ΓΙΑ ΜΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΖΩΗ/ΤΟ BLOG ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ!

Ελεημοσύνη, φιλανθρωπία και ανθρώπινη ζωή

2012-01-23T07:42:00.001+02:00

Όποτε διδάσκω το κείμενο του Χρυσοστόμου "Η ελεημοσύνη είναι η βασίλισσα των αρετών" (βιβλίο των αρχαίων της Β Γυμνασίου), νιώθω πως η νεολαία πρέπει να παλέψει σκληρά για τη σωτηρία της. Τι κι αν οι περισσότεροι προσπαθούν να θεμελιώσουν την καλοπέρασή τους στη γη! Αν δεν ρίξεις γερά θεμέλια στον Ουρανό, δεν πολεμάς για τη σωτηρία σου, μια και είσαι δεμένος με την κοσμική, όχι με την ουράνια βασιλεία!
Ο Γέροντας Παΐσιος μάλιστα, αναφέρει: «Δεν λέω, όταν έχεις δυό χιτώνες να δώσεις τον ένα. Αυτό είναι ασυνήθιστο και δύσκολο για τους πολλούς. Αλλά, αν θέλεις να λέγεσαι χριστιανός και κατέχεις όλα τα αγαθά του Θεού, γιατί ιδρώνεις και αγωνιάς για το παραπάνω και δεν κάνεις ελεημοσύνες και καλά έργα; Να ξέρεις, ότι θεμελιώνει στην άμμο, όποιος έχει πολλά χρήματα και τα διαχειρίζεται εγωιστικά, αδιαφορώντας για τη φτώχεια και τη δυστυχία των συνανθρώπων του. Είδες ποτέ σάβανο με τσέπες; Όλα εδώ μένουν. Μόνο οι αγαθοεργίες πηγαίνουν στον ουρανό. Ξέρεις γιατί γίνονται οι πόλεμοι; Για το χρήμα.
Γιατί οι πλούσιοι δεν μπορούν να βάλουν χαλινάρι στη λαιμαργία τους και οι φτωχοί δεν εύχονται να αποκτήσουν τα αναγκαία, αλλά ζηλεύουν τα πλούτη και τη δόξα των πλουσίων. Οι τσέπες σας πρέπει να είναι ανοιχτές, ώστε να φεύγουν τα χρήματα για φιλανθρωπίες. Είναι σκάνδαλο να υπάρχουν τσέπες γεμάτες λεφτά και να είναι ραμμένες.»
Τάσου Μιχαλά, «Τέσσερις ώρες με τον π. Παΐσιο»
Σαφώς, πολλοί θα πουν πως ο σοφός γέροντας αναφέρεται στη λέξη ελεημοσύνη και όχι στη φιλανθρωπία. Κάποιοι μάλιστα διαχωρίζουν τους όρους. Παλαιότερα λοιπόν είχα ακούσει μια εκπομπή του πατρός Κονάνου για τη σημασία της ελεημοσύνης. Έλεγε λοιπόν ότι πολλές φορές εμείς οι άνθρωποι βρίσκουμε προφάσεις, για να μην βοηθήσουμε τους διπλανούς μας. Θα μου πείτε τι λέω τώρα σε εποχή οικονομικής κρίσης! Εδώ καλά-καλά δεν μπορούμε να αντεπεξέλθουμε στα δικά μας έξοδα, πώς να βοηθήσουμε και άλλους;
Αν κι ο δικός μου πνευματικός έχει παρακαλέσει το ποίμνιό του να μην δίνουμε ελεημοσύνη σε όλους αυτούς που προστρέχουν κάθε Κυριακή στο εκκλησίασμα, γιατί όπως λέει τους κάνουμε κακό, προσωπικά πιστεύω πως η φιλανθρωπία είναι υπόθεση καρδιάς. Σίγουρα, εκτός από την πραγματική φτώχεια, υπάρχει και η επαγγελματική επαιτεία. Μάλιστα, πρέπει να εξομολογηθώ πως δεν μπορώ να βοηθώ όποιον Πακιστανό περιμένει να μου πλύνει το τζάμι του ΙΧ μου, χωρίς να το ζητήσω, μια και δεν είναι πάντα εύκολο να έχω έτοιμα χρήματα στην τσάντα μου, όταν αδημονώ για το πράσινο φανάρι!
Κι όταν όλα αυτά τα βασανιστικά ερωτήματα έρχονται στην επιφάνεια, καθώς βρίσκομαι σε αδιέξοδο, σκέφτομαι πόσο σοφός είναι ο λαός μας, όταν λέει: "Κάνε το καλό και ρίξ'το στο γιαλό". Γιατί πραγματικά νιώθω ότι αν μπορώ να κάνω κάτι και σήμερα και αύριο, όσο να σταματήσει μια άσχημη κατάσταση, τότε θα το κάνω. Δεν χρειάζονται πολλές κουβέντες ούτε ανάλυση, αν θέλω να φανώ χρήσιμη στους συνανθρώπους μου. Η φιλανθρωπία είναι μια προσφορά στο συνάνθρωπο, ανεξάρτητα ποιος είναι. Σημασία έχει εγώ πώς νιώθω, όχι να σκέφτομαι μήπως πέσω θύμα απάτης.

Βέβαια, δεν μπορώ να είμαι πάντα φιλάνθρωπη, ίσως και να αδυνατώ να γίνομαι καλύτερη κάθε μέρα. Όμως, προσπαθώ να γίνομαι ανθρώπινη όσο κι όπως μπορώ. Η αλήθεια όμως είναι ότι σκέφτομαι πως αν νιώθω τη διάθεση ελεημοσύνης ή φιλανθρωπίας, τότε πραγματικά νιώθω την παρουσία του Θεού στη ζωή μου. Εκείνος δεν είναι ελεήμων και φιλάνθρωπος; "Ἐλεήμων γὰρ καὶ φιλάνθρωπος Θεὸς ὑπάρχεις", αναφέρει ο ιερέας στη θεία λειτουργία. Και σε πόσους ψαλμούς δεν αναφέρεται το έλεος του Κυρίου; "Ἐλεῆμον, ἐλέησόν με, ο Θεός...". Μα και το καθημερινό "Κύριε, ἐλέησον" που ζητούμε δεν σημαίνει ότι εκλιπαρούμε για την αγάπη του Κυρίου;
Πώς πρέπει λοιπόν να σκέφτομαι, όταν γίνομαι ελεήμων ή φιλάνθρωπος; Ο Μέγας Βασίλειος αναφέρει: "Όταν πρόκειται να δώσεις χρήματα στο φτωχό, αυτά τα χρήματα είναι συγχρόνως και δώρο και δάνειο. Δώρο μεν διότι δεν υπάρχει ελπίδα να πάρεις πίσω τα χρήματα. Δάνειο δε, λόγω της μεγαλοδωρίας του Κυρίου, ο Οποίος θα σου τα ανταποδώσει αντί για το χρεοφειλέτη. Αυτός ο Κύριος, αφού έλαβε λίγα διά μέσω του φτωχού, τον οποίο εδάνεισες, θα σου ανταποδώσει πολλά, αντί για τα λίγα που έδωσες. Διότι όπως λέει ο σοφός Σολομών:"Όποιος ελεεί το φτωχό, είναι σαν να δανείζει τον ίδιο το Θεό" ¨.

Αν είμαστε ελεήμονες, είμαστε ευτυχισμένοι, διότι όπως αναφέρει και ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος:«Η ελεημοσύνη είναι σπουδαιότερο από το να ανασταίνει κανείς νεκρούς. Διότι είναι πολύ πιο σπουδαίο να δώσεις τροφή στον Χριστό που πεινά, παρά να αναστήσεις νεκρούς στο όνομα του Χριστού. Στην πρώτη περίπτωση εσύ ευεργετείς τον Χριστό, στην δεύτερη περίπτωση ο Χριστός ευεργετεί εσένα. Και αμείβεται κανείς όταν ευεργετεί, όχι όταν τον ευεργετούν. Η δε αμοιβή την οποία μας δίδει ο Χριστός για την ελεημοσύνη που κάνουμε στο όνομα Του, είναι το μέγα Του έλεος»

Γι' αυτό ας μιμούμαστε τη Θεία ελεημοσύνη, κάνοντας πράξη τα λόγια του αγίου Ισίδωρου Πηλουσιώτη: "Αν θέλεις να ακολουθήσεις τον Χριστό, αλλά κρατάς τα υπάρχοντά σου και δεν τα μοιράζεις στους πτωχούς, σκέψου εκείνον τον πλούσιο που φορούσε ρούχα από πορφύρα, αλλά δεν φρόντιζε για τις δυστυχίες των πτωχών. Αυτόν απόφυγε να μιμηθείς, για να μη σε πάρει μαζί του στον άδη όπου βρίσκεται και βασανίζεται."

Η σημασία του χρόνου

2012-01-16T05:46:00.000+02:00

Ο χρόνος είναι η μορφή της αιωνιότητας, έλεγε ο Διογένης. Πραγματικά, ο ανθρώπινος βίος είναι βραχύς, όπως ο χρόνος που ασταμάτητα κι ατέρμονα κυλά. Άλλωστε, «ο εαυτός μας αποτελείται από πολλά στρώματα, σαν τα στρώματα της γης. Μόνο που σε εμάς τα στρώματα ζουν και τα ανώτερα προσπαθούν να οδηγήσουν τα κατώτερα. Και διαλέγονται και παλεύουν μεταξύ τους. Κάποτε όλα συμπορεύονται αρμονικά. Συνήθως όμως ή το ένα σύρει το άλλο ή το ένα εξουδετερώνει το άλλο»(Κων. Τσάτσος)

Θλιβερή διαπίστωση η τρεχάλα του χρόνου, ίσως αναλογιστείτε. Η ζωή περνά και ταξιδεύει: ανθίζει σαν το μπουμπούκι, αλλά γρήγορα το λουλούδι ωριμάζει, μαραίνεται και καταστρέφεται. Έτσι κι εμείς, οι άνθρωποι ανησυχούμε για τα βιοτικά πράγματα, δαπανούμε υπερβολικό χρόνο για τη ζωή, ενώ ολιγωρούμε για την ψυχή μας, μια και δεν αξιοποιούμε το χρόνο, για να κερδίζουμε την αιώνια Βασιλεία. Είναι αυτό που αναφέρει με πίκρα ο Θεόκριτος: «Παρέρχεται ὡς ὄναρ ἥβη (Η νεανική περίοδος της ήβης περνάει σαν όνειρο)».

Αναμφισβήτητα, το πέρασμα του χρόνου ωριμάζει τον άνθρωπο, εφόσον «Ἄγει δὲ πρὸς φῶς τὴν ἀλήθειαν χρόνος» (Μένανδρος), αλλά και «Ο χρόνος ανακαλύπτει την αλήθεια» (Σοφοκλής). Είναι επιπόλαιη λοιπόν η σπατάλη του καιρού. Όταν κάποτε ρωτήθηκε ο Θαλής ο Μιλήσιος πόσο απέχει η αλήθεια από το ψέμα απάντησε: Όσο απέχουν τα μάτια από τα αυτιά, εννοώντας πως διαφέρουν τα αισθήματα και οι εντυπώσεις αυτών που βλέπουμε από αυτά που ακούμε.

Έτσι συμβαίνει και με το χρόνο. Μπορεί να ζούμε 365/366 μέρες ή 8784 ώρες. Όμως καμιά μέρα από αυτές δεν συγκρίνεται με μια μέρα δίπλα στον Κύριο. Το εφήμερο της ζωής προβάλλει επιτακτική την ανάγκη συνειδητοποίησης της παροδικότητάς μας, ώστε να εκμεταλλευτούμε προς όφελός μας το χρόνο. Ὡς ἄνθος, ὡς ὄναρ ὁ χρόνος τοῦ βίου τρέχει· τί μάτην ταραττόμεθα;

Ο Χίλων ο Λακεδαιμόνιος έλεγε: Χρόνου φείδου (Μη σπαταλάς τον καιρό σου). Μια και ο χρόνος είναι ανεπανάληπτος, δεν πρέπει να μένει χαμένος και ανεκμετάλλευτος, όπως παρατηρεί ο Καβάφης: «οι περασμένες μέρες πίσω μένουν, μια θλιβερή γραμμή κεριών σβυσμένων».

Κι επειδή ο άνθρωπος φέρει μέσα του θεϊκό σπινθήρα, που οφείλει να τον μετατρέψει σε φλόγα, πρέπει να χρησιμοποιήσει εποικοδομητικά το χρόνο, ώστε να αμβλύνει τα πάθη, τα μίση και το φθόνο. Για να μη γίνει ο χρόνος «γέρων φθονερός και των έργων εχθρός»(Ανδρέας Κάλβος), πρέπει να εμπιστευόμαστε τον εαυτό μας στο Θεό.
Μπορεί ο Θαλής ο Μιλήσιος να έλεγε «Χρόνῳ πίστευε (Να έχεις εμπιστοσύνη στον χρόνο)», η καρδιά όμως του ανθρώπου που αγαπά το Θεό στρέφει τη ζωή και τις ενασχολήσεις της σε ό, τι αυξάνει τη Χάρη του Θεού, εφόσον αυτό διέπεται από ειρήνη. Μόνο με την ευλογία του Κυρίου ο άνθρωπος κερδίζει το χρόνο με σωτήρια βιασύνη, χωρίς την αβεβαιότητα των υλικών αγαθών. Σε τι θα χρησιμεύσει η ύλη στον έσχατο χρόνο, όταν ο καιρός θα πολιορκείται από απατεώνες και ασεβείς; «ἐν ἐσχάτῳ χρόνῳ ἔσονται ἐμπαῖκται κατὰ τὰς ἑαυτῶν ἐπιθυμίας πορευόμενοι τῶν ἀσεβειῶν. (Επιστολή Ιούδα, 1:18)»
Κάποτε, οι μαθητές του Ιησού απορούσαν: «Κύριε, έφτασε άραγε η ώρα να αποκαταστήσεις τη βασιλεία στον Ισραήλ;» Κι αυτός τους απάντησε: «Εσείς δεν μπορείτε να γνωρίζετε τον ακριβή χρόνο·αυτόν τον κρατάει ο Πατέρας στην αποκλειστική του εξουσία. Θα λάβετε όμως δύναμη όταν θα ’ρθει το Άγιο Πνεύμα σ’ εσάς, και θα γίνετε μάρτυρες δικοί μου, στην Ιερουσαλήμ, σε όλη την Ιουδαία και στη Σαμάρεια και ως τα πέρατα της γης».(Πράξεις, 1, 6-8) Κι η δική μου καρδιά λέει πως ύστερα από αμέτρητα δισεκατομμύρια χρόνια, όταν όλα τα άστρα θα σβήσουν και ακόμη και οι μαύρες τρύπες θα εξατμιστούν, το μόνο άστρο που θα μείνει στο χρόνο είναι ο Χριστός.
Κι αν όλα δοκιμάζονται στο χρόνο, η καλύτερη στιγμή είναι τώρα, που συναισθανόμαστε το μεγαλείο του Χριστού στη ζωή μας. Άλλωστε, για να αφήσουμε παράμερα τα σκοτάδια των παθών μας, πρέπει να αποθέσουμε το παρελθόν μας στο Θεϊκό έλεος, το παρόν στην αγκαλιά της Θείας αγάπης και το μέλλον στη Θεϊκή πρόνοια. Γι αυτό «ο καλύτερος σύμβουλος είναι ο χρόνος» (Πιττακός ο Μυτιληναίος).

Η φωτεινή πλευρά της ζωής

2012-01-09T07:50:00.001+02:00

Είναι σημαντικό για τον άνθρωπο το φως, όπως και για τη ζωή η ανάσα. Με το πρώτο ξύπνημα αναπνέουμε οξυγόνο, αλλά και νιώθουμε την ευεργετική επίδραση από το αστέρι της αυγής, τον ήλιο. Βλέπουμε το φέγγος της μέρας και αντικρίζουμε τη ζωή με αισιοδοξία. Ο μεγάλος επικός ποιητής, Όμηρος, ταύτιζε τη ζωή με το φως του ήλιου: «Τὸ γὰρ ὁρᾶν τὸ φῶς ἡλίου ζῆν ἐστί» (Είναι ζωή η όραση του ηλιακού φωτός, Ιλιάδα, Σ στ. 6).

Μα μήπως και δεν γίνεται φωτεινή η ζωή μας, όταν το φως του ήλιου κατακλύζει με τις ζωογόνες αχτίνες του τη γη; «ἔτι ζῴειν καὶ ὁρᾶν φάος ἠελίοιο» (Είναι ακόμη ζωντανοί και βλέπουν το φως του ήλιου, Οδύσσεια, δ, στ. 540). Ο κόσμος πλημμυρίζει από τη λάμψη των ηλιακών ακτίνων: Φως!

Το φως (φάος στην αιολική διάλεκτο της αρχαίας ελληνικής γλώσσας) φέγγει στην ψυχή μας μέσω της όρασής μας: Φάος τηλαυγέστερον ἀστέρος (φως πιο έντονο, που λάμπει περισσότερο κι από αστέρι). Τα ανθρώπινα πρόσωπα αστράφτουν στην αυγή και η χώρα μας αναγαλλιάζει από τη θερμότητα του ήλιου στην ομορφιά της μέρας. Κι ας μην ξεχνάμε πως η πνευματική ακτινοβολία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού καταυγάζει (βυζαντινός όρος που σημαίνει φωτίζει υπέρλαμπρα) το σύγχρονο κόσμο.

Μόνο που τώρα τελευταία, οι άνθρωποι δεν μπορούν να αντικρίσουν το πραγματικό φως. Βλέπουν σκοτάδι ή έστω ημίφως μια και στενοχωριούνται, απογοητεύονται, απελπίζονται. Πώς μπορούμε να μη νιώθουμε αγαλλίαση, αφού «…Ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει εἶδε φῶς μέγα καὶ τοῖς καθημένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς (Κατά Ματθαίον, δ, 16);»

Μα είναι δυνατόν να λεγόμαστε Ορθόδοξοι χριστιανοί και να μην παίρνουμε ανάσα και φως από το Φως το αΐδιον και απρόσιτον; «ἐὰν εἴπωμεν ὅτι κοινωνίαν ἔχομεν μετ᾿ αὐτοῦ (Θεοῦ)καὶ ἐν τῷ σκότει περιπατῶμεν, ψευδόμεθα καὶ οὐ ποιοῦμεν τὴν ἀλήθειαν· ἐὰν δὲ ἐν τῷ φωτὶ περιπατῶμεν, ὡς αὐτός ἐστιν ἐν τῷ φωτί, κοινωνίαν ἔχομεν μετ᾿ ἀλλήλων, καὶ τὸ αἷμα ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ καθαρίζει ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἁμαρτίας (Α'Καθολική επιστολή Ιωάννου, 1:6-7)»

Για να νιώθουμε ευφορία στην ψυχή μας το φάσμα του Φωστήρα φωτογενές γίγνεται: «καὶ ἡ ζωὴ ἐφανερώθη, καὶ ἑωράκαμεν καὶ μαρτυροῦμεν καὶ ἀπαγγέλλομεν ὑμῖν τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον, ἥτις ἦν πρὸς τὸν πατέρα καὶ ἐφανερώθη ἡμῖν· (Α'Καθολική επιστολή Ιωάννου, 1:2)»

Ας μην ξεχνά κανείς ότι όταν η ψυχή ανοίγει τα μάτια και πρωτοαντικρίζει τον κόσμο, συναισθάνεται το φως: «Πριν απ’ τα μάτια μου ήσουν φως, πριν απ’ τον έρωτα, έρωτας κι όταν σε πήρε το φιλί, γυναίκα» (Ο. Ελύτης)

Κανείς δεν πρέπει να λυπάται, μόνο να νιώθει ευφρόσυνα συναισθήματα, μια και το Φως του κόσμου, ο Σωτήρας και Λυτρωτής φανερώθηκε στην οικουμένη: «Ἐπεφάνης σήμερον τῇ οἰκουμένῃ, καὶ τὸ φῶς σου Κύριε, ἐσημειώθη ἐφ' ἡμᾶς, ἐν ἐπιγνώσει ὑμνοῦντάς σε. Ἦλθες ἐφάνης τὸ φῶς τὸ ἀπρόσιτον (Κοντάκιον)». Η ουράνια παρουσία του Κυρίου στη ζωή μας είναι ευλογία, εφόσον οδηγεί στο φωτισμό.

