποτα δὲν εἶναι ὀδυνηρότερο στὸν ἐχθρὸ ἀπὸ τὸ νὰ βλέπει τὸν ἀντίπαλό του ἀνώτερο ἀπὸ τὶς προσβολὲς ποὺ τοῦ ἔκανε.

 (Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου, Η απροσδόκητη καταιγίδα-οργή και θυμός- Ιερά μονή Παρακλήτου, Ωρωπός Αττικής 2015, έκδοση 26η, 60η χιλιάδα) 

συνεχίζεται..... 

Η σημερινή μου ανάρτηση αφιερώνεται στον αγαπημένο μου ξάδερφο, που σαν και σήμερα γεννήθηκε! Πολύχρονος, Λαζαρούκο μου και με τα ευλογημένα χεράκια σου να επιτελείς πάντα λειτούργημα ! 

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα!