Θαυμαστές διηγήσεις μέρος 152ο

 

Στην ευλογημένη αυτή Σκήτη έμεινε για πολλά χρόνια και ο γέρων Ιωσήφ ο Σπηλαιώτης, ο ησυχαστής. Για ένα διάστημα είχε δημιουργήσει μια συνοδεία εκ των ενόντων, θα λέγαμε πειραματική, που την αποτελούσαν ο πατέρας Γεράσιμος Μενάγιας, ο λαυριώτης γιατρός Σπυρίδων-Αθανάσιος Καμπανάος, ο φαρμακοποιός Αθανάσιος Βαλσαμάκης. Έκαναν όλοι αυστηρότατη άσκηση. Τους έδινε συνήθως ένα κονσερβοκούτι βρεγμένο παξιμάδι για όλη την ημέρα και ακολουθούσαν το πρόγραμμα της προσευχής που είχε ρυθμίσει εκείνος: όλες τις ακολουθίες με κομποσκοίνι και καλλιέργεια της "εν γνώσει σιωπής". 

Στην έρημο του Αγίου Βασιλείου ο πατέρας Γεράσιμος έζησε περίπου μια δεκαπενταετία. Στα ασκηταριά και τις γύρω σπηλιές της Σκήτης υπήρχαν σπουδαίοι σύγχρονοί του ερημίτες, στολισμένοι με ποικίλα χαρίσματα όπως ο γέρων Χερουβείμ, ο παπα-Εφραίμ, ο παπα-Γεράσιμος. Ο γέρων Χερουβείμ είχε φθάσει στα μέτρα της τελείας ακτημοσύνης. Αποκλεισμένος μια χρονιά από το χιόνι, άσιτος επί μια εβδομάδα, δέχθηκε άγγελο Κυρίου με σχήμα μοναχού που του έφερε τρόφιμα. Ο παπα-Εφραίμ ήταν σπηλαιοδίαιτος. Ο παπα-Γεράσιμος συνδύαζε θαυμάσια φιλοκαλική θεωρητική κατάρτιση και φιλοκαλική εσωτερική ζωή. 

Αν την εποχή εκείνη έκανες μια επίσκεψη στη Σκήτη του Αγίου Βασιλείου, θα δικαίωνες τη μακαρία ζωή των ερημιτών πατέρων. Θα έβλεπες οσιακά πρόσωπα, κάτωχρα από τη νηστεία και την αγρυπνία, φωτεινά από την πολυχρόνια και πολύμοχθη προσευχή. Θ' άκουγες, περπατώντας στα δρομάκια της Σκήτης ν' αντηχεί το γλυκύτατο όνομα του Κυρίου μας με πόθο και προσδοκία: "Κύριε, Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με". Σ' αυτόν τον πνευματικό λειμώνα διέτριβε ο πατέρας Γεράσιμος. Η ''ευχή" ήταν η καθιερωμένη του τροφή. Ζούσε την "περιεκτική αρετή" της προσευχής σαν την αρετή που αγιάζει κάθε έργο σωματικό και πνευματικό. Μα ο αγώνας της προσευχής ήταν σκληρός.

Είχε να παλέψει με τον "κοσμοκράτορα του αιώνος τούτου" στήθος με στήθος. "Ας μη σταματά ποτέ", γράφει ο άγιος Ησύχιος ο πρεσβύτερος (Φιλοκ. τ. Α), "ούτε στιγμή η προσευχή και η νήψη και ο αντίλογος στους κακούς λογισμούς και η "ευχή" προς τον Ιησού Χριστό, τον Θεό μας. Διότι καλύτερη βοήθεια από τον Ιησού δεν θα βρεις σε όλη σου τη ζωή. Αυτός μόνος, ως Κύριος γνωρίζει ως Θεός τις πανουργίες, τα τεχνάσματα και τις δολοπλοκίες του διαβόλου. 

Η ψυχή λοιπόν ας έχει όλη την αυτοπεποίθησή της στον Χριστό. Ας τον παρακαλεί κι ας μη δειλιάζει καθόλου. Διότι δεν πολεμά μόνη της, αλλά μαζί με τον φοβερό Βασιλέα Ιησού Χριστό, τον Κτίστη όλων των όντων, ασωμάτων και ενσωμάτων". Απαραίτητη προϋπόθεση για την άσκηση της προσευχής είναι η νηστεία. Γι' αυτό οι ερημίτες διαιτώνται με απλές φυσικές τροφές, με παξιμάδι, με χόρτα, με λάχανα και με λίγα όσπρια. 