«Σέλας ἐκ φωτός, φῶς ὑπάρχων Ἰησοῦ μου, ἐφώτισας ἡμᾶς, ἐν ἀρρήτῳ σου ἐλλάμψει, τοὺς πρὶν ἐκτυφλωθέντας, ἐν Ἐδὲμ ἐκ τοῦ ὄφεως· ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ἄρτι φάος, πάντες τῷ φωτί σου καθορῶντες, πιστῶς ψάλλομεν· Εὐλογημένος ὁ φανείς, Θεὸς ἡμῶν δόξα σοι (ἀπόστιχον στιχηρόν προσόμοιον)»

Κι όταν η καρδιά του ανθρώπου ετοιμάζεται να ξεκινήσει την βιοτική μέριμνα, η ορθρινή προσευχή μας υπενθυμίζει τη μόνη αλήθεια που γνωρίζουμε: «Χριστέ τό φῶς τό ἀληθινόν
τό φωτίζον καί ἁγιάζον πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τόν κόσμον σημειωθήτω ἐφ’ ἡμᾶς τό φῶς τοῦ προσώπου Σου ἵνα ἐν Αὐτῷ ὀψόμεθα Φῶς τό ἀπρόσιτον....»

Γιατί η ψυχή του κάθε ανθρώπου θυμίζει Ρωμιοσύνη:

Ο δρόμος χάνεται στο φως κι ο ίσκιος της μάντρας είναι σίδερο.
Μαρμάρωσαν τα δέντρα, τα ποτάμια κι οι φωνές μες στον
ασβέστη του ήλιου. (Γ.Ρίτσου, Ρωμιοσύνη)

Κι η αναζήτηση του φωτός γίνεται σκήπτρο χαράς και καρποφόρων συναισθημάτων:

Φῶς λαμπρὸ φῶς μὲ περιζώνει κι' ἄπειρη γαλήνη
σὰν ἄλλου κόσμου οὐρανοστάλαχτη εὐτυχία.
Κι' ἂν εἶναι τρέλλ' αὐτὴ ὁποῦ τόσα μάγια χύνει γύρω
'ς τὸν νοῦ τρελλὸς νὰ ἦμαι θέλω 'ς τὸν αἰῶνα. (Λορέντζος Μαβίλης)

Κι όταν φεύγει η νύχτα, ανατέλλει η φωτεινή και λαμπερή μέρα: «ἡ νὺξ προέκοψεν, ἡ δὲ ἡμέρα ἤγγικεν. ἀποθώμεθα οὖν τὰ ἔργα τοῦ σκότους καὶ ἐνδυσώμεθα τὰ ὅπλα τοῦ φωτός.(Απόστολος Παύλος, Προς Ρωμαίους, 13,12)»

Το άπλετο φως γίνεται παλέτα ενθουσιασμού μέσα μας: «Ας μην το κρύβουμε. Διψάμε για ουρανό (Μίλτος Σαχτούρης, Το ψωμί)»

Αλίμονο, αν ο Χριστός σβήσει από τη ζωή μας, ο ήλιος δύει και σκοτεινιάζουν τα πάντα γύρω μας: «ἦμος δ᾿ ἠέλιος κατέδυ καὶ ἐπὶ κνέφας ἦλθεν (Οδύσσεια, τ, 426)».

Για να μην υπάρχει δύση, «Έλα λοιπόν να στρώσουμε το φως (Ο. Ελύτης, Προσανατολισμοί)»

Με μια καθαρή και ξάστερη ματιά, το υπέρλαμπρο φως του Φωστήρα είναι πηγή ζωής καθώς φέρει φως: « Ὁ τοῦ φωτὸς χορηγὸς καὶ τῶν ἁπάντων ποιητὴς καὶ Κύριος ἐν τῷ φωτὶ τῶν σῶν προσταγμάτων ὁδήγησον ἡμᾶς ἐκτός σου γὰρ ἄλλον Θεὸν οὐ γιγνώσκομεν». Και η ζωή γίνεται φαεινή (λαμπερή), φωσφόρος (φωτεινή):

Ανάσκαψα όλη τη γη να σε βρω.

Κοσκίνισα μες την καρδιά μου την έρημο ήξερα

πως δίχως τον άνθρωπο δεν είναι πλήρες

του ήλιου το φως. Ενώ, τώρα, κοιτάζοντας

μες από τόση διαύγεια τον κόσμο,

μες από σένα – πλησιάζουν τα πράγματα,

γίνονται ευδιάκριτα, γίνονται διάφανα -

τώρα

μπορώ

ν’ αρθρώσω την τάξη του σ’ ένα μου ποίημα.

Παίρνοντας μια σελίδα θα βάλω σ’ ευθείες το φως. (Νικηφόρος Βρεττάκος)

Πρωτοχρονιάτικες νουθεσίες

2012-01-02T09:23:00.000+02:00

Καλή κι ευλογημένη χρονιά σε όλους μας! Ευτυχισμένο, φωτεινό και δημιουργικό το 2012!

Κανείς, λέγει η Γραφή, δεν μπορεί να ειπεί ότι ο Ιησούς είναι Κύριος, δηλαδή Θεός, παρά μόνο όταν έχει μέσα του το φωτισμό του Αγίου Πνεύματος. Δηλαδή το Άγιο Πνεύμα βεβαιώνει κατά μυστικό τρόπο, ότι έχουμε μέσα μας Αυτόν που ζητάμε, τον Κύριο. (Άγιος Ησύχιος ο Πρεσβύτερος)

Έτσι πρέπει να συμπεριφέρεται ο προϊστάμενος και να μην επιζητεί τη δική του τιμή, αλλά το κοινό συμφέρον. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Οι ζωγράφοι και οι υφαντές, που επεξεργάζονται τις μεταξωτές κλωστές, κεντούν και διακοσμούν τα έργα τους με πολλά χρώματα και νήματα, για να φτιάξουν με τελειότητα τις εικόνες ή τα ρούχα. Έτσι και η κατά Θεόν προκοπή δεν αποτελείται από ένα μόνο είδος. Χρειάζονται όλες οι αρετές, για να καταστεί τέλεια. Έτσι λοιπόν, δεν ωφελεί καθόλου η νηστεία από τις τροφές, εκείνους που δεν νηστεύουν με όλες τους τις αισθήσεις. Διότι αυτός που αγωνίζεται εγκρατεύεται από όλα. (Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης)

Προσέχετε μη τυχόν σας ξεγελάσει κάποιος, αλλά να μένετε όρθιοι έχοντας σταθερό θεμέλιο την ορθή πίστη στο Θεάνθρωπο Χριστό. Διότι, γενόμενος ο Θεός άνθρωπος, δεν μεταβλήθηκε. Δεν προκλήθηκε σύγχυση στα ενωθέντα. Αλλά είναι ένας ο άναρχος και αιώνιος Υιός και πριν από τη σάρκωση και μετά απ’ αυτήν κι έτσι προσκυνείται από εμάς. (Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης)

Η θεία δύναμη φανερώνεται τέλεια εκεί όπου υπάρχει αδυναμία. Γι’ αυτό βλέπουμε αγραμμάτους να υπερνικούν ρήτορες και τελώνες να διδάσκουν ακτημοσύνη. Αλλά και ο ίδιος ο Κύριος δεν χρησιμοποίησε τη βασιλική Του εξουσία, αλλά τη δουλική ευτέλεια για τη σωτηρία του κόσμου. (Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης)

Γαστριμαργία ονομάζεται η περιττή λήψη φαγητού. Γαστριμαργία είναι ειδικά η μανία με τη γαστέρα, αφού μάργος σημαίνει μανιώδης. Ας τρώμε λοιπόν με μέτρο και ευχαριστία ό, τι μας δώρισε ο Θεός. Ας μη φροντίζουμε με μανία για τις τροφές και τις μάταιες μαγειρικές τέχνες, που δεν συμβάλλουν στο να τρεφόμαστε, αλλά στο να υποδαυλίζουμε τα πάθη μας. (Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης)

Γνώρισμα εκείνου που αγαπά ακόμη την κούφια δόξα ή είναι προσκολλημένος σε κάτι υλικό, είναι να στενοχωρείται με τους ανθρώπους για τα πρόσκαιρα ή να μνησικακεί ή να διατηρεί μίσος εναντίον τους ή να είναι υποδουλωμένος σε αισχρούς λογισμούς. Για την ψυχή όμως που αγαπά το Θεό, όλα αυτά είναι τελείως ξένα. (Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής)

Ο Θεός απέδειξε ως ανοησία τη σοφία αυτού του κόσμου, που είναι φθαρτή και αγαπά τα χαμηλά. Ο Ίδιος ο Θεός, που είναι η αληθινή σοφία, ήρθε στη γη και παρέδωσε τις ουράνιες αλήθειες σε απλοϊκούς και αγράμματους ανθρώπους, για να τις κηρύττουν. Κι αυτές οι ουράνιες αλήθειες απλώθηκαν σε όλη τη γη και έλαμψαν ως τα πέρατα του κόσμου. (Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης)

Φρόντισε να αποφεύγεις τα αμαρτήματα που γίνονται με τη θέλησή σου. Αυτό είναι γνώρισμα συνετών ανθρώπων. Φρόντιζε, επίσης, να μην πέφτεις σε πολλά ακούσια αμαρτήματα, πράγμα που είναι γνώρισμα εκείνων, που θέλουν να προσεγγίσουν το Θεό. Φρόντιζε, ακόμη, να μην μένεις για πολύ χρόνο στα αμαρτήματα που διέπραξες. (Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης)

Δεν θα έχουμε κανένα κέρδος από τα ορθά δόγματα, όταν η ζωή μας είναι διεφθαρμένη, όπως ακριβώς δεν υπάρχει κανένα όφελος από την άριστη συμπεριφορά, όταν η πίστη μας δεν είναι υγιής. Για να επιτύχουμε, λοιπόν, τη σωτηρία μας ας επιδιώκουμε και τα δυο. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Τα παιδιά που μαθαίνουν τα πρώτα γράμματα κοιτάζουν με προσοχή το δάσκαλο για οτιδήποτε γράφει και αποδέχονται με χαρά και καλή πίστη τους γραφικούς χαρακτήρες. Έτσι και οι μαθητές των θείων πραγμάτων πρέπει να ακολουθούν τους πνευματικούς δασκάλους τους με την απλότητα των νηπίων και την χωρίς αμφιβολίες υπακοή τους. (Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης)

Όταν έρχονται οι κακοί λογισμοί, να επικαλείσαι συχνά και με επιμονή τον Κύριο Ιησού και θα φύγουν. Διότι μη μπορώντας να υποφέρουν την καρδιακή θέρμη, που βγαίνει από την προσευχή, φεύγουν σαν να καίγονται από φωτιά. Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος λέει: Με το όνομα του Ιησού να μαστιγώνεις τους εχθρούς. Διότι ο Θεός μας είναι φωτιά που κατακαίει οτιδήποτε κακό. (Άγιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης)

Μην επαναπαυθείς συ, που προτίμησες το γάμο, σαν να έχεις το δικαίωμα να ασπασθείς την κοσμική ζωή. Διότι σου χρειάζονται κόποι και προφύλαξη, για να επιτύχεις τη σωτηρία σου, αφού διάλεξες να κατοικείς μέσα στις παγίδες κι έχεις μπροστά σου τους ερεθισμούς των αμαρτιών και η επιθυμία τους νύχτα και μέρα διαστρέφει όλες τις αισθήσεις σου. Γνώριζε, λοιπόν, ότι δεν θα αποφύγεις την πάλη προς τον κόσμο της αποστασίας ούτε θα τον νικήσεις, χωρίς να καταβάλεις πολλούς κόπους για την τήρηση των ευαγγελικών εντολών. (Μέγας Βασίλειος)

Ας ομολογήσουμε την παρουσία ανάμεσά μας του Βασιλιά και Ιατρού Χριστού. Διότι ο Βασιλιάς Ιησούς, που επρόκειτο να μας γιατρέψει, ζώστηκε τη δουλική ποδιά της ανθρώπινης φύσης και θεράπευσε την αρρώστια της. Ο τέλειος Διδάσκαλος των νηπίων έγινε μαζί τους νήπιο, για να κάνει σοφούς τους ανόητους. Ο επουράνιος Άρτος κατέβηκε στη γη, για να θρέψει τους πεινασμένους.(Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων)

Εμείς, κρατώντας τα δόγματα και τις διδασκαλίες των θεοφόρων Πατέρων μας απαρασάλευτα, τα κηρύττουμε με ένα στόμα και μια καρδιά, χωρίς να προσθέτουμε ή να αφαιρούμε τίποτε από όσα μας έχουν παραδοθεί. Σ’ αυτά επιβεβαιωνόμαστε. Σ’ αυτά στηριζόμαστε. Έτσι ομολογούμε, έτσι διδάσκουμε…..(Απ’ τα πρακτικά της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου)

Ας παρακαλέσουμε το Θεό να μας βοηθήσει να νεκρωθούμε για τον αιώνα της πονηρίας και του σκότους. Να νικηθεί μέσα μας το πνεύμα της αμαρτίας. Να ντυθούμε και να λάβουμε ψυχή ουρανίου πνεύματος. Να μετατεθούμε από την κακία του σκότους στο φως του Χριστού και να αναπαυθούμε στην αιώνια ζωή όλους τους αιώνες. (Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος)

Δεν υπάρχει τίποτε χειρότερο από μια ψυχή απελπισμένη. Διότι οι απογοητευμένοι καταντούν στην αδιαφορία και εγκαταλείπουν κάθε προσπάθεια, όπως ακριβώς οι κυβερνήτες των πλοίων, όταν απελπισθούν, παραδίδουν το σκάφος στη φορά των ανέμων και δεν καταβάλλουν καμιά προσπάθεια. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Χριστούγεννα: η ψυχή αναπαύεται με την αγάπη

2011-12-26T10:03:00.002+02:00

Η γέννηση του Θεανθρώπου είναι αναμφισβήτητα ένα γεγονός που αγγίζει την ψυχή του χριστιανού. Χριστούγεννα! Η μητρόπολις των εορτών! Χριστός γεννᾶται δοξάσατε, Χριστός ἐξ’ οὐρανῶν ἀπαντήσατε.

«Ελάτε λοιπόν να γιορτάσουμε. Ελάτε να πανηγυρίσουμε. Σήμερα λύθηκαν τα μακροχρόνια δεσμά. Ο διάβολος καταντροπιάσθηκε. Ο θάνατος καταργήθηκε. Ο παράδεισος ανοίχθηκε. Η αμαρτία διώχθηκε. Η πλάνη απομακρύνθηκε. Η αλήθεια αποκαλύφθηκε. Η Βασιλεία των Ουρανών μεταφυτεύθηκε στη γη.Οι Άγγελοι συνομιλούν με τους ανθρώπους. Όλα έγιναν ένα». (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Η γέννηση του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού είναι ένα μυστήριον ξένον και παράδοξον, μια και δεν είναι εύκολα αντιληπτό από την ανθρώπινη φύση. «Χρωστούσε το θηλυκό γένος χάρη στους άνδρες, γιατί η Εύα γεννήθηκε από τον Αδάμ, χωρίς να συλληφθεί από μητέρα. Απέδωσε λοιπόν η Μαρία το χρέος της χάρης, αφού με τη δύναμη του Θεού γέννησε, όχι με τη συνέργεια ανδρός, αλλά από μόνη της, κατά τρόπο υπερφυσικό, με την ενέργεια μόνο του Αγίου Πνεύματος». (Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων)

Άλλωστε, «Δεν είναι δυνατόν να ζητάμε φυσικές αποδείξεις για τα υπερφυσικά πράγματα. Διότι, αν και έγινε αληθινός άνθρωπος ο Λόγος του Θεού, όμως δεν ήταν απλός άνθρωπος ο Χριστός, αλλά ήταν Θεός που έγινε άνθρωπος και ο Υιός του Θεού είναι ένας με δυο φύσεις». (Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης)

Η Θεία Γέννηση είναι μια γαλήνη και χαρά, μια ευλογία Θεού, καθώς η πεπτωκυία φύση μας συντονίζεται με το φως, τη μακαριότητα του Θείου Βρέφους και Το προσκυνεί. «Δεν είναι ευσεβές να προσκυνούμε το Χριστό ως απλό άνθρωπο, ούτε να Τον ομολογούμε μόνο Θεό, χωρίς την ανθρώπινη φύση Του. Διότι πραγματικά, αν, όπως φυσικά και συμβαίνει, ο Χριστός είναι αληθινά Θεός, δεν έχει προσλάβει όμως ανθρώπινη φύση, εμείς δεν είναι δυνατόν να σωθούμε. Ας Τον προσκυνούμε, λοιπόν, ως Θεό και ας πιστεύουμε συνάμα ότι έγινε και άνθρωπος. Διότι ούτε να Τον ομολογούμε απλό άνθρωπο, χωρίς τη θεότητά Του, μας ωφελεί, ούτε το να δεχόμαστε μόνο τη θεότητά Του μας οδηγεί προς τη σωτηρία». (Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων)

Σήμερα, που ο μικρός Χριστός γεννήθηκε στη δική μας φάτνη, την ψυχή μας, ας γίνουμε όλοι παιδιά κι ας αναγεννηθούμε στο φως του λαμπρού Αστέρα, του Ηλίου της δικαιοσύνης. Οι ιστορίες που ακολουθούν είναι της καρδιάς, μήπως και μέσα από αυτές μάθουμε τι σημαίνει αγάπη.

Τον πικρό καιρό της Γερμανικής κατοχής, μια μάνα ζούσε με τα επτά παιδιά της σε ένα χωριό της Καλαμάτας. Η οικογένεια πεινούσε, γιατί το στάρι και το κριθάρι άρχισαν να μειώνονται. Η μητέρα τελικά βρήκε καρπό σε ένα μικρό μαγαζάκι της χώρας και την άλλη μέρα άλεσε το σιτάρι, ζύμωσε κι έψησε στο φούρνο παξιμάδια, ώστε να τρώγονται αντί για ψωμί.

Ύστερα από κάποιες μέρες, ένα ζευγάρι που ζούσε εκεί κοντά, αναρωτιόταν με απογοήτευση τι θα φάει για βραδινό. Μάλιστα, ίσως μπορούσαν να στερέψουν λίγο την πείνα τους αν έκοβαν κάτι αγριόχορτα, έλεγε ο άντρας. Η απελπισία είχε σκιάσει την ψυχή τους. Η γειτόνισσα μητέρα, που άκουσε τη συζήτησή τους, είπε στο μεγαλύτερο παιδί: "Πάρε, παιδί μου, ένα καλαθάκι που είναι στο ράφι, γέμισέ το με παξιμάδια και πήγαινέ το στους ανθρώπους εκεί". Εκείνοι δόξαζαν το Θεό για το μεγάλο καλό που τους έκανε και δεν έπαυαν να φυλάνε τα χέρια του παιδιού.

Μια γυναίκα ζητιανεύει έξω από μια εκκλησία. Πάντα με χαμόγελο και με αδημονία προσεύχεται στο Θεό για το έλεός Του. Ποτέ δεν άπλωσε το χέρι της, για να ζητήσει κάτι. Είναι Χριστούγεννα. Ο καιρός είναι κρύος και βροχερός.

«Θεέ μου, βοήθησέ με», ακούγεται σαν ήχος πικρός και απελπισμένος από μέσα της. Κι όμως, ο Θεός είναι πανταχοῦ παρών. Υπήρχε ένας άνθρωπος προσκυνητής που την έβλεπε και τη συμπονούσε. Δεν είχε όμως χρήματα να της δώσει. Και πάντα της μιλούσε με καλοσύνη και την αγκάλιαζε στοργικά με τους παρηγορητικούς λόγους του.

«Μη φοβάσαι, κυρία Μαρία», της έλεγε. «Ο Θεός αγγίζει με αγάπη τα πλάσματά Του». Εκείνη λοιπόν τη μέρα, που γεννήθηκε το Θείο Βρέφος, κάτι ένιωσε ο προσκυνητής. Ήταν μια αδήριτη ανάγκη να βοηθήσει αυτή τη γυναίκα. Ανοίγει το πορτοφόλι του και βγάζει 20 ευρώ. «Καλά Χριστούγεννα», είπε και τα μάτια της γυναίκας φωτίστηκαν. Μια αγκαλιά αγάπης συνόδεψε το ευχαριστώ της και αμέτρητες ευχές έβγαιναν από το στόμα της. Άλλωστε η ευγνωμοσύνη είναι Θείο δώρο, είναι η μνήμη της καρδιάς.

"Η Χάρη του Θεού είναι διαρκής ζωή", έλεγε ο πατέρας Ανδρέας Κονάνος. Γι’ αυτό, όταν έρχονται Χριστούγεννα απλώνουμε με δέος στο μικρό Χριστό τη δική μας ψυχή. Με ταπείνωση δωρίζουμε μια καρδιά καθαρή, ζεστή, γεμάτη αγάπη για τους γύρω μας. Μια αγάπη που γνωρίζει την κατανόηση και τη συμπόνια και σε κάνει να ξεχνάς τον εαυτό σου, καθώς έντονα επιζητείς να προσφέρεις αυτό που ο διπλανός έχει ανάγκη.

"Είναι πολύ μεγάλο το έργο της διακονίας και έχει ως αμοιβή τη βασιλεία των ουρανών. Διότι είναι το δίχτυ, με το οποίο ψαρεύουμε τις αρετές και περιέχει όλες τις εντολές του Θεού. Και πρώτη απ’ όλες περιέχει την αρετή της ταπεινώσεως, από την οποία απορρέουν όλες οι αρετές και πλήθος αγαθών. Έπειτα, με τη διακονία εκδηλώνεται η αγάπη προς τον πλησίον σύμφωνα με τους λόγους του Κυρίου: «Πείνασα και μου δώσατε να φάω, δίψασα και με ποτίσατε, ξένος ήμουνα και ασθενής στη φυλακή και με υπηρετήσατε»." (Μέγας Βασίλειος)

Κι όμως σκεφτόμαστε άραγε πως δίπλα μας υπάρχουν παιδιά που προσπαθούν να μεγαλώσουν, όταν όλοι μας, τους στερούμε τον αέρα που αναπνέουν; Τα ματάκια τους

φαίνονται φοβισμένα και μελαγχολικά, μια και η πίκρα της ζωής έγινε θλίψη τους.Είναι κάτι παιδιά που τα ρίξαμε στο περιθώριο της ζωής, γιατί βρέθηκαν σε κάδους απορριμμάτων, πεταμένα σε δρόμους, χτυπημένα από γονείς-τέρατα.

Είναι κάτι παιδιά που τα σκοτώνουμε πριν να ζήσουν, δείχνοντας αγριότητα κι εκμετάλλευση, αντί για χάδι κι αγάπη. Τα κακοποιούμε, τα αφήνουμε να πεθάνουν μόνα και αβοήθητα είτε από την αδιαφορία μας είτε από την απομάκρυνση της αγάπης.Κι αυτά τα παιδιά είναι δίπλα μας, γύρω μας, μας μιλούν με ένα βλέμμα και ζητιανεύουν τη συμπόνια μας. Άραγε, σκεφτήκαμε τα παιδιά αυτά, τα φετινά Χριστούγεννα;

Η αγάπη είναι πανέμορφη, όταν εκφράζεται με πράξεις συμπαράστασης. Κι όχι μόνο τις άγιες μέρες, αλλά κάθε μέρα πρέπει να δίνουμε ένα χέρι βοηθείας στο συνάνθρωπό μας που υποφέρει, βρίσκεται σε δύκολη θέση ή ακόμα και σε αδιέξοδο.

Πόσο ωραίο είναι να ανοίγεσαι και να μοιράζεσαι την αγάπη του Κυρίου με τους συνανθρώπους σου. Πόσο αναπαύεται η ψυχή με την αγάπη. «Η ελεημοσύνη ανεβαίνει μέχρι το θρόνο του Θεού και κατεβάζει το έλεος του Θεού στον άνθρωπο. Έλεος προσφέρει, έλεος βρίσκει, αγάπη σκορπά, αγάπη δέχεται. Δεν χρειάζεται να έχουμε πολλά πράγματα, για να ελεήσουμε. Και κάτι ελάχιστο να προσφέρουμε με αγάπη, πολύ μετρά ενώπιον του Θεού. Γι’ αυτό με όσες δυνάμεις έχουμε, ας βοηθούμε κι ας ελεούμε.»(Γέρων Εφραίμ Φιλοθεΐτης)

Εγωισμός και Πνευματικό Φως

2011-12-19T07:41:00.000+02:00

Ο Πυθαγόρας δήλωνε κάποτε μια μεγάλη αλήθεια: «Είναι αδύνατο να θεωρείται ελεύθερος αυτός που είναι δούλος στα πάθη του και κυριαρχείται από αυτά». Κι ο Αριστοτέλης έλεγε ότι «είναι φυσικό να αγαπά καθένας τον εαυτό του», αλλά «ο εγωισμός είναι ένα πάθος ολέθριο». Το εγώ είναι μια λέξη με τρία γράμματα κι όμως τόσο μεγάλη σε όλα τα μήκη και πλάτη του είναι σου. Πώς να πολεμήσεις τη φιλαυτία της ψυχής σου ;

Ας πάρουμε για παράδειγμα ένα παιδάκι τριών χρονών, που λέει στους γονείς του: «Θέλω να το κάνετε εδώ και τώρα»! Μα και ένας ενήλικας, γίνεται θηρίο, όταν θίγεται η αυταρέσκειά του, το εγώ του. Παρ’ όλα αυτά, κάποιοι από εμάς έχουμε συνηθίσει να μας επαινούν.

Φουσκώνουμε σαν παγόνια, όταν αναγνωρίζεται η πολύτιμη αξία μας, χαμογελάμε φιλάρεσκα, όταν μας θαυμάζουν οι γύρω μας. Κι ακόμα φιλονικούμε, επιμένουμε απαρέγκλιτα στη γνώμη μας, αντιλέγουμε, κάνουμε αυτό που θέλουμε, όπως το θέλουμε. Μήπως τελικά ο εγωισμός δηλητηριάζει με δυστυχία τη ζωή του ανθρώπου, εφόσον η παρουσία του στη ζωή μας διδάσκεται μέσα από το οικογενειακό περιβάλλον και υιοθετείται στο κοινωνικό;

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τόνιζε: «Η ανθρώπινη φύση είναι ασταθής και ευμετάβλητη. Η νεότητα σπεύδει προς τα γηρατειά, η ομορφιά προς την ασχήμια, η δύναμη προς την αδυναμία, η υγεία μεταβάλλεται σε ασθένεια, η δόξα σε ασημότητα, ο πλούτος σε φτώχεια, η τιμή σε περιφρόνηση. Τα ανθρώπινα μοιάζουν με ορμητικό ρεύμα που δεν μπορεί να σταματήσει πουθενά, αλλά τρέχει βιαστικά προς τον κατήφορο».

Πόλεμοι, ασθένειες, φτώχεια, αμαρτία, απομάκρυνση από το Θεό, όλα αυτά έχουν μια και μόνη αιτία: το εγώ μας! Κάτι που ξεκινά από μέσα μας και μας καταστρέφει σιγά-σιγά σαν το σαράκι. Βοηθοί του ο θυμός, η οργή και η αγανάκτηση, μια θύελλα της καρδιάς, όπως περιγράφει ο Ιωάννης της Κλίμακος: «Οργή σημαίνει να διατηρείς συνεχώς μέσα σου κάποιο μίσος και να θυμάσαι το κακό που σου έγινε και να θέλεις να εκδικηθείς. Θυμός σημαίνει ευμετάβλητη και ευέξαπτη συμπεριφορά και ασχημοσύνη της ψυχής. Ο θυμός δείχνει άνθρωπο γεμάτο περηφάνια».

Ο Γέροντας Πορφύριος μιλώντας για τον εγωισμό παρατηρούσε: «Ο εγωισμός σκοτίζει το νου του ανθρώπου, τον μπερδεύει, τον οδηγεί στην πλάνη, στην αίρεση. Είναι σπουδαίο να κατανοήσει ο άνθρωπος την αλήθεια. Στις αιρέσεις πάνε όλοι οι μπερδεμένοι. Μπερδεμένα παιδιά μπερδεμένων γονέων.» Πόση μοναξιά δημιουργεί ο εγωπαθής εαυτός μας;

Ο εγωισμός εξάλλου σημαίνει κάνω κέντρο τον εαυτό μου, μια και τον αγαπώ, αφού κινούμαι και δρω ανεξέλεγκτα μόνο για μένα, εξορίζοντας το Θεό από τη ζωή μου: Edging God Out. Κι ο Όσιος Μάξιμος ο Ομολογητής επισήμαινε: «Πολλοί απέβαλαν όλους τους δερμάτινους χιτώνες, τον τελευταίο όμως, τον χιτώνα της κενοδοξίας, τον απέβαλαν μόνο όσοι σιχάθηκαν την μητέρα της, την αυταρέσκεια».

Οπότε όταν αναζητάμε τη σωτηρία μας, «πολλές φορές ούτε ο κόπος, ούτε οι μετάνοιες, ούτε οι σταυροί προσελκύουν τη χάρη. Υπάρχουν μυστικά. Το ουσιαστικότερο είναι να φύγεις απ’ τον τύπο και να πηγαίνεις στην ουσία. Ό, τι γίνεται, να γίνεται από αγάπη. (Γέροντας Πορφύριος)»

Και τελικά «τί γὰρ ὠφελήσει ἄνθρωπον ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον, καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ; (Μάρκου, 8.36)» «Ο άνθρωπος που έχει εγωισμό δεν ελκύει κανέναν. Και αν κάποιον ελκύσει, γρήγορα θα απομακρυνθεί. Ο πνευματικός σύνδεσμος γίνεται αδιάλυτος, μόνο όταν συναντήσει παιδικό πνεύμα, αθωότητα και αγιασμό (Γέροντας Αμφιλόχιος)».

Η θεραπεία για τον εγωισμό είναι μια: η ταπείνωση της ψυχής, η αγάπη που αντέχει, υπομένει και σηκώνει τα πάντα. Η καλοσύνη, η πραότητα και η υπακοή μας στο θέλημα του Κυρίου σκορπίζουν γύρω τους τα αρώματα της πνευματικής μας πορείας.

Σε μερικές μέρες ανατέλλει η Θεία Γέννηση του Ιησού Χριστού, η ταπείνωση του Θεού για τη σωτηρία του ανθρώπου. Όλοι εμείς οι χριστιανοί, χρειάζεται να αγκαλιάσουμε το Χριστό και να αφεθούμε στα πόδια Του. Να ζούμε με το Χριστό μέσα στην ψυχή μας, όπως ο Απόστολος Παύλος: «ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός (Προς Γαλ. 2,20)».

Στη νύχτα και την παγωνιά του κόσμου μας, ίσως είναι καιρός να αναζητήσουμε παρήγορα κι ελπιδοφόρα το Χριστό, μέσα στη δική μας φάτνη, την ψυχή μας. «Αν ο Χριστός κατοικεί στις καρδιές μας, μέσα στον Οποίο είναι κρυμμένοι όλοι οι θησαυροί της σοφίας και της γνώσεως, άρα όλοι οι θησαυροί αυτοί του Χριστού είναι κρυμμένοι και μέσα στις καρδιές μας. Γίνονται φανεροί στην καρδιά ανάλογα με την κάθαρση καθενός μέσω της εργασίας των εντολών. (Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής)»

Αρκεί μόνο αυτό: «Ας παρακαλέσουμε κι εμείς το Θεό να αποβάλει και να πετάξει από πάνω μας τον παλαιό άνθρωπο. Μόνο Αυτός μπορεί να σηκώσει και να απομακρύνει από πάνω μας την αμαρτία, διότι είναι πιο δυνατοί από μας αυτοί που μας αιχμαλώτισαν και μας κρατούν στο βασίλειό τους. Αυτός μας υποσχέθηκε να μας ελευθερώσει από αυτή την αιχμαλωσία. (Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος)»

Η Γέννηση του Ιησού-σωτήρα είναι η μεγαλοσύνη του Θεού-Πατέρα στα πλάσματά Του. Τη μέρα εκείνη ο ουρανός στήνει την σκηνή του στη γη και ανανεώνει τη ζωή της. Κι εμείς, νικητές του φοβερού μας εχθρού, του εαυτού μας, ας αφουγκρασθούμε τα παιδιά κι ας γίνουμε συμβατοί με την αγνότητα της παιδικής ηλικίας. Μόνο τότε, θα συναισθανθούμε το φως του Ηλίου της δικαιοσύνης να πλημμυρίζει το εγώ μας, όπως παρατηρεί ο ποιητής Γιώργος Βερίτης: «ήταν φώτα, χίλια φώτα, μα δεν ήτανε το φως».

Εφόσον λοιπόν τα φώτα του κόσμου είναι τόσο μικρά και ασήμαντα, μπροστά στη ζεστασιά του Χριστού, ας εργασθούμε για την κάθαρση του εαυτού μας. Και έπειτα, ας προσκαλέσουμε με ταπείνωση το Ανέσπερον πνευματικό Φως, για να καθαρίσει από την αμαρτία τις μολυσμένες καρδιές μας.

Γιατί χρειάζεται τόλμη να δει ο άνθρωπος κατάματα τη γύμνια του, χωρίς να την επενδύει με την ψευτιά και τη συμβατικότητα του τραγικού εγωισμού του. Κι όταν η καρδιά θα θερμανθεί από τις ακτίνες του Ανεσπέρου Φωτός, η Χάρη του Θεού θα μετατρέψει την ψυχή μας σε λαμπρό ναό και θρόνο λατρείας του Σαρκωθέντος Υιού του Θεού.

Ας ανοίξουμε την καρδιά μας στον νεοτεχθέντα Εμμανουήλ, διψώντας να είναι «μεθ’ ἡμῶν ὁ Θεός». «Η πραγματική αγάπη μοιάζει με τη φλόγα του κεριού. Όσα κεράκια και αν ανάψεις , η αρχική φλόγα παραμένει ακέραια. Δεν λιγοστεύει καθόλου. Και κάθε νέο κεράκι έχει τόση φλόγα, όση και τα άλλα.» (Γέροντας Επιφάνιος)

Καλημέρα σας! Δημιουργική και πανέμορφη εβδομάδα!

Καλά κι ευλογημένα Χριστούγεννα στις ψυχές όλων σας!

Μήπως είμαστε ειδωλολάτρες Χριστιανοί;

2011-12-12T07:50:00.000+02:00

Στην αρχαία ελληνική θρησκεία η λατρεία στο θείο εκφραζόταν με τη θυσία ιερών ζώων, με ειδώλια αντικειμένων ή την πίστη στους θεούς-είδωλα. Σύμφωνα με τη Βικιπαίδεια, "η λέξη είδωλο προκύπτει από τη λέξη "είδος", δηλαδή αυτό που φαίνεται, και σημαίνει κάτι που μπορεί να γίνει αισθητό με τις αισθήσεις μας. Στην καθημερινή ζωή, "είδωλο" ονομάζεται η αντανάκλαση ενός αντικειμένου. Όσον αφορά τη θρησκευτική της έννοια, η λέξη αναφέρεται σε ένα αντικείμενο λατρείας, που απεικονίζει κάποια θεότητα. Για τους μεν αρχαίους αλλά και σύγχρονους ειδωλολατρικούς λαούς, το να λατρεύει κάποιος ένα είδωλο όχι μόνο δεν θεωρείται κακό, αλλά και τιμή και υποχρέωση, καθώς η φιλοσοφία τους αποδέχεται ενδοκοσμικές θεότητες αφενός, αφετέρου θεωρεί την ύλη ως απόρροια ή ομοούσια των θεοτήτων αυτών, συνεπώς κάθε τι υλικό αποτελεί μέρος της θεότητας που λατρεύουν."

Κι ενώ οι πρόγονοί μας λάτρευαν το αρχαίο ελληνικό δωδεκάθεο, εμείς, οι Ορθόδοξοι χριστιανοί φαινομενικά δεν είμαστε ειδωλολάτρες, εφόσον στην Έξοδο αναγράφεται: " οὐ ποιήσεις σεαυτῷ εἴδωλον, οὐδὲ παντὸς ὁμοίωμα, ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω καὶ ὅσα ἐν τῇ γῇ κάτω καὶ ὅσα ἐν τοῖς ὕδασιν ὑποκάτω τῆς γῆς. οὐ προσκυνήσεις αὐτοῖς, οὐδὲ μὴ λατρεύσεις αὐτοῖς·(Έξοδος, Κεφάλαιο 20, 4-5)

Μάλιστα, σύμφωνα με την πεποίθηση των προτεσταντών είναι ειδωλοποίηση της χριστιανικής ζωής η προσκύνηση των εικόνων, αν και η Ζ' Οικουμενική Σύνοδος του 843 μ.Χ. δογμάτισε πως η η τιμή προς τις εικόνες αναφέρεται στο πρόσωπο που αυτή απεικονίζει και όχι στο υλικό από το οποίο είναι αυτή φτιαγμένη.

Αλήθεια,σήμερα έχουμε απομακρυνθεί από τα είδωλα ή μήπως λατρεύουμε τα πάντα εκτός από το Χριστό; Ποια είναι τα εμπόδια, για να νιώσουμε στην ψυχή μας τον Κύριο;

Αρχικά, η καθημερινότητα έχει θεοποιήσει το χρήμα κι έχει θέσει την ύλη ως φραγμό για το πνεύμα. Ο άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης γράφει: "Αν κυριεύθηκες από τον ιό της φιλαργυρίας, ο οποίος είναι ρίζα κάθε κακού και σε οδηγεί στην ειδωλολατρία, απάντησέ του με το λόγο που έχουμε διδαχθεί από τον Θεό: «Τον Κύριο και Θεό μου θα προσκυνήσω και μόνο Αυτόν θα λατρεύσω».Και εκείνος βέβαια θα φύγει, ενώ εσύ θα συνέλθεις και θα επιστρέψεις στη αυτάρκεια." (Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης)

Πολλά κοριτσάκια, εξάλλου, λατρεύουν τραγουδιστές-ηθοποιούς και σκίζουν τα ρούχα τους από θαυμασμό για τα πρόσωπα αυτά. Κι ακόμα, δαπανώνται πολυάριθμα χρήματα στο βωμό της μόδας. Και βέβαια, μην ταπεινώσει κάποιος το εγώ μας, το ακατανίκητο είδωλό μας! Φυσικά, βρίσκουμε χρόνο για ένα άλλο είδωλο, την τηλεόραση. Ο δικός μου πνευματικός μάλιστα παροτρύνει το ποίμνιό του να κλείνει την τι-βούλα, εφόσον δημιουργεί πλύση εγκεφάλου. Ομολογώ πως από τότε που την περιόρισα, βρήκα την ηρεμία μου.

Σύγρονο είδωλο είναι και το ίντερνετ, αν και πολλοί είμαστε εθισμένοι, έτσι δεν είναι; Για να μην μιλήσω για τις χαρτορίχτρες και μελλοντολόγους ή για τόσες άλλες προλήψεις και δεισιδαιμονίες. Θα μπορούσα, άλλωστε να απαριθμήσω πολλά είδωλα: του γάμου, της ομορφιάς, της ιδιοκτησίας, του φανατισμού, κ.α.

Ο ιερός Ιωάννης ο Χρυσόστομος όμως τόνιζε: "Όπως τον επιμελή και άγρυπνο τίποτε δεν μπορεί να τον εμποδίσει, έτσι ακριβώς και στον οκνηρό και τον απογοητευμένο όλα μπορούν να σταθούν εμπόδιο."