Εκεί στο ερημικό και φτωχό αγιοβασιλιάτικο καλύβι του, το χωματένιο και πλίθινο, ο πατέρας Γεράσιμος, το αρχοντόπουλο των Αθηνών, ο αριστοκράτης, το μεγάλο όνομα Μενάγιας, έμοιαζε με το φιλέρημο τρυγόνι του ψαλμωδού που βρήκε "νοσσιά", για να εναποθέσει τα "νοσσία" του. Μέσα σε εκείνη τη φωλιά τεκνοποίησε η ψυχή του και ανέθρεψε τις αρετές της μοναχικής ζωής. Μέσα σε εκείνη τη φωλιά στήριζε το ετοιμόρροπο από τις πολυπληθείς ασθένειες σώμα του κι έδινε πτέρυγες "ωσεί περιστεράς" στο πνεύμα του. 

Ήταν ασυμβίβαστος με την "εχθρά φίλη" σάρκα. Άλλωστε και το περιβάλλον δεν του έδινε πολλά περιθώρια συμβιβασμών. Όσο ζούσε στα Κατουνάκια, ο γέρων Καλλίνικος τον οικονομούσε κάπως στο θέμα του φαγητού. Από τη στιγμή όμως που ήρθε σ' αυτή την έρημο, τα πράγματα δυσκόλεψαν. Ο γέρων Ιωσήφ ως γέροντας της μικρής του συνοδείας, τον έβαζε να τρώει για πολλές μέρες φασόλια. --Γέροντα, θα πεθάνω, δεν μπορώ συνέχεια φασόλια, παραπονούνταν ο πατέρας Γεράσιμος. - Να πεθάνουμε ήρθαμε εδώ. Μη δειλιάζεις, του απαντούσε εκείνος.

"Και ιδού! Όχι μόνο δεν έπαθα τίποτε, αλλά έγινα και καλά. Είναι μια άλλη δύναμη που ενεργεί στις περιπτώσεις αυτές. Είναι η δύναμη της υπακοής. Ανωτέρα από τη δύναμη της λογικής", έλεγε διηγούμενος τα θαυμαστά αποτελέσματα που έχει και η ευλογία των γερόντων. Αλλά και αργότερα, καθώς διηγείται ο παπα-Βαρθολομαίος, που έζησε ένα διάστημα μαζί του, ήταν ανυποχώρητος στη νηστεία. Μ' ένα λιτό φαγητό περνούσαν μια ολόκληρη εβδομάδα. Η νηστεία και η έντονη προσευχή πολύ σύντομα τον οδήγησαν στους "λειμώνας" της κατανύξεως. Τα δάκρυά του έγιναν η καθημερινή του τροφή. 

"Ἐγεννήθη τἀ δάκρυά μου ἐμοί ἄρτος ἡμέρας καί νυκτός", έψαλλε μαζί με τον μέγα προφήτη της μετανοίας και της χαρμολύπης, τον Δαβίδ. Με πόσα δάκρυα δεν πότισε εκείνο το ασκητικό και οργωμένο από τις μετάνοιες χώμα για την περίοδο της αρνήσεως, για τα χαμένα χρόνια.... "Ὅλον τόν βίον ἠνάλωσα αἰσχρῶς καί ἀσώτως, φιλάνθρωπε.... ἀλλά νῦν ἐπιστρέφοντα δέξαι Σωτήρ μου, ὥσπερ τόν ἄσωτον..." "Ὄμματι εὐσπλάχνῳ, Κύριε, ἴδε τήν ἐμήν ταπείνωσιν καί σῶσον με", αντηχούσαν οι κατανυκτικοί ύμνοι του χαροποιού πένθους από το πετροκάλυβο του πατρός Γερασίμου. 

συνεχίζεται...

(Σύγχρονες αγιορείτικες μορφές, Γεράσιμος Μενάγιας)

Καλημέρα σας! Καλή και ευλογημένη εβδομάδα!