Αυτό άλλωστε υπαινίσσεται και η φράση περιφραγμένοι τόποι, που αναγράφεται στο κατά Λουκά Ευαγγέλιον (Λουκ. ιδ, 23). Ο Απόστολος Παύλος όμως έλεγε στην Β προς Κορινθίους επιστολή του: " τίς δὲ συγκατάθεσις ναῷ Θεοῦ μετὰ εἰδώλων; ὑμεῖς γὰρ ναὸς Θεοῦ ἐστε ζῶντος, καθὼς εἶπεν ὁ Θεὸς ὅτι ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω, καὶ ἔσομαι αὐτῶν Θεός, καὶ αὐτοὶ ἔσονταί μοι λαός" (Προς Κορινθίους Β, 6, 16). Επομένως, εφόσον είμαστε ο ναός του Θεού, πώς μπορούμε την ίδια ώρα να βεβηλώνουμε με τη λατρεία των ειδώλων την ψυχή μας;

Σε ένα πνευματικό βιβλίο αναφέρεται: "Είπε ένας Γέροντας: Όποιος αφήνει το θυμό να τον κυριεύσει, είναι ειδωλολάτρης. Kι αυτό γιατί τα πάθη που ενεργούμε εμείς οι άνθρωποι, τα οποία τα έχουμε αποκτήσει μετά την πτώση-γι’ αυτό είναι και παρά φύση-οι αρχαίοι Έλληνες τα θεοποίησαν και τα προσκυνούσαν. Και εκείνους που δεν δέχονταν να τα προσκυνήσουν τους βασάνιζαν, τους αφαιρούσαν τη ζωή ή τους οδηγούσαν στα μαρτύρια. Κι εμείς λοιπόν, αν υποκύπτουμε στα πάθη μας και τα ενεργούμε, δεν διαφέρουμε από τους ειδωλολάτρες σε τίποτα. Γι’ αυτό π.χ. εκείνος που νικιέται από το θυμό και την οργή και έχει υποδουλωθεί σ’ αυτά τα πάθη, δεν αγωνίζεται δε να μετριάσει την ένταση τους και να τα αποβάλει, αυτός αρνείται τον Ιησού και έχει μέσα του ως Θεό τον Άρη, τον Θεό του πολέμου και της φιλονικίας. Προσκυνά δηλαδή το είδωλο της μανίας, όπως οι αρχαίοι Έλληνες.(Ο θυμός, η οργή και η θεραπεία τους, Εκδόσεις Ετοιμασία)

Κι όμως ο Θεός (σύμφωνα με το χθεσινό Κατά Λουκά Ευαγγέλιο) μας κάλεσε στο Μεγάλο δείπνο Του κι εμείς στρεφόμαστε στα υλικά αγαθά. Πώς μπορούμε να είμαστε κοντόφθαλμοι και να μην ποθούμε τη σωτηρία μας; Άλλωστε, η ψυχή δεν μπορεί να αναπαυτεί αν υποκύπτει σε πάθη-είδωλα. Η πραγματική ανάπαυση της ψυχής είναι η αγάπη, που αναδεικνύεται στο πρόσωπο του πλησίον μας. Αυτό, άλλωστε, εννοούσε κι ο γέροντας Παΐσιος, όταν έλεγε: "Η πραγματική ανάπαυση γίνεται απ' την ανάπαυση του άλλου".

Η αλήθεια είναι ότι η πίστη στο Θεό βρίσκεται στα χέρια του ανθρώπου, όπως υποστηρίζει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: "Έχει μεν ο άνθρωπος υλική υπόσταση, μπορεί όμως να γίνει και άγγελος και θηρίο. Και γιατί λέω άγγελος, αφού μπορεί να γίνει ακόμη και τέκνο του Θεού; Διότι ο ίδιος ο Θεός λέει: «Εγώ είπα ότι είστε όλοι θεοί κατά χάριν και παιδιά του Υψίστου». Το σπουδαιότερο μάλιστα από όλα είναι ότι ο ίδιος ο άνθρωπος έχει στα χέρια του την εξουσία να γίνει και θεός και άγγελος και τέκνο του Θεού».

Κύριε, φώτισε την ψυχή μου να ακολουθεί τα βήματά Σου! "Όπως ακριβώς, όταν κάποιος βρίσκεται στο σκοτάδι, έπειτα ξαφνικά, μόλις δει τον ήλιο φωτίζονται τα σωματικά του μάτια και βλέπει εκείνα που πριν δεν τα έβλεπε καθαρά, έτσι κι αυτός που καταξιώνεται να λάβει Άγιο Πνεύμα, φωτίζεται στην ψυχή και βλέπει πράγματα που είναι πάνω από τα ανθρώπινα μέτρα, τα οποία δεν τα είχε γνωρίσει ποτέ πριν. Το σώμα είναι στη γη και η ψυχή σαν μέσα σε κάποιο καθρέφτη μπορεί να βλέπει τους ουρανούς." (Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων)

Στους δύσκολους, πονηρούς και ταραγμένους καιρούς, ας προφυλαχθούμε από κάθε κίνδυνο. Ευθύνη μας είναι να γκρεμίσουμε τα είδωλα με τα οποία χτίζουμε τη ζωή μας και ταυτόχρονα να σεβόμαστε τα λόγια του Θεού. Μέσω της θείας χάριτος ο άνθρωπος οφείλει να σωφρονίζεται, καθόσον πρέπει να μην αφήνεται στη λαίλαπα των ορμητικών νερών των τωρινών καιρών. Η δίνη της πνευματικής κατηφόρας έχει συμπαρασύρει στο χείμαρρό της όλες τις αξίες με τις οποίες ο άνθρωπος καταξιώνει την υπόστασή του.

Ας μην χάσουμε την ψυχή μας, επικαλούμενοι την θεία προσευχή: Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με τον αμαρτωλό. Ο Άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης υποστηρίζει πως η επίκληση αυτή "είναι ομολογία της πίστεώς μας, γιατί είμαστε και ονομαζόμαστε Χριστιανοί. Γι' αυτό πρέπει όλοι οι πιστοί τούτο το όνομα να ομολογούμε αδιάλειπτα και για τη διακήρυξη της πίστεως και για την αγάπη του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού".

Η έλευση του ανθρώπου στην ζωή ας μη συμπορεύεται με την υλική απόλαυση, εφόσον η αγάπη μας πρέπει να εκφράζεται στον κτίσαντα και όχι στην κτίση. Κι όπως αναφέρει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: "Γι’ αυτό ήρθες σ’ αυτή τη ζωή, όχι για να αδρανείς, ούτε να απελπίζεσαι στις δύσκολες περιστάσεις, ούτε για να παθαίνεις κανένα κακό, αλλά, αφού πάθεις, να γίνεις λαμπρότερος." Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να ασκούμαστε πνευματικά μέσω της προσευχής, της νηστείας, της μελέτης του Θείου λόγου και κυρίως με τον εκκλησιασμό μας να κάνουμε πράξη τα λόγια του ευαγγελιστή Ιωάννη: «Τεκνία, φυλάξατε ἑαυτούς ἀπό τῶν εἰδώλων» (Α' Ιωάν. 5, 21).

Η ειρήνη της ψυχής μέσα στον κόσμο

2011-12-05T06:57:00.001+02:00

Αν δεν έχουμε ειρήνη, είναι επειδή έχουμε ξεχάσει ότι ανήκουμε ο ένας στον άλλο, έλεγε η μητέρα Τερέζα. Κι αλήθεια, πώς μπορεί να έχει κάποιος ειρήνη μέσα στη σημερινή πραγματικότητα; Πραγματικά αναρωτιέμαι πού να βρω, την ειρήνη της ψυχής μου, όταν οι πόλεμοι αφανίζουν την ανθρωπότητα; Πώς να ηρεμώ, όταν οι κουρασμένες και επιθετικές φωνές των ανθρώπων ταράζουν το είναι μου; Κι ακόμα, πόσο να είμαι νηφάλια, όταν οι μαθητές μου φωνάζουν τόσο δυνατά, σαν θηρία, ταράζοντας την εσωτερική μου γαλήνη;

Το σημαντικότερο όμως για τον αφανισμό της ειρήνης είναι ο πόλεμος των παθών. Όταν έρχεται η βιοτική μέριμνα, το άγχος κάνει την ψυχή μου να αποβάλει την εσωτερική της νηνεμία.

Την προηγούμενη εβδομάδα, ο Απόστολος μιλούσε περί ειρήνης. Μάλιστα, το θέμα αυτό εμπεριέχεται σε όλο το Ευαγγέλιο, καθώς είναι γνωστό πως μια από τις πιο αγαπημένες φράσεις του Κυρίου είναι «Εἰρήνη ὑμῖν». Διαβάζοντας εξάλλου και την ανάρτηση της φίλης μου Αργυρούλας, (Προσευχή του Αγίου Σεραφείμ του Σάρωφ): «Προσδοκώ ειρήνη , αλλά ειρήνη δεν έχω εξ αιτίας του πλήθους των ανομιών μου», αναρωτήθηκα για το μεγαλείο της ειρήνης των ψυχών.

Ο Απόστολος Παύλος αναφέρει: "Επιδιώκετε να έχετε ειρήνη με όλους". Άρα και με εκείνους που σας βλάπτουν. Αυτό και αλλού το αναφέρει: «Όσο εξαρτάται από σας να έχετε ειρηνικές σχέσεις με όλους αν είναι δυνατόν τους ανθρώπους»(Ρωμ, ιβ.18).

Την ψυχική ηρεμία αναστατώνουν ο πόνος και οι πειρασμοί. Η ηρεμία της ψυχής πώς άραγε μπορεί να επιτευχθεί; Η Yvonne Trubert έλεγε πως "για να καταλάβουμε πλήρως ποια είναι η εσωτερική ειρήνη, πρέπει πάντα να θυμόμαστε τον Χριστό".

Όλους όσοι προσέρχονται σ’ Αυτόν, ο Κύριος τους ντύνει με τα ενδύματα της ανέκφραστης βασιλείας του φωτός, της πίστης, της ελπίδας, της αγάπης, της χαράς, της ειρήνης, της αγαθότητας, της καλοσύνης και με όλα τα άλλα παρόμοια θεϊκά ενδύματα, που χαρίζουν ζωή και απερίγραπτη ανάπαυση. Ώστε, όπως ακριβώς ο ίδιος ο Θεός είναι και αγάπη και χαρά και ειρήνη και καλοσύνη και αγαθοσύνη, τέτοιος να μπορέσει να γίνει κατά χάρη και ο νέος άνθρωπος. (Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος)

Κι άλλωστε, τα λόγια του Κυρίου είναι θαυμαστά, εφόσον η ειρήνη είναι πολύτιμη κληρονομιά: «Εἰρήνην ἀφίημι ὑμῖν, εἰρήνην τήν ἐμήν δίδωμι ὑμῖν» (Ιωάν., ιδ΄27). «Εἰς ἣν δ᾿ ἂν οἰκίαν εἰσέρχησθε, πρῶτον λέγετε· εἰρήνη τῷ οἴκῳ τούτῳ. καὶ ἐὰν ᾖ ἐκεῖ υἱὸς εἰρήνης, ἐπαναπαύσεται ἐπ᾿ αὐτὸν ἡ εἰρήνη ὑμῶν· εἰ δὲ μήγε, ἐφ᾿ ὑμᾶς ἐπανακάμψει.» (Λουκά 10,5-6)

Επομένως, αν ο Χριστός δεν εισχωρήσει στις καρδιές των ανθρώπων, ο άνθρωπος κινείται μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, μεταξύ πυρός και σιδήρου, καθώς είναι αδύναμος να ελέγξει τα εσωτερικά πάθη, τα οποία πρώτα και κύρια απειλούν την ψυχή του. Η ειρήνη αναπαύει τις καρδιές των ανθρώπων, εφόσον «το Άγιο Πνεύμα ονομάζεται και είναι ειρήνη ψυχής» (Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος)

Για να βρούμε την ειρήνη στην ψυχή μας απαιτείται κόπος. Νιώθουμε μοναδικά και ανυπέρβλητα μέσα στη κατανυκτική ατμόσφαιρα της εκκλησίας, μια και ο Θεός είναι ειρήνη: «Αὐτός ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν, ὁ ποιήσας τὰ ἀμφότερα ἕν καὶ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας» (Εφεσ. β΄ 14). Κι όταν ερχόμαστε σε επαφή με τον κόσμο, ζούμε με τον κόσμο, όχι όμως για τον κόσμο. Βιώνουμε την ελευθερία της ήρεμης θάλασσας, ακόμα κι αν δίπλα μας υπάρχει φουρτούνα.

Εάν έχουμε ειρήνη μέσα μας, μπορούμε πάντα να δίνουμε στους άλλους. Ειρήνη σημαίνει ταπείνωση και αγάπη, ώστε η ψυχική γαλήνη να αντικατοπτριστεί στο πρόσωπό μας από την αγάπη μας για το Χριστό. Όσο εξαρτάται από σένα να είσαι ειρηνικός, χωρίς να ζημιώνεις την ευσεβή ζωή σου, αλλά όταν κακοποιείσαι να υπομένεις με γενναιότητα, διότι είναι μεγάλο όπλο στους πειρασμούς η ανεξικακία. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Κι αφού «από ολόκληρη τη δημιουργία, ο άνθρωπος είναι το πολυτιμότερο δημιούργημα (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος), «για τον άνθρωπο δημιουργήθηκε ο ουρανός και φωτίζει ο ήλιος και η σελήνη τρέχει και ο αέρας φυσά και οι πηγές αναβλύζουν και η θάλασσα απλώθηκε και οι προφήτες εστάλησαν και δόθηκε ο νόμος.
Αλλά γιατί πρέπει να τα λέω αυτά; Γι’ αυτόν (τον άνθρωπο) ο μονογενής Υιός του Θεού έγινε άνθρωπος. Ο Κύριός μου θυσιάστηκε και έχυσε το αίμα Του για το άνθρωπο. Κι εγώ θα το περιφρονήσω; Και ποια συγγνώμη θα πάρω;» (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Η ειρήνη είναι δυσεύρετο αγαθό. Αποκτιέται με υπομονή και προσευχή, καθώς τα φύλλα της καρδιάς ατενίζουν με αγάπη προς τον Κύριο. Η γαλήνη όμως για τον άνθρωπο έχει πολύτιμο αρωγό τον φύλακα άγγελό της: «Όλοι οι Άγγελοι, όπως έχουν το ίδιο όνομα, έχουν και την ίδια φύση. Μια από τις αποστολές τους είναι η προστασία των πιστών. Και ότι συνοδεύει τον καθένα από τους πιστούς ένας Άγγελος, ο οποίος σαν παιδαγωγός και ποιμένας προστατεύει τη ζωή του, κανένας δεν θα το αρνηθεί, αν θυμηθεί τους λόγους του Κυρίου, που είπε: ’’Να μην καταφρονήσετε κανένα απ’ αυτούς τους ελαχίστους, διότι οι Άγγελοί τους πάντοτε ατενίζουν το πρόσωπο του Πατέρα μου του Ουράνιου’’. (Μέγας Βασίλειος)

Η ειρήνη είναι ευλογία του Θεού, σύμφωνα με τα λόγια του Αγίου Σεραφείμ του Σάρωφ: «Απόκτησε την ειρήνη της ψυχής σου και τριγύρω σου θα ειρηνεύσουν χιλιάδες άνθρωποι». Μα κι η έξοδος της ψυχής από το σώμα πρέπει να γίνεται ειρηνικά, όπως παρακάλεσε κι ο Συμεών, όταν αντίκρισε το πρόσωπο του Χριστού: "νῦν ἀπολύεις τὸν δοῦλόν σου, δέσποτα, κατὰ τὸ ρῆμά σου ἐν εἰρήνῃ..." (Λουκά 2,29)

Κι αν η ειρήνη βασιλεύσει στον κόσμο, εκείνος θα γίνει καλύτερος:
Πάνω στις ράγες των στίχων μου
το τραίνο που προχωρεί στο μέλλον
φορτωμένο στάρι και τριαντάφυλλα,
είναι η ειρήνη.
Αδέρφια,
μες στην ειρήνη διάπλατα ανασαίνει όλος ο κόσμος
με όλα τα όνειρά μας.
Δώστε τα χέρια αδέρφια μου,
αυτό 'ναι η ειρήνη.
(απόσπασμα από την Ειρήνη του Ρίτσου)

Ειρήνη σημαίνει ψυχική ισορροπία, καθώς ο άνθρωπος εστιάζει τη συνείδησή του στο Πνεύμα του Θεού: "ὁ ζητῶν τὸν Κύριον εὑρήσει γνῶσιν μετὰ δικαιοσύνης, οἱ δὲ ὀρθῶς ζητοῦντες αὐτὸν εὑρήσουσιν εἰρήνην". Και βέβαια, η λέξη γίνεται διακαής πόθος των αγίων: "Ειρήνη αγαπητή, εσύ είσαι το αγαθό που επαινείται από όλους, αλλά διαφυλάσσεται μόνο από τους λίγους. Πού μας άφησες και έχει περάσει ήδη τόσος χρόνος από τότε; Και πότε θα ξαναέλθεις να βασιλεύσεις ανάμεσά μας; Γιατί σε ποθώ πολύ και σε αγαπώ με ξεχωριστό τρόπο και περισσότερο από τους άλλους ανθρώπους." (Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος)

Η ψυχή μας αποκτά φωτισμό, όταν μελετά το λόγο του Θεού. Όταν δεν αφήνει χαραμάδα να εισχωρήσει οποιοσδήποτε φραγμός που χωρίζει τον άνθρωπο από τον Κύριο. Κι ακόμα, όταν συναισθανθεί πως ο Χριστός είναι η ανάσα και η πλήρωση του εσωτερικού κενού, που δίνει νόημα στη ζωή μας. Τότε, καμιά θλίψη δεν μας τρομάζει, σκεπτόμενοι τα λόγια του Ιησού: "ταῦτα λελάληκα ὑμῖν ἵνα ἐν ἐμοὶ εἰρήνην ἔχητε. ἐν τῷ κόσμῳ θλῖψιν ἕξετε· ἀλλὰ θαρσεῖτε, ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον".
Η διδασκαλία του Θεού μιλά για την αγάπη, όταν βιώνουμε ειρήνη στην ψυχή μας. Μήπως, η ενδυνάμωση της Θεϊκής αγάπης μας κάνει δυνατούς, ώστε να σπάσουμε τα φράγματα του εγωισμού μας και να υποταχθούμε στο θέλημα του Κυρίου; Άλλωστε, στον κόσμο μόνο τότε θα 'ρθει η ειρήνη, όταν η εξουσία της αγάπης θα νικήσει την αγάπη για την εξουσία.

Η αμαρτία και η συγχώρηση μέσα από τα λόγια των Πατέρων

2011-11-28T07:03:00.000+02:00

Δεν είναι κατορθωτό και δυνατό στον άνθρωπο να εκριζώσει την αμαρτία μόνο με τη δική του δύναμη. Το να παλέψεις μαζί της, το να μάχεσαι εναντίον της, είναι δικό σου έργο. Η εκρίζωσή της, όμως, είναι έργο του Θεού. (Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος)

Εκείνος που έχει επίγνωση των δικών του αμαρτιών, ευκολότερα συγχωρεί το συνάνθρωπό του. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Η θέληση, όταν αντιμάχεται και έχει αγώνα και θλίψη, αρχίζει να γίνεται ανώτερη. Πέφτει. Σηκώνεται. Πάλι τη ρίχνει κάτω η αμαρτία και σε δέκα ή είκοσι αγώνες νικάει αυτή την ψυχή και τη ρίχνει κάτω. Η ψυχή όμως με το πέρασμα του χρόνου νικάει ολοκληρωτικά την αμαρτία. Εάν πάλι συνεχίσει να αγωνίζεται η ψυχή και δεν ατονήσει, αρχίζει να υπερισχύει σιγά-σιγά και να απολαμβάνει τους καρπούς της νίκης και της αμαρτίας. (Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος)

Λέγε τα δικά σου αμαρτήματα στο Θεό. Αν πεις τα αμαρτήματα των άλλων, δεν ωφελήθηκες καθόλου, δεν κέρδισες τίποτε, αλλά αντίθετα έχασες. Αν όμως εξομολογηθείς τις δικές σου αμαρτίες στον Κύριο, θα έχεις μεγάλο μισθό. Διότι λέγει ο ψαλμωδός, «είπα, θα εξομολογηθώ στον Κύριο την παρανομία μου, καταδικάζοντας τον εαυτό μου· και συ συγχώρησες αμέσως την ασέβεια της καρδιάς μου». (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Το να επικαλούμαστε τον Ιησού συνέχεια, με πόθο γεμάτο γλυκύτητα και χαρά, ανήκει στη δική μας προσπάθεια και γίνεται αιτία να είναι γεμάτη χαρά και γαλήνη η καρδιά μας. Το να καθαριστεί όμως τελείως η καρδιά μας αίτιος είναι ο Χριστός, ο Υιός του Θεού και Θεός, που είναι Αίτιος όλων των καλών και Δημιουργός. (Άγιος Ησύχιος ο Πρεσβύτερος)

Αν πρέπει να ενθυμούμαστε αμαρτήματα, πρέπει να ενθυμούμαστε μόνο τα δικά μας. Αν φέρουμε στη μνήμη τα δικά μας, ποτέ δε θα σκεφθούμε τα ξένα. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Ας συλλογισθούμε πόσο βαρύ πλημμέλημα είναι η διχόνοια, αφού και αυτό το Δώρο-η προσφορά του Σώματος και του Αίματος του Χριστού-δεν γίνεται δεκτό εξαιτίας της. Οφείλουμε λοιπόν, όσο μακριά κι αν βρίσκεται ο πλησίον κι όσο μεγάλη απόσταση κι αν μας χωρίζει, να πάμε νοερώς σ’ Αυτόν και να ρίξουμε την ψυχή μας στα πόδια Του, να Τον καταπραΰνουμε με την ταπείνωση και την καλή μας θέληση, κι έτσι ο Κτίστης μας βλέποντας τέτοια πρόθεση στο πνεύμα μας, μας λύει από το αμάρτημα, λαμβάνοντάς το Δώρο για την εξαγορά του παραπτώματος. (Άγιος Γρηγόριος ο Μεγάλος)

Εκείνος που παραβλέπει τις αμαρτίες του πλησίον κάνει πιο επιεικείς για τον εαυτό του τις μελλοντικές ευθύνες. Κι όσο πιο μεγάλα αμαρτήματα συγχωρήσει, τόσο μεγαλύτερης συγγνώμης και δωρεάς θα τύχει από το Θεό. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Είναι κακό να μη βλέπουμε τα δικά μας αμαρτήματα. Είναι όμως διπλάσιο και τριπλάσιο κακό να κατακρίνουμε τους άλλους τη στιγμή που δεν αισθανόμαστε και δεν πονάμε για τα δικά μας. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Αν δεν συγχωρούμε εκ καρδίας αυτό που γίνεται εις βάρος μας, τότε και η μετάνοιά μας για τα δικά μας αμαρτήματα δεν γίνεται δεκτή από το Θεό. (Άγιος Γρηγόριος ο Μέγας)

Είπε ο αββάς Ποιμήν: Η πονηρία δεν αναιρεί καθόλου την πονηρία. Αλλά εάν σε κακοποιήσει κανείς, ευεργέτησέ τον, ώστε με την αγαθοποιΐα ν’ αναιρέσεις την πονηρία. (Αποφθέγματα γερόντων)

Όταν κλωτσάς σαν όνος, πηδάς σαν ταύρος, χρεμετίζεις με τις γυναίκες σαν ίππος και είσαι λαίμαργος σαν αρκούδα, παχαίνεις δε τη σάρκα σου σαν ημίονος, μνησικακείς δε σαν καμήλα και αρπάζεις μεν σαν λύκος, οργίζεσαι δε σαν φίδι, δαγκώνεις σαν σκορπιός, είσαι ύπουλος σαν αλεπού, διατηρείς δε μέσα σου το δηλητήριο της πονηριάς σαν κόμπρα και οχιά, πολεμάς κι εχθρεύεσαι τα αδέρφια σου, όπως εκείνος ο πονηρός διάβολος, πώς θα μπορέσω να σε συγκαταριθμήσω μεταξύ των ανθρώπων, αφού δε βλέπω σε σένα τα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης φύσης; (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Είναι καύχημα όλης της εκκλησίας βέβαια, το καθετί που έπραξε ο Ιησούς, αλλά το καύχημα των καυχημάτων είναι ο Σταυρός Του. Τούτο ασφαλώς γνωρίζοντας ο Παύλος λέει: «Όσο για μένα, ας μη γίνει να καυχηθώ για τίποτε άλλο, παρά μόνο για το Σταυρό του Κυρίου μας Ιησού Χριστού». Αυτό λοιπόν το ολόφωτο στεφάνι της δόξας του Σταυρού, αφενός φώτισε τους τυφλωμένους από την αγνωσία και αφετέρου ελευθέρωσε τους δέσμιους της αμαρτίας και δυναμικά λύτρωσε όλους τους ανθρώπους όλων των αιώνων. (Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων)

Πολλοί σε ολόκληρη την οικουμένη σταυρώθηκαν, αλλά κανένα δεν τρέμουν οι δαίμονες. Του Χριστού, όμως, που σταυρώθηκε για μας, και μόνο το σημείο του Σταυρού να δουν, τρέμουν οι δαίμονες, επειδή οι άλλοι άνθρωποι πέθαναν στο σταυρό εξαιτίας των αμαρτιών τους, ο Χριστός όμως πέθανε για τις ξένες αμαρτίες. (Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων)

Εκείνοι που στέκονται στην ακρογιαλιά και βλέπουν άλλους μέσα στο πέλαγος να κινδυνεύουν, συμπάσχουν μεν και φροντίζουν για τη σωτηρία τους, αλλά δεν παραμελούν και τη δική τους ασφάλεια. Έτσι και οι Άγιοι. Θλίβονται μεν για τα αμαρτήματα των άλλων, αλλά δεν αφανίζουν τη δική τους χαρά και ευφροσύνη. Αντίθετα, μάλιστα, την κάνουν μεγαλύτερη, διότι αξιώνονται να λάβουν ως αμοιβή τη χαρά του Κυρίου, για τα δάκρυα που χύνουν για τους αδελφούς. (Μέγας Βασίλειος)

Θέλεις να γίνει ο Θεός βοηθός σου; Εξέτασε αν μπόρεσες να βοηθήσεις κάποιον, που έχεις ανάγκη. Ζητάς να σου προστεθεί πλούτος; Εξέτασε αν διαχειρίστηκες σωστά αυτόν που έχεις. Θέλεις ο Κριτής να είναι ευνοϊκός απέναντί σου; Να μην κρατάς κακία για τους εχθρούς. Θέλεις να τύχεις της φιλανθρωπίας του Θεού; Να συγχωρείς συ τους φταίχτες προς εσένα. (Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης)

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν μπορούν να αντιληφθούν τη μανία του Διαβόλου εναντίον μας και τις επιθέσεις του εναντίον της ψυχής μας. Για το λόγο αυτό παραχώρησε ο Θεός να υπάρχουν και κατά το σώμα δαιμονισμένοι, ώστε από αυτούς να μάθουμε όλοι πόσο φοβερή είναι η κατάσταση της ψυχής, που διά των πονηρών έργων έκαμε ένοικό της το διάβολο. (Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς)

Το να στρέψει κανείς τη σιαγόνα, για να τον χτυπήσουν, είναι ευκολότερο σε εκείνον που προσέχει, παρά να χτυπήσει κάποιον άλλον. Διότι με το να χτυπήσει τον άλλον, αρχίζει ο πόλεμος, ενώ με το να στρέψεις τη σιαγόνα σταματάει. Με το χτύπημα ανάβεις φωτιά και στον άλλον, ενώ με την υποχώρηση σβήνεις και τη δική σου. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Είπε ο αββάς Ποιμήν: «Εάν θυμηθεί ο άνθρωπος το γραμμένο ότι από τα λόγια σου θα δικαιωθείς και από τα λόγια σου θα καταδικασθείς, θα προτιμήσει τη σιωπή» (Αποφθέγματα Γερόντων)

Είναι μεγάλη αρετή του δικαίου, όταν έχει τους ίδιους εχθρούς και τους ίδιους φίλους με το Θεό. Όπως ακριβώς, είναι μεγάλη κακία, όταν τους φίλους του Θεού τους έχει εχθρούς και τους εχθρούς φίλους. Όπως λοιπόν λέγεται ότι ο Θεός έχει εχθρούς, χωρίς να τους μισεί και χωρίς να τους αποστρέφεται, αλλά σιχαίνεται μόνο τις πονηρές τους πράξεις, έτσι και ο δίκαιος έχει εχθρούς, χωρίς να τους πολεμάει, αλλά μόνο αποστρέφεται την πονηριά τους. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Εκκλησία και αγάπη Θεού

2011-11-21T07:43:00.000+02:00

Η αγάπη του Θεού σκεπάζει όλο τον κόσμο. Είναι μια διαρκής αγκαλιά, χωρίς όρους και χωρίς όρια. Ο γέροντας Νικόδημος Μακρής άλλωστε, έλεγε: «Ή βροχή μπορεί να σταματήσει, οι θάλασσες να στερέψουν, το νερό να χαθεί. Το έλεος και ή αγάπη του Χριστού δεν στερεύουν, είναι ατελείωτα.» Κι αν κάποιοι σήμερα αναρωτιέστε αν εμείς οι άνθρωποι αγαπάμε το Θεό, σκεφτείτε πόσες φορές μέσα στη μέρα Τον δοξολογούμε και υμνούμε το μεγαλείο της αγάπης Του.

Και ο γέροντας τόνιζε: «Το μόνο που μπορείς να κάνεις χωρίς βοήθεια από άλλον άνθρωπο είναι η προσευχή. Επικοινωνείς απ' ευθείας με τον Θεό. Μεγάλο πράγμα το πλάσμα να μιλάει με τον Δημιουργό Του, είναι προσωπική στιγμή, απόλυτα δική σου.»

Σήμερα, οι περισσότεροι άνθρωποι έχασαν τη γαλήνη της ψυχής τους, ενώ τα λόγια του ιερού Χρυσοστόμου περιγράφουν τη νέα γενιά: «Η νεότητα που ζει με σύντροφο την αργία και ανατρέφεται με τόσα μεγάλα κακά, γίνεται αγριότερη από όλα τα θηρία».

Εμείς οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί, όμως, οφείλουμε να είμαστε η κοινωνία των πιστών «ἥτις ἐστὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ, τὸ πλήρωμα τοῦ τὰ πάντα ἐν πᾶσι πληρουμένου» (Προς Εφεσίους, α, 23), προσδοκώντας τη σωτηρία μας στην άνω Ιερουσαλήμ:«Θα κληρονομήσουν την Βασιλεία του Θεού εκείνοι που εφαρμόζουν την αρετή και τη δικαιοσύνη, που ορίζει το Ευαγγέλιο.» (Μέγας Βασίλειος)
Ο ιερός Χρυσόστομος μάλιστα αναφέρει: "Σε τι διαφέρει ο άνθρωπος από τα άλογα ζώα; Στον προφορικό λόγο και στη λογική σκέψη. Γι' αυτό και είναι λογικό ζώο ο άνθρωπος. Και όπως ακριβώς τρέφονται τα σώματα, έτσι τρέφεται και η ψυχή. Με τη διαφορά ότι το σώμα τρέφεται με ψωμί, ενώ η ψυχή με τον πνευματικό λόγο". Αυτό εξάλλου επιδιώκουμε κάθε Κυριακή, όταν με τον εκκλησιασμό μας ερχόμαστε πιο κοντά στο Θεό. Άλλωστε, η εκκλησία σημαίνει πρόσκληση στη Βασιλεία του Θεού: εκκλησία<ἐκ+καλῶ=προσκαλώ>. Μέσα στο χώρο του ναού, ο άνθρωπος νιώθει να ενώνεται με το Θεό, να προσεύχεται και να δοξάζει τον Πλάστη Του:
«Όσοι προσεύχονται στον Κύριο, πρέπει να προσεύχονται με ησυχία και γαλήνη και με μεγάλη προσοχή και τάξη, κι όχι με ανάρμοστες και αλλόκοτες κραυγές. Και να αφοσιώνονται στον Κύριο με πνευματική προσπάθεια της καρδιάς και καθαρούς λογισμούς.» (Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος)

Η προσευχή μας γίνεται επίκληση της Θεϊκής ευλογίας, όταν «ἄνω σχῶμεν τὰς καρδίας», εφόσον «πᾶσαν βιοτικήν ἀποθώμεθα μέριμναν». Η ιερότητα του χώρου μας δημιουργεί την αίσθηση των λόγων των Ιησού: «ἡ βασιλεία ἡ ἐμή οὐκ ἐστι ἐκ τοῦ κόσμου τούτου», γιατί «αν η ζωή περνάει με τόση ταχύτητα, δεν πρέπει να είμαστε προσκολλημένοι σ’ αυτήν σαν να είναι μόνιμη». (Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης).

Μέσα στην εκκλησία είμαστε όλοι αδέλφια, που επιζητούν το έλεος και τη σωτηρία του Θεού. Όλα τα υλικά και επίγεια αγαθά είναι μάταια: «Μήπως κάποιο από τα ανθρώπινα είναι σταθερό και μόνιμο και δεν μιμείται τα ρεύματα των ποταμών; Μόλις φανούν τα επίγεια αγαθά, μας εγκαταλείπουν γρηγορότερα από τη σκιά. Γιατί λοιπόν παριστάνεις το σπουδαίο, άνθρωπε, αφού μοιάζεις με τον καπνό και αφού είσαι μάταιος; »(Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Κι ενώ με την λατρεία στον Κύριο τα πάντα μεταβάλλονται σε αγάπη, μετά το Σύμβολο της Πίστεως, αποκορύφωμα και καρπός ευλαβείας είναι η Θεία ευχαριστία: η παρουσία του Χριστού με όλες μας τις αισθήσεις, μια και είναι παρών ο Βασιλεύς της Δόξης: "Ας αναλογισθούμε τι αξία έχει για μας η θυσία του Σώματος και του Αίματος του Χριστού. Για τους πιστούς δεν υπάρχει αμφιβολία πως κατ’ αυτή την ώρα της θυσίας με τη φωνή του ιερέως ανοίγονται οι ουρανοί, παρίστανται οι χοροί των αγγέλων, τα κατώτατα γίνονται συγκοινωνοί με τα ανώτατα, η γη συνάπτεται με τα ουράνια, τα ορατά και τα αόρατα γίνονται ένα. (Άγιος Γρηγόριος ο Μεγάλος)

Μια και στην εκκλησία τα συναισθήματα είναι ποικίλα, μακάριος είναι ο άνθρωπος που νιώθει την ψυχή του ως φλεγόμενη βάτο: "Ο Θεός, όταν θέλει, γίνεται φωτιά που καίει κάθε φαύλο και ξένο προς την ψυχή πάθος. Διότι λέγει η αγία Γραφή «Ο Θεός μας είναι φωτιά που κατακαίει». Όταν θέλει γίνεται ανάπαυση ανέκφραστη και ανεκλάλητη, για να αναπαύσει την ψυχή με την ανάπαυση της θεότητας. Όταν θέλει γίνεται χαρά και ειρήνη, περιβάλλοντάς την με φροντίδα και στοργή". (Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος)

Κι αν ακόμα σήμερα αγωνιζόμαστε να επιβιώσουμε μέσα στο χάος των καιρών ή και η εκκλησία διαχρονικά δέχεται τα πυρά σκοτεινών δυνάμεων, ο Σωτήρας προνοεί και καθοδηγεί τα βήματα των Ορθοδόξων: "Τίποτε δεν είναι ίσο με την Εκκλησία. Τα τείχη τα γκρεμίζουν οι βάρβαροι. Την Εκκλησία, ωστόσο, ούτε οι δαίμονες τη νικούν.

Πόσοι και πόσοι δεν πολέμησαν την Εκκλησία. Όλοι τους χάθηκαν, αυτή όμως εξυψώθηκε πάνω από τους ουρανούς! Τέτοιο μέγεθος και ιδιότητα έχει η Εκκλησία: όταν πολεμείται, νικά· όταν υπονομεύεται, υπερτερεί· όταν εξυβρίζεται, αποβαίνει λαμπρότερη. Δέχεται τραύματα, μα δεν καταπίπτει από τις πληγές. Κλυδωνίζεται, μα δεν καταποντίζεται. Χειμάζεται μα δεν ναυαγεί. Παλεύει, μα δεν καταβάλλεται. Πυγμαχεί, μα δεν νικάται". (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Άλλωστε ο ανθρωπος δεν πολεμά μόνος του: " Έχουμε το Άγιο Πνεύμα μεγάλο σύμμαχο και προστάτη, μεγάλο δάσκαλο στην Εκκλησία, μεγάλο υπερασπιστή στη ζωή μας. Έτσι, δεν φοβόμαστε το διάβολο. Διότι είναι δυνατότερος Αυτός, που αγωνίζεται υπέρ ημών. Μόνο να ανοίξουμε τις θύρες της καρδιάς μας, διότι το Άγιο Πνεύμα ψάχνει ολόγυρα, αναζητώντας τους άξιους, αυτούς στους οποίους επιθυμεί να δώσει τα χαρίσματά Του". (Κύριλλος Ιεροσολύμων)

Σήμερα, 21 Νοεμβρίου, ας σκεφτούμε πως "εισάγεται στα Άγια των Αγίων η τριετής Παρθένος. Σήμερα οδηγείται στο ναό, ο Ναός ο έμψυχος, που είναι πιο ψηλός από τους ουρανούς και ευρυχωρότερος από την κτίση ολόκληρη. Σήμερα τοποθετείται ως κάτοικος μέσα στο ναό Αυτή, η οποία δια του Υιού Της επανέφερε στην πρώτη πατρίδα του, τον Παράδεισο, το γένος των ανθρώπων, που είχε φύγει απ' αυτήν (την πατρίδα), όταν αμάρτησε. (Ιάκωβος μοναχός)

Η ευλογημένη των γυναικών κυοφόρησε τον Αχώρητο και γέννησε το Θεάνθρωπο, το μοναδικό μας καταφύγιο στη ζωή: "Κύριε, καταφυγή ἐγεννήθης ὑμῖν ἐν γενεᾷ καὶ γενεᾷ". Ας κλείσουμε στην καρδιά μας το Χριστό, έτσι ώστε να κατέχει Εκείνος την πρώτη θέση, τη σωστή θέση στη ζωή μας: "Κοίτα προς τα πίσω και θα δεις τον Χριστό πεθαίνοντας για σένα. Κοίτα προς τα άνω και θα δεις τον Χριστό μεσιτεύοντας για σένα. Κοίτα προς τα μέσα και θα δεις τον Χριστό ζώντα μέσα σου. Κοίτα μπροστά σου και θα δεις τον Χριστό ερχόμενο για σένα. Αυτός είναι ο Άρτος, η Οδός, η Αλήθεια και η Ζωή". (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Πατήρ Αλέξανδρος Σμέμαν: Η σημασία της Εκκλησίας στην ανθρώπινη ζωή

2011-11-14T07:43:00.000+02:00

Ο μόνος λόγος που η Εκκλησία παραμένει στον κόσμο είναι για να λέμε ξανά και ξανά: "Κύριε, καλὸν ἐστί ἡμᾶς ὧδε εἶναι". Ο σύγχρονος πολιτισμός μιλάει μια θρησκευτική γλώσσα και την ίδια στιγμή μισεί τη θρησκεία. Το πραγματικά δαιμονικό μυστήριο του πολιτισμού μας δεν βρίσκεται τόσο στην αναζήτηση κάποιου νοήματος, όσο στο ότι αναζητά τόσο παθιασμένα ένα νόημα δίχως Θεό. Το όνομα αυτής της ανοησίας είναι η υπερηφάνεια: "ἔσεσθε ὡς Θεοί".

Η ιδέα της Εκκλησίας, η μυστηριακή αρχή της ζωής της, βρίσκεται ακριβώς στο ότι θέλει να μας απομακρύνει από τη δραστηριότητα (πᾶσαν τὴν βιοτικὴν αποθώμεθα μέριμναν), να μας κάνει να κοινωνήσουμε με μια νέα ζωή, την αιωνιότητα, τη Βασιλεία.

Ο άνθρωπος είναι capax Dei (ικανός να είναι με το Θεό). Όταν το φως της Βασιλείας του Θεού, που βρίσκεται μόνο στην καρδιά, μόνο μέσα μας, πέσει πάνω στον κόσμο και τη ζωή, τότε όλα φωτίζονται και ο κόσμος γίνεται ένα χαρμόσυνο σημείο, ένα σύμβολο και μια προσδοκία.

Η πίστη είναι πάντοτε η μεταφορά σε μια άλλη διάσταση, σε ένα άλλο επίπεδο και γι' αυτό είναι ο εκμηδενισμός των προβλημάτων, όχι η λύση τους. Το ουσιαστικό λάθος του σύγχρονου ανθρώπου είναι η αδυναμία να ζήσει τη ζωή ως ένα διαρκές δώρο.

Η Εκκλησία είναι το σπίτι μας, από το οποίο ξεκινούμε, για να πάμε στην εργασία μας και στο οποίο επιστρέφουμε με χαρά, για να βρούμε τη ζωή, την ευτυχία και τη χαρά, και όπου όλοι μας μεταφέρουμε τους καρπούς των κόπων μας. Εκεί τα πάντα μεταμορφώνονται σε γιορτή, σε ελευθερία, σε πλήρωμα, σε παρουσία και εμπειρία εκτός χρόνου, αμετάβλητη, αποκαλύπτοντας την αιωνιότητα.

Η Εκκλησία είναι η μόνη γνήσια συνάντηση με την Πραγματικότητα του Θεού. Το μυστήριο είναι αποκάλυψη, συνάντηση, γνώση, κοινωνία.

Νόμος της Εκκλησίας είναι να δίνεσαι σε αυτό που είναι δεδομένο, να μην αναζητάς το δικό σου. Τα πάντα είναι πεπληρωμένα, δεδομένα.

Εκκλησία και ευχαριστία παραμένουν και υπάρχουν στον κόσμο, για να μπορεί να υπάρξει αυτή η αποξένωση, αποστασιοποίηση, να μπορεί η ζωή μας να "κέκρυπται σὺν τῷ Χριστῷ ἐν τῷ Θεῷ".

Η Εκκλησία είναι η μνήμη και η ανάμνηση, αλλά στο φως της Ανάστασης. Η Ευχαριστία είναι το πλήρωμα των πάντων εν Αγίω Πνεύματι. Εδώ βρίσκεται το πραγματικό νόημα της επίκλησης, στην ένωση με τον Χριστό μέσω του Αγίου Πνεύματος. Η Εκκλησία εξαγιάζει τον λαϊκό καθιστώντας τον κοινωνό της Βασιλείας του Θεού και εξαγιάζει τη ζωή του στον κόσμο, δείχνοντάς του έστω και ιδεωδώς το νόημα της ζωής.

(Πατήρ Αλέξανδρος Σμέμαν, Ημερολόγιο, Εκδόσεις Ακρίτας)

Στις δύσκολες ώρες στρεφόμαστε στο Θεό

2011-11-07T07:52:00.000+02:00

Τέτοιες ώρες που η Ελλάδα μας διέρχεται τους μέγιστους κινδύνους, που σκόπιμα λεηλατείται η ψυχή των ανθρώπων της, είναι προτιμότερο να μιλήσουμε μέσω της σιωπής. Ας μην ξεχνάμε ότι από εμάς προασπίζεται η πνευματική μας ζωή: η προσευχή, τα λόγια του Ευαγγελίου, καθώς και τα γεροντικά λόγια είναι η μόνη μας ελπίδα. Η ψυχή μας αυτές τις ώρες έχει ανάγκη από τον Κύριο. Ας στρέψουμε λοιπόν τα μάτια μας στο Θεό κι ας αντλήσουμε υπομονή μέσα από πνευματικές νουθεσίες:
Κυβερνήτης της εκκλησίας είναι ο Χριστός, γι' αυτό και τούτο το νοητό πλοίο, ενώ χειμάζεται, δεν καταποντίζεται. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Ο Χριστός είναι ο αληθινός κυρίαρχος, όχι γιατί απέκτησε με δική Του προσπάθεια το αξίωμα της κυριότητας, αλλά γιατί το έχει εκ της Θείας Ουσίας του ως φυσικό χαρακτηριστικό. Και δεν ονομάζεται, όπως εμείς, καταχρηστικά κύριος, αλλά είναι ο Αληθινός Κύριος. Αυτός είναι πρώτα-πρώτα ο Δημιουργός και μετά ο Κύριος. Πρώτα, σύμφωνα με το θέλημα του Θεού-Πατέρα, δημιούργησε τα πάντα και μετά έγινε Κύριος και Κυβερνήτης αυτών που δημιούργησε. (Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων)

Ο Θεός είπε: Κανένας από όσους θα δουν το πρόσωπό μου δεν θα ζήσει. Γι’ αυτό λοιπόν, επειδή κανένας μας δεν μπορούσε να ατενίσει το πρόσωπο του Θεού και να ζήσει, μαζί με την ανθρώπινη φύση πήρε και την ανθρώπινη μορφή, για να μπορέσουμε μέσα απ’ αυτή να Τον δούμε και να ζήσουμε. Κι όταν θέλησε μόλις λίγο να φανερώσει αυτό το Θεανδρικό πρόσωπο δοξασμένο στο όρος Θαβώρ, όταν έλαμψε σαν τον ήλιο, οι Μαθητές έπεσαν καταγής από το φόβο τους. Αν το σωματικό Θεανθρώπινο πρόσωπο έλαμψε, όχι όπως είναι φυσικό, αλλά όπως μπορούσαν να το ατενίσουν οι Μαθητές και πάλι εκείνοι φοβήθηκαν και δεν μπόρεσαν να αντέξουν, πώς είναι δυνατόν να αντιληφθεί κανείς ή να κατανοήσει την Ίδια τη Θεία Φύση; (Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων)

Μη σου φαίνεται παράξενο σε τέτοιο βαθμό, ώστε να δυσπιστείς, αν ο Χριστός πραγματικά έδωσε τη λύτρωση δυναμικά σε όλους τους ανθρώπους όλων των αιώνων. Διότι δεν ήταν άνθρωπος απλός αυτός, που πέθανε για μας, αλλά ο Υιός του Θεού ο Μονογενής. Και μπόρεσε βέβαια η αμαρτία ενός άνδρα, του Αδάμ, να κάνει θνητούς όλους τους ανθρώπους, όλων των αιώνων. Αλλά, εάν με το παράπτωμα του ενός, του Αδάμ, βασίλευσε ο θάνατος στον κόσμο, πώς πολύ περισσότερο, δεν θα βασιλεύσει η ζωή με τη δικαιοσύνη του Ενός Ιησού Χριστού; (Άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων)

Ω κόρη γέννημα της γης, που κράτησες τον Κτίστη στην αγκαλιά σου! Έγινες πράγματι τιμιότερη από όλη την πλάση. Διότι ο Δημιουργός μονάχα από σένα πήρε σάρκα, το πρώτο και καλύτερο μερίδιο από τη φύση μας. (Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός)

Ο Ιωακείμ και η Άννα έσπειραν δικαιοσύνη για τον εαυτό τους και θέρισαν καρπό ζωής. Φώτισαν τους εαυτούς τους με το φως της γνώσεως. Ζήτησαν με πόθο τον Κύριο και έλαβαν τέκνο δικαιώσεως. Ευφραίνου, Άννα, αξιομακάριστη, διότι γέννησες κόρη. Αυτή που είναι Μητέρα του Θεού, Πύλη του Φωτός και Πηγή της Ζωής. (Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός)

Όταν ιδείς τον αδελφό σου να οδύρεται για τις αμαρτίες του, για τις οποίες τώρα μετανοεί, κλάψε μαζί του και δείξε συμπάθεια. Διότι έτσι θα μπορέσεις με τα ξένα παθήματα να διορθώσεις τα δικά σου. Διότι αυτός που έχυσε θερμά δάκρυα για την αμαρτία του πλησίον, θρηνώντας για τον αδελφό του, εθεράπευσε τον εαυτό του. (Μέγας Βασίλειος)

Κανένα από όσα μας έδωσε ο Θεός για χρήση δεν καταργεί η Αγία Γραφή, αλλά καταδικάζει την αμετρία και διορθώνει την αλόγιστη χρήση. Για παράδειγμα, δεν εμποδίζει να τρώει κανένας, ούτε να κάνει παιδιά, ούτε να έχει χρήματα και να τα χρησιμοποιεί σωστά. Εμποδίζει τη γαστριμαργία, την πορνεία, κ.τ.λ. Ούτε και να σκέφτεται κανείς εμποδίζει η Αγία Γραφή, αλλά εμποδίζει τις εμπαθείς και αμαρτωλές σκέψεις. (Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής)

Υμνείτε το Θεό με τύμπανα, με χορωδίες, με μουσικά κι έγχορδα όργανα, λέγει ο Ψαλμωδός. Ερμηνεύοντας πνευματικά τα λόγια αυτά, μπορούμε να πούμε ότι μας προτρέπει να κάνουμε τη σάρκα μας κατά κάποιο τρόπο τύμπανο, που δεν θα υποκινείται από κανένα πάθος, αλλά θα είναι νεκρή για τα γήινα μέλη. Με τη λέξη χορωδία εννοεί την αμαρτία της Εκκλησίας. Με τη λέξη χορδές δηλώνει τις αισθήσεις μας. Και με τη λέξη όργανο εννοεί τον κάθε άνθρωπο, ο οποίος είναι αρεστός στο Θεό και βρίσκεται σε αρμονική σχέση με τους ανθρώπους. (Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης)

Κάποτε, μέσω της προμήτορος Εύας ο θάνατος εισήλθε και κυρίευσε τον κόσμο. Τώρα όμως, συναντώντας τη μακαρία θυγατέρα εκείνης, την Παναγία, αποκρούστηκε και κατανικήθηκε. Ας χαρεί λοιπόν το γυναικείο φύλο, που αντί ντροπής αποκομίζει δόξα. Ας χαρεί και η Εύα, διότι δεν είναι πια καταραμένη, αλλά έχει να επιδείξει απόγονό της ευλογημένο, τη Μαρία. Ας σκιρτήσει η κτίση ολόκληρη, καθώς αντλεί μυστικά τα νάματα της αφθαρσίας από την παρθενική πηγή και απαλλάσσεται έτσι από τη θανατηφόρα δίψα. (Άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης)

Ας μην έχουμε εμπιστοσύνη στον εαυτό μας, όσοι στεκόμαστε όρθιοι, αλλά ας λέμε στον εαυτό μας: Αυτός που νομίζει ότι στέκεται καλά στην πίστη, ας προσέχει μήπως πέσει. Διότι πολλούς που ανέβηκαν στην ίδια την κορυφή του ουρανού και έδειξαν μεγάλη υπομονή και κατοίκησαν τις ερημιές και δεν είδαν γυναίκα ούτε στο όνειρό τους, επειδή λίγο αδιαφόρησαν, νικήθηκαν και έφθασαν στο ίδιο το βάραθρο της κακίας. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Να περιφρονείς τα πολυτελή φαγητά, διότι μετά από λίγο δεν θα υπάρχουν, αφού η πολυτέλειά τους διαρκεί μέχρι την κατάποσή τους. Διότι το πάνω από τις ανάγκες μας φαγητό, σ’ αυτή τη ζωή προξενεί αρρώστιες, ενώ στη μέλλουσα μας καθιστά υπεύθυνους αμαρτημάτων. (Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης)

Αν για τα σώματα που πεθαίνουν και διαλύονται έδειξε ο Κύριος τόση μεγάλη ευσπλαχνία και στο καθένα από αυτά έδωσε με προθυμία και καλοσύνη εκείνο που είχε ανάγκη, πόσο μάλλον στην αθάνατη και αδιάλυτη και άφθαρτη ψυχή. Σ’ όποιον, λοιπόν, προσέρχεται προς τον Κύριο και ζητάει τη βοήθειά του και το έλεός του, και επιθυμεί να δεχθεί από Αυτόν τη χάρη του Αγίου Πνεύματος για τη θεραπεία της ψυχής του, ο Κύριος θα του τη δώσει γρήγορα και με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. (Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος)

Η άρνηση της ανθρωπότητας στο Θεό έγινε τρεις φορές. Η πρώτη ήταν η παράβαση της εντολής στον Παράδεισο. Η δεύτερη ήταν η δυσσέβεια που εκδηλώθηκε στο Μωσαϊκό νόμο, που αποτέλεσμά της ήταν η προσκύνηση του μοσχαριού από τους Εβραίους. Η Τρίτη ασέβεια ήταν η άρνηση του Χριστού. Δεν έχουμε βασιλιά, είπαν οι Ιουδαίοι, παρά μόνον τον Καίσαρα. Αυτές τις αρνήσεις εννοούσε κι ο Κύριος, λέγοντας ότι ήλθε τρεις φορές στη συκιά, χωρίς να βρει καρπό. Ο Ίδιος θεράπευσε την αρρώστια της ανθρωπότητας με τον Εαυτό Του, ώστε να μην ξαναβγεί ως καρπός η παράβαση. (Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης)

Ο Θεός, που είναι άγιος και βρίσκει ανάπαυση στους απλούς και αγίους, όταν διαγνώσει την απλότητα εκείνου που τον πλησιάζει, απλοποιεί κι αυτός τη σοφία Του, με την αποκάλυψη της οποίας τον ευεργετεί. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Πολλές φορές εμείς, εξαιτίας της μεγάλης αγνωσίας, της νηπιότητας και της κακίας μας, αποστρεφόμαστε την αιώνια ζωή και έχουμε θέσει πολλά εμπόδια στους εαυτούς μας, ώστε να μη θέλουμε αληθινά να μετανοήσουμε. Ο Θεός όμως, δείχνει την αγαθότητά Του και τη μακροθυμία Του για μας, περιμένοντας πότε θα επιστρέψουμε, ώστε να προσέλθουμε σ’ Αυτόν και να φωτισθούμε εσωτερικά, για να μην καταντροπιασθούμε κατά την ημέρα της Κρίσεως. (Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος)

Αν η σπουδαιότερη αρρώστια, ο ίδιος ο θάνατος, έχει τη ρίζα του και την αιτία του στην αμαρτία, πολύ περισσότερο έχουν την ίδια αιτία τα περισσότερα νοσήματα. Ο Χριστός λοιπόν δεν εθεράπευε μόνον τα σώματα, αλλά διόρθωνε και την ψυχή και εδίδασκε την πνευματική και φιλοσοφημένη ζωή. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Οι πιστοί αναγεννήθηκαν με το λουτρό της αναγεννήσεως και της ανακαινίσεως του Αγίου Πνεύματος. Γι’ αυτό λέγει ο Απόστολος Παύλος ότι κανέναν δεν γνωρίζουμε από τους πιστούς με τη σαρκική του μορφή. Αν και βέβαια ζουν φέροντας το σώμα, αλλά η ζωή εκείνη η σαρκική χάθηκε και γεννήθηκαν από τον ουρανό με το Πνεύμα. (Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός)

Οι δίκαιοι, σύμφωνα με την εντολή του Κυρίου, οφείλουν να θυσιάζονται τόσο για την ορθή πίστη και λατρεία του Θεού, όσο και για την ακεραιότητα της ηθικής ζωής. Και γι’ αυτό το λόγο είναι πιο κατάλληλος γι αυτούς ο βίαιος θάνατος για χάρη του καλού. Γι’ αυτό και ο Κύριος τέτοιο θάνατο γεύτηκε. (Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς)

Ο ελεήμων άνθρωπος κάθε στιγμή προσεύχεται με δάκρυα και υπέρ των πλανεμένων και υπέρ των εχθρών της αληθείας και υπέρ αυτών που τους έχουν κάμει κακό. Προσεύχεται να τους φυλάει ο Θεός και να τους ελεεί. (Άγιος Ισαάκ ο Σύρος)

Η απόγνωση δεν αφήνει εκείνον που έπεσε να σηκωθεί. Εκείνη συνήθως μας στερεί τα αγαθά που αποκτήσαμε. Η απόγνωση μας γκρεμίζει στην ίδια την άβυσσο της κακίας, όπως επίσης το να μην κυριευθούμε από απόγνωση μας βοηθάει να επιστρέψουμε από εκεί γρήγορα. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Καλύτερα θα ήταν να μην αμαρτάνουμε, αλλά αυτό είναι αδύνατον. Γι’ αυτό είναι καλό, όταν αμαρτάνουμε, να αναγνωρίζουμε το αμάρτημα και να σηκωνόμαστε αμέσως από την πτώση. Επειδή δεν μπορούμε το πρώτο, να είμαστε δηλαδή αναμάρτητοι, ας φροντίζουμε για το δεύτερο, που είναι δυνατό και εύκολο, μη τυχόν και μας αιχμαλωτίσει κάποτε η τυραννική απελπισία. (Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης)

Για την αμαρτία να κλαις. Αυτή είναι η αρρώστια της ψυχής, αυτή είναι ο θάνατος της αθάνατης ψυχής, αυτή είναι άξια πένθους και ακατάπαυστων οδυρμών. Μακάρι να χύνονται γι’ αυτή πολλά δάκρυα και να μη λείπει ο στεναγμός που ανεβαίνει από τα βάθη της καρδιάς. (Μέγας Βασίλειος)

Αν αγρυπνούμε πνευματικά, οι εχθροί μας όχι μόνο δεν θα μπορέσουν να μας βλάψουν σε τίποτε, αλλά και θα μας ωφελήσουν σε πολύ μεγάλο βαθμό, αφού θα μας αναγκάσουν να γίνουμε σε όλα περισσότερο σοβαροί και προσεκτικοί. Υπό τον όρο βέβαια ότι δεν θα εκτραπούμε σε κακολογίες και βρισιές, αλλά, με αφορμή τη στενοχώρια που μας προκάλεσαν, θα προσευχηθούμε γι’ αυτούς. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Κοινή μας πορεία ο δρόμος της αγάπης!

2011-10-31T07:49:00.000+02:00

Η αγάπη είναι ένα μοναδικό συναίσθημα. Δεν ερμηνεύεται με το μυαλό, αλλά με την καρδιά και δεν έχει μέτρο, αφού η ψυχή είναι γενναιόδωρη. Είναι ένα μονοπάτι που έχει χάρτη τα μάτια μας και διανύεται σε όλη τη ζωή. Η αγάπη είναι δώρο Θεού. Μπορείς να αγαπάς, αν ο Χριστός γίνεται το δώρο της ζωής, η ελπίδα των πάντων. Όταν πιστεύεις, σημαίνει ότι αγαπάς, γιατί είσαι είσαι ελεύθερος μέσα στον κόσμο, ακόμα κι αν τον κοιτάς μέσα από τα μάτια μιας φυλακής.

Ο Χριστιανισμός είναι ο μόνος δρόμος που οδηγεί στην αγάπη του Θεού. Ο Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος έλεγε πως "γι’ αυτό το λόγο οι Χριστιανοί είναι ανώτεροι από τους ανθρώπους του κόσμου, διότι ο νους τους και το φρόνημα της ψυχής τους βρίσκεται στην ειρήνη του Χριστού και στην αγάπη του Αγίου πνεύματος".

Κι αγαπώ σημαίνει κάνω έργα αγαθά, αφού προχωρώ με φάρο την καρδιά μου, μια και το αύριο δεν το γνωρίζω:

"Όσο έχουμε ακόμη καιρό, ας πράττουμε έργα αγαθά. Διότι και στον κυβερνήτη του πλοίου, όταν η θάλασσα βυθίσει το πλοίο, λόγω της αμελείας του, δε μένει πλέον τίποτε να κάνει. Παρομοίως και στο γιατρό, όταν ο άρρωστος πεθάνει. Αλλά ο καθένας απ’ αυτούς πρέπει πριν έρθει το τέλος να επινοεί τα πάντα και να ενεργεί έτσι, ώστε να μην περιπέσει σε κανέναν κίνδυνο ούτε σε εξευτελισμό. Διότι μετά την καταστροφή όλα πλέον είναι ανώφελα." (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Αγαπάς, όταν βλέπεις το Χριστό μέσα στα μάτια του αδελφού σου, μα κι όταν κάνεις την ψυχή ένα πανάκριβο οίκο του Θεού. Τότε μόνο έχουν σημασία τα λόγια του Κυρίου: "Γίγνεσθε ὡς παιδία" (Ματθαίου 18,3). Άλλωστε, ο Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης τονίζει:" Ο πάνσοφος Παύλος έγραψε να μη γινόμαστε παιδιά στο μυαλό, αλλά να είμαστε σαν τα νήπια ως προς την κακία, ενώ στη σκέψη να τελειοποιούμαστε. Διότι δεν είναι δυνατόν, αν πρώτα δεν καθαρισθούμε από την κακία και δεν γίνουμε αγνοί σαν τα νήπια, να γίνουμε τέλειοι στη σκέψη ή τέλειοι άνθρωποι και τίμιοι εργάτες της αλήθειας."

Η αγάπη εξαγνίζει τον άνθρωπο από τα πάθη του, κάνει την ψυχή να απομακρύνεται από την υποδούλωση της αμαρτίας και τη νέκρωσή της, εφόσον παίρνει φως από το Φως του κόσμου. Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής έλεγε ότι "η αγάπη προς το Θεό αντιστέκεται στην κακή επιθυμία, διότι πείθει το νου να εγκρατεύεται προς τις ηδονές. Η αγάπη προς τον πλησίον αντιστέκεται στο θυμό, διότι κάνει τον άνθρωπο να καταφρονεί τη δόξα και τα χρήματα. Και αυτά είναι τα δυο δηνάρια που έδωσε ο Σωτήρας στον πανδοχέα, για να φροντίσει (άνθρωπε) για σένα".

Μπορεί στη σημερινή εποχή να βαρυφορτώσαμε με προβλήματα την ψυχή μας. Ξεχάσαμε την αγάπη του Θεού και απομακρυνθήκαμε από την αγκαλιά Του, εφόσον τεμαχίσαμε τον εσωτερικό πλούτο μας, στρέφοντας τους οφθαλμούς της ψυχής σε ασήμαντες βιοτικές έννοιες. Καιρός να κερδίσουμε το χαμένο χρόνο της αγάπης με καθαρή προσευχή: "Τίποτα δεν κάνει τον άνθρωπο τόσο αχώριστο σύντροφο με το Θεό, όσο η καθαρή προσευχή. Αυτή ξέρει να ενώνει με το Χριστό εκείνον που προσεύχεται απερίσπαστα, με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. (Άγιος Νικήτας Στηθάτος)

Κι επειδή η καρδιά μου σήμερα σκιρτά από βαθιά συναισθήματα αγάπης, αφιερώνω τη σημερινή μου ανάρτηση σε μια πολυαγαπημένη φίλη, σε μια ανεκτίμητη ψυχή που με συντροφεύει με την φιλία της στα δύσκολα μονοπάτια της ζωής. Σε μια γλυκιά και τρυφερή παρουσία, που αύριο, πρώτη του μήνα, έχει την ονομαστική εορτή της.

Τα λόγια του Μεγάλου Βασιλείου ας είναι οδηγός της: "Το μόχθο των οδοιπόρων, που βαδίζουν ανώμαλο και δύσβατο δρόμο, τον ανακουφίζει το κατάλληλο κατάλυμα, στο οποίο ελπίζουν να φθάσουν. Και τους κόπους των γεωργών τους λιγοστεύει ασυναίσθητα η ελπίδα της σοδειάς των καρπών. Γι' αυτό και ο κοινός ρυθμιστής του βίου μας, ο μεγάλος δάσκαλος, το Άγιο Πνεύμα, που είναι η πηγή της αλήθειας, μας προβάλλει με σοφία και μεγάλη τέχνη από τώρα τις μελλοντικές ανταμοιβές, ώστε να ξεπεράσουμε τους κόπους της παρούσας ζωής και της ασκήσεως της αρετής και με τη σκέψη μας να σπεύδουμε προς την απόλαυση των αιωνίων αγαθών".

Ακριβή μου φίλη, εύχομαι να είσαι πολύχρονη! Το δώρο αγάπης της καρδιάς μου είναι μια ακροστιχίδα:

Ανεκτίμητη η φιλία σου

Ριζωμένη στην καρδιά μου

Γεμάτη με τις σκέψεις σου

Υμνεί τον Κύριο

Ροδίζοντας η αυγή

Ουρανόπεμπτες ευχές στέλνει

Υλοποιώντας τη Θεϊκή ευλογία, που

Λαμπρή σαν τον ήλιο

Αδημονεί να γιγαντώσει τους καρπούς της!

Χίλιες προσευχές αναπέμπονται στο Θεό με

Ρυθμικές ψαλμωδίες

Οδεύοντας στον πνευματικό αγώνα της

Νίκης των παθών

Ιχνηλατώντας σε μια πορεία

Αγαλλίασης της ψυχής

Πόσα ευχαριστώ να πω σε σένα

Οδοδείκτη και συνοδοιπόρε,

Λιβάδια να είναι τα όνειρά σου, γιατί

Λειτουργία της ζωής σου ας είναι η λέξη:

Αγάπη!

Ο δρόμος προς τη σωτηρία μας

2011-10-24T07:35:00.000+03:00

Τον τελευταίο καιρό φωνές απελπισίας κατακλύζουν την ελληνική επικράτεια. Η οικονομική κρίση, η απόγνωση, αλλά και η απάθεια είναι «τραγικά συνθήματα» των ημερών μας. Και μέσα σε όλα τα άλλα, πάντα κυριαρχούν οι κουκουλοφόροι, οι γνωστοί-άγνωστοι. Πόσο άσχημο είναι να κοιτάς γύρω σου και να βλέπεις την ανθρώπινη καταστροφή!

Είναι γιατί το μάτι μας συνήθισε πια να αντικρίζει τη βία και την εγκληματικότητα. Και όταν έρχεται η ώρα της κρίσης, η ανθρωπότητα χωρίζεται στα δυο: στους υποτιθέμενα πολιτισμένους ανθρώπους και τους υποτιθέμενους εγκληματίες. Από τη μια όλοι εμείς αναθεματίζουμε πράξεις καταστροφής κι από την άλλη κανείς δεν συναισθάνεται την πραγματικότητα. Βέβαια, υπάρχουν και εξαιρέσεις του κανόνα. Το σημαντικό είναι πως συνεχίζονται ακαταπαύστως και ο ξεπεσμός του πολιτικού συστήματος, αλλά και η ανατροφοδοτούμενη λαίλαπα των κουκουλοφόρων, που δρα ανεξέλεγκτα, μια και εμείς τη συντηρούμε.

Όταν παρακολουθώ αυτές τις τρομακτικές εικόνες που λαμβάνουν χώρα στις διαδηλώσεις της Αθήνας ή των μεγαλουπόλεων, νιώθω έντονα τη φρικαλεότητα και τον τρόμο, που σκορπούν γύρω τους οι άνθρωποι που κρύβουν τα πρόσωπά τους. Λες και ο άνθρωπος έχει ανεξερεύνητη εκδικητική μανία μέσα του, γιατί δεν γνώρισε την αγάπη, αλλά την απογύμνωση. Και αντιδρά με επιθετικότητα, σαν να θέλει να γδάρει το νοσηρό δέρμα της κοινωνίας, μήπως έτσι και ξεριζώσει τα τρωτά του κόσμου.

Η ζωή μας στην Ελλάδα βρίσκεται στο στόχαστρο της παγκόσμιας κοινής γνώμης. Τρομοκρατικές ενέργειες σε κάθε διαδήλωση στοχοποιούν τη χώρα μας σαν τον αδύναμο κρίκο. Κλίμα φόβου και ενσυνείδητης κρατικής βίας συμπορεύεται με εξτρεμιστικές ενέργειες 15χρονων και 20χρονων παιδιών.

Και η αλήθεια είναι πικρή. Όσα κι αν λέγονται, κατά βάθος κανείς δεν πιστεύει ότι τα νεαρά αυτά παιδιά είναι υπαίτια για όσα μικροπολιτικά κάποιοι τους καταλογίζουν. Υπεύθυνοι είμαστε όλοι μας, γιατί καταστρέψαμε ανελέητα τις ψυχές τους. Η εξουσία, το χρήμα, το παρακράτος, το σύστημα, η αντικοινωνικότητα, αλλά και η κοινωνική διαφθορά, ωθούν το νεανικό ενθουσιασμό τους να πληρώνουν ακριβά την ηθική και πολιτικοκοινωνική αναλγησία. Κι αντί όλοι εμείς, οι «πολιτισμένοι κατά κόσμον», να εξυγιάνουμε ηθικά την κοινωνία μας, βρίσκουμε την ευκαιρία για κατήχηση ηθικής ή πολιτικά λογύδρια "Καταδικάζεται η ωμή βία", ενώ στην ουσία με την ανοχή μας νομιμοποιούμε τη βία είτε του κράτους είτε των παρακρατικών συμφερόντων.

Νιώθω ότι η Ελληνική αξιοπρέπειά μου ισοπεδώνεται μέρα με τη μέρα. Αιματοκυλίζεται σαν το συμπολίτη μας, που έχασε τη μάχη με τη ζωή την προηγούμενη Πέμπτη. Το πολίτευμα της χώρας μου δεν είναι πια δημοκρατία, μια και μου στερούν το φιλότιμό μου, τη δουλειά μου, τον αέρα που αναπνέω. Μου κλέβουν καθημερινά την ιστορία μου, τις παραδόσεις μου, τη θρησκεία μου.

Το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε την απαγόρευση της παρέλασης στα σχολεία που έκαναν κατάληψη. Βέβαια, γιατί να παρελάσουν οι νέοι μας; Μήπως γιατί αναστήσαμε μέσα τους την περηφάνια ή ορθώσαμε στην ψυχή τους την ιστορία; Είναι γνωστή κάθε καιροσκοπική πρόταση. Σιγά-σιγά το κράτος προετοιμάζεται να σταματήσει τις παρελάσεις, ώστε να τεθεί στο περιθώριο η ελληνική μας ταυτότητα, ο πατριωτισμός μας, οι πρόγονοί μας.

Για ποιο λόγο άραγε τέτοιες στιγμές σκέφτομαι δικτατορικά καθεστώτα; Μήπως γιατί το χρήμα βασιλεύει παντού και οι συνειδήσεις είναι νεκρές, βουβές ή εν τέλει άχρωμες, ώστε να αντιμετωπίσουν ένα τέτοιο καθεστώς; Μήπως απειλούμαστε και με μια νέα κατοχή, Γερμανικών και πάλι προδιαγραφών;

Οι άνθρωποι είναι πια κλεισμένοι στις σκέψεις τους. Αν είχε μαγνητόφωνο η σκέψη, θα κατέγραφε την αποτελμάτωση του νου μαζί με την ωμή απογοήτευση. Κανείς δεν αντέχει να βλέπει τα αδέλφια του να χάνουν το κουράγιο τους καθημερινά. Η απελπισία είναι κακός σύμβουλος. Πώς να διατηρήσεις την ψυχραιμία σου, όταν τα παιδιά σου πεινάνε και δεν έχεις να τους δώσεις τα αναγκαία, εφόσον χάνεις τη δουλειά σου, ψαλιδίζεται η μειώνεται στο ήμισυ ο μισθός σου;

Το φθίνον πολιτικό σύστημα αγωνίζεται να γαντζωθεί από τα προνόμια της εξουσίας, ενώ ατελέσφορα περικόπτει μισθούς, απολύει υπαλλήλους, εξουθενώνει οικονομικά το ανθρώπινο δυναμικό του, κάνοντας την ανεργία να καλπάζει σήμερα, να αφηνιάζει αύριο. Η απόγνωση σημαδεύει τη ζωή μου. Και τώρα, πού να στραφώ, για να ζήσω;

Η ισοπέδωση αυτή θέλει αναγέννηση ψυχής. Ο Μαχάτμα Γκάντι έλεγε: «Πρέπει εμείς να γίνουμε η αλλαγή που θέλουμε». Να αναζητήσουμε μέσα μας το κλειδί που θα ανακουφίσει κάθε πόνο μας, κάθε ανάγκη μας, κάθε παρηγοριά. Η μόνη ελπίδα, η μόνη προοπτική, ο μόνος σίγουρος δρόμος που μιλά στην καρδιά μας είναι να επιστρέψουμε κοντά στο Χριστό. Ο άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης το λέει ξεκάθαρα: «Ο Κύριος ονομάζει ο ίδιος τον εαυτό Του με το όνομα αυτό, επειδή έγινε για όλους τροφή σωτηρίας». Επομένως, χρειάζεται να απολυμάνουμε ό, τι σάπιο μας κάνει να ξεχνάμε ότι είμαστε άνθρωποι, αλλά και να πάψουμε να θυμίζουμε ρομποτάκια ή μηχανές ή και ακόμα ανεγκέφαλους πολίτες.

Αυτή η γενιά υποφέρει από έλλειψη αγάπης, ενώ ανατρέφεται με μίσος και αντιπαλότητα απέναντι σε οτιδήποτε στερεί την καλοπέραση και την φιλοδοξία να αποκτηθούν τα πάντα, χωρίς κούραση, χωρίς πιέσεις.

Επαναπροσδιορίζοντας τις αξίες μας, χρειάζεται να επιστρέψουμε στην οδό του Κυρίου. Να μένουμε με το Θεό, κοινωνώντας το Θεό: «Η θυσία του Σώματος και του Αίματος του Χριστού σώζει την ψυχή από την αιώνια απώλεια. Το Σώμα Του αναλίσκεται, η Σάρκα Του μερίζεται για τη σωτηρία του λαού και το Αίμα Του χύνεται όχι πια σε χέρια απίστων, αλλά σε στόματα πιστών». (Άγιος Γρηγόριος ο Μέγας)

Να υπερνικήσουμε έναν κόσμο που στοχεύει στην απληστία και τον εγωισμό. Να αντισταθούμε σε ό, τι πολιορκεί την ψυχή μας. Μα πάνω από όλα πρέπει να προσευχηθούμε στο Θεό για τη σωτηρία μας:

Η θεία αυτή προσευχή, η επίκληση του Σωτήρα μας, το Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού ελέησόν με, είναι ακόμη πηγή πνευματικών εννοιών και λογισμών. Διότι ο Χριστός είναι ο θησαυρός κάθε σοφίας και γνώσεως, και σε όποιους ενοικεί, χορηγεί αυτούς τους θησαυρούς. (Άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης)

"Παρακαλώ, λοιπόν, πρώτα απ' όλα να κάνετε δεήσεις, προσευχές, παρακλήσεις, ευχαριστίες, για όλους τους ανθρώπους, για βασιλιάδες, και όλους εκείνους που είναι σε

αξιώματα, ώστε να ζούμε βίο ατάραχο και ήσυχο με κάθε ευσέβεια και σεμνότητα. Επειδή, αυτό είναι καλό και ευπρόσδεκτο μπροστά στον Σωτήρα μας Θεό· ο οποίος θέλει να σωθούν όλοι οι άνθρωποι, και να’ ρθουν στην επίγνωση της αλήθειας."

(Απόστολου Παύλου Α' Προς Τιμόθεο, 2/1-4)

Αγωνίσου να παραμείνεις ενάρετος!

2011-10-17T07:41:00.000+03:00

Η σημερινή εποχή λογίζεται ως η εποχή της ηδονής, της υπεργνώσης αλλά και της πολυπλοκότητας της ζωής.Η λέξη ήθος απουσιάζει στατιστικά από το γενικότερο κοινωνικό λεξικό, κάτι που απομακρύνει τη νέα γενιά από τη θεμελίωση αξιών και ιδανικών,εφόσον η πρωιμότερη (γενιά) αδυνατεί να της παράσχει τέτοια ιδανικά.

Οι μέρες που ζούμε είναι γεμάτες πίκρα και στενοχώρια, λόγω των πολιτικών και οικονομικών γεγονότων. Η μόνιμη έννοια μας είναι να ακούμε μόνο ό, τι είναι γλυκό στα αυτιά μας κι όχι την πικρή αλήθεια. Κι όμως ό, τι είναι ενάρετο, δεν είναι πάντα και ευχάριστο. Σύμφωνα με τον Σωκράτη "άλλο πράγμα είναι το ευχάριστο και άλλο το ενάρετο"(Ἕτερον τὸ ἡδὺ τοῦ ἀγαθοῦ)

Η ετυμολογική αναδίφηση της λέξης αρετή, σύμφωνα με τον καθηγητή Μπαμπινιώτη, προέρχεται από το ρήμα αραρίσκω (τακτοποιώ, συνδέω, συνάπτω). Η Όμηρος συνδέει την αρετή με τις λέξεις υπεροχή και πολεμική ανδρεία προς τιμήν της πατρίδας. Κι ενώ στον Πλάτωνα ο όρος συνάδει περισσότερο στην πολιτική τέχνη του δημηγόρου να πείθει με επιχειρήματα το ακροατήριό του (πολιτική τέχνη), η σημασία της λέξης ως ηθική αξία έφτασε στο αποκορύφωμά της μέσα από τη σκέψη του Αριστοτέλη.

Ο μεγάλος αυτός φιλόσοφος ασχολήθηκε ευρέως με τη σημασία της ενάρετης και ηθικής ζωής του ανθρώπου. Έλεγε μάλιστα και το ρητό:"Ἐφ' ὑμῖν δὲ ἡ ἀρετή, ὁμοίως δὲ καὶ ἡ κακία" (Δηλαδή από εμάς και την ελεύθερη βούλησή μας εξαρτάται η δημιουργία ενάρετων ή κακών έργων).

Η άποψη αυτή προσεγγίζει βαθύτατα τη χριστιανική αρετή, σύμφωνα με τα λόγια του Αγίου Ιωάννου Χρυσόστομου: "Τίποτε δεν είναι καθαρότερο από την αρετή, τίποτε πιο ακάθαρτο από την κακία. Διότι η μεν αρετή είναι λαμπρότερη από τον ήλιο, η δε κακία πιο βρωμερή κι από το βόρβορο".

Ξεφυλλίζοντας τον Ηρόδοτο, ανακαλύπτουμε πως το λεκτικό οπλοστάσιο των Περσών δεν γνωρίζει την έννοια της αρετής, όπως φαίνεται από τα λόγια του Τριτανταίχμη, μετά την ναυμαχία του Αρτεμισίου, το 480 π.Χ: ''Παπαῖ, Μαρδόνιε, κοίους ἐπ' ἄνδρας ἤγαγες μαχησομένους ἡμέας, οἵ οὐ περὶ χρημάτων τὸν ἀγῶνα ποιεύονται, ἀλλά περὶ ἀρετῆς''.(Δηλ. Αλίμονο, Μαρδόνιε, με ποιους άνδρες μας έφερες να πολεμήσουμε, που δεν κάνουν τους αγώνες τους για χρήματα, παρά για την αρετή).

Σήμερα, που βασιλεύει η ύλη και το χρήμα, φαίνεται να έχουμε ξεχάσει πως η αξία της πνευματικής αρετής σημαίνει καλλιέργεια νου και ψυχής, εξύψωση πνεύματος, αρμονία γνώσης και μεγαλείου συναισθημάτων. Αν αναλογιστεί κάποιος τη σημασία της χριστιανικής αρετής, θα θυμηθεί τα λόγια του Αποστόλου Παύλου, όταν εκφράζει τη λέξη αρετή ως δωρεά της θείας Χάριτος στον αγωνιζόμενο Χριστιανό. (Προς Γαλάτας 5, 22-23).

Πάντως στην αρχαιότητα ο Σωκράτης ανέφερε πως η αρετή αποκτάται με τη γνώση. Όμως, με ποιον τρόπο μπορεί κάποιος να φτάσει σε ανώτερα επίπεδα σοφίας, αν δεν είναι ενάρετος και δεν αγαπά; Ο Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος αναφέρει: "Πολλοί από τους χριστιανούς απέκτησαν χαρίσματα θεραπείας διαφόρων ασθενειών και χαρίσματα προφητείας. Επειδή όμως δεν έφτασαν στην τέλεια αγάπη, δημιουργήθηκε σ’ αυτούς πόλεμος κι επειδή αμέλησαν έπεσαν σε παραπτώματα. Αν όμως κάποιος φτάσει στην τέλεια αγάπη, αυτός είναι δεμένος και αιχμαλωτισμένος στη χάρη του Θεού".

Και τι να την κάνει κάποιος τη γνώση, αν δεν αγαπά, αν δεν πορεύεται στον πνευματικό του αγώνα με συναίσθηση στη Θεϊκή αγάπη; Ο Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής αναφέρει: "Εκείνος που καταξιώθηκε και έλαβε το χάρισμα της γνώσεως, έχει όμως εναντίον ανθρώπου λύπη ή μνησικακία ή μίσος, είναι όμοιος με εκείνον που τρυπά τα μάτια του με αγκάθια και τριβόλια. Γι’ αυτό η γνώση έχει ανάγκη απαραίτητα από την αγάπη."

Άραγε η σκέψη των Πυθαγορείων μήπως σας θυμίζει τα σημερινά ενάρετα ασκητικά κοινόβια; Ο έλεγχος των πράξεων γινόταν το βράδυ, όταν οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι έλεγαν: "Τι έπραξα που δεν έπρεπε; Τι έπραξα που έπρεπε; Τι δεν έπραξα που έπρεπε;"

Οι μεγάλοι Πατέρες αναφέρουν ότι για να αποκτήσεις αρετή, χρειάζεται ειρήνη συνειδήσεως, αλλά και υπομονή. Αρετή, σύμφωνα με τους Τρεις Ιεράρχες, είναι καθετί που αρέσει στον Θεό και καθετί που μας οδηγεί προς Αυτόν. Είναι το όπλο που θα μας βοηθήσει μέσα από δύσκολο δρόμο να φτάσουμε στην άλλη ζωή. Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος συμπληρώνει ότι η αρετή επιτυγχάνεται με τη χάρη του Θεού και την ελεύθερη επιλογή του ανθρώπου.

Στον καθημερινό μας βίο, η ενάρετη ζωή ανυψώνεται στα ουράνια μέσω της προσευχής: Ο άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης έλεγε: "Η προσευχή δεν εισακούεται με λόγια μόνο, αλλά μάλλον με τις καλές πράξεις. Πρόσεχε δηλαδή τον θειότατο Δαβίδ, ο οποίος ζητά να κριθεί σύμφωνα με τις άκακες πράξεις του. Αν έτσι πραγματοποιήσεις την προσευχή σου, τότε αυτή θα βρει τον ευθύ δρόμο προς τον Θεό, θα φανερώσει Αυτός σαν φως την αρετή σου και θα εκδώσει την απόφασή Του για το αίτημά σου."

Αντίθετα, η αλαζονεία απομακρύνει την αρετή, σύμφωνα με τα λόγια του Άγιου Ισίδωρου του Πηλουσιώτη: "Ο κομπασμός που συνοδεύεται από την κολακεία, η ξερή και άψυχη έπαρση, η κενή και επίγεια δόξα, ας εξαφανιστεί από σας. Διότι ο Χριστός, που είναι δωρητής και αποταμιευτής των αρετών, αφήνοντάς μας παράδειγμα, λέγει: Δεν ζητώ δόξα από τους ανθρώπους. Διότι η δόξα είναι δώρο του Θεού".

Όταν ρώτησαν τον αββά Ιωάννη Κυζικηνό πώς μπορεί να αποκτήσει κάποιος αρετές, εκείνος απάντησε: "Αν θέλει κανείς ν΄ αποκτήσει μια αρετή, δεν μπορεί να την κάνει κτήμα του, αν δεν μισήσει την κακία που είναι ο αντίποδάς της.
Αν λοιπόν θέλεις να έχεις πάντοτε πένθος στην ψυχή σου, μίσησε το γέλιο.
Θέλεις να έχεις ταπείνωση; Μίσησε την υπερηφάνεια.
Θέλεις να είσαι εγκρατής; Μίσησε τη λαιμαργία.
Θέλεις να είσαι σώφρων; Μίσησε την ακόλαστη ζωή.
Θέλεις να είσαι ακτήμων; Μίσησε τη φιλαργυρία.
Αυτός που θέλει να είναι κάτοικος της ερήμου, μισεί τις πόλεις εξαιτίας των πειρασμών.
Αυτός που θέλει να έχει ησυχία, μισεί την παρρησία.
Αυτός που θέλει να ζει άγνωστος, μισεί την τάση για επίδειξη.
Αυτός που θέλει να κυριαρχεί στην οργή, μισεί να περνάει τις ώρες του μαζί με πολλούς.
Αυτός που θέλει να έχει αμνησικακία, αποφεύγει να κακολογεί τους άλλους.
Αυτός που θέλει να είναι απερίσπαστος, μένει στη μοναξιά.
Αυτός που θέλει να κυριαρχεί στη γλώσσα, ας κλείνει τ΄ αυτιά του να μην ακούει πολλά.
Αυτός που θέλει να έχει τον φόβο του Θεού πάντοτε, θα μισήσει τη σωματική ανάπαυση και θα αγαπήσει τη θλίψη και τη στενοχώρια".

Όλοι γνωρίζουμε πως για να οικοδομηθεί ένα σπίτι, είναι απαραίτητα τα θεμέλια. Έτσι, και για να στερεώσουμε την αρετή, πρέπει να τη διδάσκουμε με τη ζωή μας. Ο Ισοκράτης τονίζοντας την υπεροχή της αρετής στον ανθρώπινο βίο, διατράνωνε στο έργο του Προς Δημόνικον: "Κανένα απόκτημα δεν είναι τόσο σεβαστό και σταθερό, όσο η αρετή"(Ἀρετῆς οὐδὲν κτῆμα σεμνότερον οὐδέ βεβαιότερον ἐστί), ενώ ο Περίανδρος ο Κορίνθιος έλεγε: "Αἱ μὲν ἡδοναὶ θνηταὶ, αἱ δὲ ἀρεταὶ ἀθάνατοι".

Η συγκομιδή πνευματικών καρπών είναι οι αρετές, μια και αποτελούν την παγκαρπία της Θείας χάριτος. Πολλοί μπορεί να αναζητούν επίγειους παραδείσους, αλλά η ζωή κοντά στο Χριστό είναι η μόνη πηγή αρετών, ο παντοτινός και διαρκής Παράδεισος.

Ο άνθρωπος που ξέρει να συγχωρεί, υποχωρεί, περιχωρεί (ταπεινούται) και υπομένει με την προσευχή, είναι ο ενάρετος άνθρωπος. Αν αγωνισθούμε να φιλοξενήσουμε στα φύλλα της καρδιάς μας τον αδερφό, θα νιώσουμε την εσωτερική χαρά του πεφωτισμένου ανθρώπου, καθώς ο λογισμός του θεωμένου νου αναδεικνύει το μεγαλείο της αγάπης. Πολύτιμος οδηγός μας η ενάρετη ζωή, εφόσον "η αρετή είναι το μόνο απόκτημα που μένει μαζί μας μέχρι τα γεράματα, είναι καλύτερη από τον πλούτο και χρησιμότερη από την ευγενή καταγωγή" (Ἡ δὲ ἀρετῆς κτῆσις μόνη μὲν συγγηράσκει, πλούτου δὲ κρείττων, χρησιμωτέρα δὲ εὐγενείας ἐστί, Ισοκράτης, Προς Δημόνικον)

Το ήθος είναι δίδαγμα ζωής!

2011-10-10T07:56:00.000+03:00

Όταν ο Καβάφης έγραφε: Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου, όπως την θέλεις, τούτο προσπάθησε τουλάχιστον όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις...", είχε στο νου του να μιλήσει για το πώς πρέπει ο άνθρωπος να περιφρουρήσει το σεβασμό και την αξιοπρέπειά του.

Αναμφισβήτητα, κάθε μέλος της κοινωνικής ομάδας και σε κάθε εποχή έχει προσωπική ευθύνη για το πώς θα πορευθεί στη ζωή του.

Γιατί όταν η ζωή εκτίθεται απλώς και μόνο στον εντυπωσιασμό, απομακρύνεται από το είναι, εφόσον θυμίζει μόνο φαίνεσθαι. Η προσωπική ελευθερία του ανθρώπου ισοπεδώνεται, όταν παγιδεύεται στη μάζα, σε μια ζωή ξένη, ανυπόφορη και φορτική. Ίσως γιατί η κοινωνία δεν διδάσκει όπως θα έπρεπε τι σημαίνει ήθος, αφού η σύγχρονη πραγματικότητα αποδεικνύει πόσο ύπουλα καταβαραθρώνονται οι αρχές και οι πανανθρώπινες αξίες.

Κι όμως το ήθος διδάσκεται μέσα στην οικογένεια, η οποία επιβάλλεται να αποτελεί υγιές κύτταρο της κοινωνίας. Μπορεί στις μέρες μας να φαίνεται παράλογη η άποψη αυτή, ιδίως όταν κάποιος συναντά συχνά παιδιά με κλονισμένη ψυχική υγεία, εφόσον απουσιάζει η ηρεμία της οικογενειακής εστίας.

Παρ΄ όλα αυτά, η κάθε οικογένεια δεν έχει απλώς μέλημα, αλλά υποχρέωση να διαπαιδαγωγεί σωστά τα παιδιά της, ώστε η κοινωνία να μην χάσει τον πνευματικό προσανατολισμό της, αλλά ούτε και να κινδυνεύει από την ιδεολογική σύγχυση και τη ρευστότητα των ιδεών.

Και βέβαια, η λέξη ήθος νοείται ως σύνολο συμπεριφοράς και νοοτροπίας, που μεταβάλλουν το έλλογο ον σε άνθρωπο. Ο Ηράκλειτος μάλιστα, έλεγε τη φράση: "Ἦθος ἀνθρώπῳ δαίμων" (δηλαδή το ήθος του ανθρώπου είναι απόρροια της εσωτερικής φωνής της συνείδησής του).

Ποιοι παράγοντες συνηγορούν για την απόκτηση ήθους; Πρωτίστως η οικογένεια και δευτερευόντως η εκπαίδευση. Η σημασία της αγωγής στην οικογένεια έγκειται στο ότι ο άνθρωπος μαθαίνει το νόημα του σεβασμού και της υπευθυνότητας. Μαθαίνει ακόμα πρότυπα και κανόνες συμπεριφοράς, ώστε να αποφύγει τον άκρατο ατομικισμό, αλλά και την ανταγωνιστική διάθεση.

Αναμφισβήτητα πρότυπα για τους νέους θα έπρεπε να προβάλλουν οι γονείς τους. Ο Ισοκράτης ίσως αυτό να εξέφραζε, όταν έλεγε: "Είναι ντροπή οι μεν ζωγράφοι να ζωγραφίζουν τα ωραία από τα ζώα, τα δε παιδιά να μην μιμούνται τους σπουδαίους των γονέων" (Αἰσχρὸν τοὺς μὲν γραφεῖς ἀπεικάζειν τὰ καλὰ τῶν ζώων, τοὺς δὲ παῖδας μὴ μιμεῖσθαι τοὺς σπουδαίους τῶν γονέων). Στην αρχαιότητα άλλωστε, αυτό εξέφραζε η φράση "καλός κἀγαθός": τη στελέχωση των κοινωνιών με ολοκληρωμένες προσωπικότητες, που έχουν ποιότητα και καλλιέργεια σκέψης.

Οι σύγχρονες κοινωνίες αντίθετα βρίσκονται κάτω από την πνευματική επιρροή της τηλεόρασης, καθώς δημιουργούν αλλοτριωμένους ανθρώπους. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ έχει αυξηθεί η περιφρόνηση του ανθρώπου προς τον άνθρωπο, αλλά και η έξαψη των κατώτερων παθών, που στρέφουν τους νέους μας στα ναρκωτικά. Μα και η ηθική ανθρώπινη συνείδηση έχει γίνει επικίνδυνα χαλαρή και ανησυχητικά ελαστική σε φαινόμενα τρομοκρατίας ή κοινωνικής συνείδησης, τόσο ώστε να συμβιβάζεται ολοένα και περισσότερο με τη βία ή την εγκληματικότητα.

Η ευθύνη όμως βαραίνει και την εκπαιδευτική κοινότητα, εφόσον δάσκαλοι και καθηγητές μπορούν να διαμορφώσουν την εσωτερική συνείδηση των μαθητών τους.

Βέβαια, ο σεβασμός διαμορφώνεται πρωτίστως από την οικογένεια, μια και ο δάσκαλος/ καθηγητής δεν μπορεί να κάνει και πολλά πράγματα στις ελάχιστες ώρες που βλέπει τους μαθητές του. Αν εκείνοι (μαθητές) δεν έχουν λάβει από το σπίτι τους τις στοιχειώδεις αξίες και τρόπους συμπεριφοράς, οι τρόποι ή οι αντιδράσεις δύσκολα αλλάζουν, καθώς ο άνθρωπος είναι μιμητικό ον. Έτσι, όταν ένα παιδί έχει μια συγκεκριμένη εμφάνιση και συμπεριφορά, παρουσιάζει την οικογένειά του και λιγότερο τους καθηγητές του.

Στη σημερινή εποχή μάλιστα τα μέλη μιας οικογένειας δε συζητούνε μεταξύ τους, καθώς η τηλεόραση αποκλείει το διάλογο. Έτσι, η ιεράρχηση αξιών φαίνεται να έχει λανθασμένη πορεία ή ακόμα να είναι και ανύπαρκτη. Κατά συνέπεια, τα άτομα οχυρώνονται στους εαυτούς τους, απομονώνονται και αποξενώνονται. Και ποιο είναι το αποτέλεσμα; Οι άνθρωποι εξοικειώθηκαν πλέον με την κάμψη των ηθικών αξιών, έγιναν άτομα απρόσωπα, χωρίς ευαισθησίες και με ισχυρή την επιρροή της πνευματικής αφαίμαξης (πλύσης εγκεφάλου) από τα ΜΜΕ.

Ποια κοινωνία και ποια οικογένεια λοιπόν να διδάξει στους νέους την αγάπη, όταν βλέπουν το μίσος του ανθρώπου προς τον άνθρωπο, όταν αυτόφωρα παραβιάζονται ανθρώπινα δικαιώματα και καταστρατηγείται η ελευθερία του ανθρώπου, η ειρήνη και ο οικονομικός ανταγωνισμός;

Πώς να καλλιεργηθεί η ψυχική ανάταση του ανθρώπου, όταν καταργείται η επαφή των νέων με την εθνική και θρησκευτική παράδοση; Πώς να αγκαλιάσει ο Χριστός τον κόσμο, όταν η πόρτα της ψυχής είναι κλειστή; Πώς να υπάρξει γαλήνη και ηρεμία, αφού εγκλωβίσαμε τη θρησκεία μας, ακόμα και στην εκπαίδευση;

Πώς να αναβαθμιστεί ο πολιτισμός μας, όταν παραδείγματα στη νεολαία (προς αποφυγήν) γίνονται οι αγενείς στις εκφράσεις τους βουλευτές (οι περισσότεροι, όχι όλοι), αφού δεν γνωρίζουν τι θα πει σεβαστός διάλογος;

Πώς να μιλήσουμε για σεβασμό και ηθικό κράτος δικαίου, όταν η κοινωνία δεν έχει οδηγήσει στη δικαιοσύνη εγκληματίες, μια και έχουν πλήρη οικονομική άνεση;

Τελικά, η κοινωνία διδάσκει ανηθικότητα και παράγει κακία. Το ήθος θα έπρεπε να προσφέρεται επ' ωφελεία της νέας γενιάς. Μήπως όμως το να είμαστε θεματοφύλακες αξιών προϋποθέτει ότι η διδαχή θεμελιώνεται μέσα από την οικογένεια, οικοδομείται στο σχολείο και διευρύνεται στο κράτος; Ο Επίκτητος άλλωστε έλεγε: "Κόλαζε τὰ πάθη, ἵνα μὴ ὑπ' αὐτῶν τιμωρῇ"(Τιμώρησε και χαλιναγώγησε τα πάθη σου, για να μην σε τιμωρήσουν εκείνα).

Όλοι μας οφείλουμε να προβληματιστούμε με την κοινωνική φθορά των αξιών, εφόσον η έννοια ήθος εγκλείει προσωπική ευθύνη στον άνθρωπο, ενώ προϋποθέτει ελευθερία σκέψης, βούλησης και δράσης. Το να γίνουμε άνθρωποι είναι επιτακτικό αίτημα της εποχής μας. Κι ακόμα με το σεβασμό στον εαυτό μας καταξιώνουμε την έννοια του ανθρώπου, ώστε να μη γίνει η ψυχή χαώδης άβυσσος.

Ὥρα ἡμᾶς ἐξ ὕπνου ἐγερθῆναι!

2011-10-03T08:31:00.000+03:00

Καλημέρα σας και καλό μήνα! Στο χθεσινό αποστολικό ανάγνωσμα, διαβάζοντας τις λέξεις συνεργοῦντες και διάκονοι, η σκέψη μου έτρεξε στο κοινωνικό γίγνεσθαι, που μοιραία απειλεί τη ζωή μας. Άραγε, στη σημερινή εποχή μπορούμε να μιλάμε για ανθρώπους που συνεργούν στο έργο του Θεού, διακονώντας κι επιζητώντας τη σωτηρία; Ασφαλώς, πολλοί θα νεύετε με απογοήτευση την κεφαλή σας.

Ποια συνεισφορά προσφέρει ο καθένας μας στο έργο του Θεού, όταν η ανθρωπότητα, δεμένη χειροπόδαρα από τον τεχνολογικό όλεθρο, ολισθαίνει μέσα στις δύσκολες συνθήκες εργασίας και συγχρόνως διψά για άνεση, ψυχαγωγία, αλλά και ανάπαυση από τη δουλειά;

Είναι γεγονός πως η σημερινή αποτελμάτωση του ηθικού βίου έχει εγκλωβίσει κάθε πρότυπο αξιών, αλλά και έχει οδηγήσει σε μια χαλάρωση σκέψεων κάθε απόχρωση της ζωής μας.

Το αγκάθι που απειλεί τη ζωή μας είναι η πνευματική ραθυμία! Η αποχαύνωση του νου, η ενασχόληση με την κοινωνική παγίδα των μέσων μαζικής ενημέρωσης, η απομάκρυνση από κάθε πνευματικό καταρτισμό και τέλος η απογοήτευση, αφού έχει ατονήσει η πίστη στο Θεό, οδηγούν την ψυχή σε μαρασμό, σε λήθαργο, σε νάρκωση.

Κι όμως η ψυχή, όταν απομακρύνεται από το Θεό, απορυθμίζεται. Είναι σαν εκείνα τα παιχνιδάκια που, όταν τα παιδάκια αφαιρούν από αυτά ένα ελατήριο, εκείνα χάνουν τη δύναμή τους, παύουν να λειτουργούν, γιατί η κίνησή τους είναι καθορισμένη από το δημιουργό τους. Μα και ο Δημιουργός του κόσμου, ο των απάντων κτίστης, θεμελίωσε πνευματικά τον άνθρωπο, ώστε να μην κενωθεί η χάρη του Αγίου πνεύματος, που ο άνθρωπος δέχθηκε κατά τη βάπτισή του.

Κι ο σύγχρονος άνθρωπος μετέτρεψε τη ζωή του σε αυτοκινούμενη ρομποτική τέχνη, που δρα με ατέρμονους

κι ακατάπαυστους ρυθμούς, επιζητώντας την ανάπαυση,

καθώς αναβάλλει ή αδιαφορεί για τον πνευματικό φωτισμό

του. Όμως, η λάμψη του νου είναι απαραίτητη, σαν την ανάσα μας, μια και όπως αναφέρει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: "η αργία δίδαξε όλες τις κακίες και σ'

εκείνους που την αγαπούν γίνεται απ' την αρχή δάσκαλος

της πονηριάς."

Η πνευματική οικοδόμηση είναι απαραίτητη, ειδικά σε όσους προσφέρουν διδακτικό λειτούργημα (δασκάλους, καθηγητές, ιερείς, κατηχητές). Από τα αποφθέγματα των Γερόντων διαβάζουμε:" Είπε η αγία Συγκλητική: Επικίνδυνο είναι να διδάσκει όποιος δεν οικοδομεί πνευματικά τον εαυτό του. Διότι, όποιος κάποιος που έχει ετοιμόρροπο σπίτι, βάζει σε κίνδυνο τους ξένους που φιλοξενεί, έτσι κι αυτός που δεν οικοδομεί πνευματικά τον εαυτό του, βάζει σε κίνδυνο τους ακροατές του."

Μήπως λοιπόν είναι ώρα να αφυπνισθούμε και να αποβάλλουμε την πνευματική νωθρότητα από την ψυχή μας; Με σύνεση και θεϊκό φωτισμό ο Απόστολος Παύλος διατρανώνει στην επιστολή του προς Ρωμαίους (ιγ, 11):

"Ὥρα ἡμᾶς ἐξ ὕπνου ἐγερθῆναι!" Ας συνέλθουμε επιτέλους από το τέλμα της τρόικας, αλλά και της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Η κρίση είναι μέσα μας, εμείς τη διογκώσαμε, ποτίζοντάς την με τα αγκάθια της αμαρτίας, αλλά και με την υπέρμετρη αδιαφορία μας, όταν φθοροποιές δυνάμεις ισοπεδώνουν τη θρησκεία ή την ιστορία μας.

Τα λόγια του Αγίου Κυρίλλου των Ιεροσολύμων μας διδάσκουν: "Πήγαινε να συναντήσεις τη μέλισσα και μάθε ότι είναι εργατική. Κοίταξε πώς τριγυρίζει και συγκεντρώνει τη γύρη από διάφορα λουλούδια και φτιάχνει με αυτή προς χάρη σου το μέλι. Ώστε, αφού διατρέξεις και συ όλες τις άγιες Γραφές, να επιμεληθείς του έργου της σωτηρίας σου και πλημμυρισμένος από τις θείες διδασκαλίες να πεις: Πόσο γλυκά είναι στο λάρυγγά μου τα λόγια Σου! Είναι πιο γλυκά από μέλι και κηρήθρα στο στόμα μου."

Η καλλιέργεια αρετών είναι σημαντική, όταν ο Θείος φωτισμός διανοίγει τους πνευματικούς ορίζοντες. Η νωθρότητα και η αργία οδηγούν την ψυχή σε απώλεια, μια και ο νους δεν επαγρυπνεί, αφού βρίσκεται σε μια διαρκή σύγχυση. Εξάλλου, ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τόνιζε: "Πρέπει να γνωρίζουμε καλά ότι τίποτε δεν είναι κακό, παρά μόνον η αμαρτία. Και τίποτε δεν είναι αγαθό, παρά μόνον η αρετή και το να είμαστε αρεστοί πάντοτε στο Θεό." Με όπλα μας την προσευχή και την εγρήγορση του νου, ας εργασθούμε όλοι μαζί, ως συνεργάτες (συνεργούντες) στο έργο της σωτηρίας μας (διάκονοι).

Κι αφού η νέκρωση της ψυχής είναι αμαρτία, μήπως να προτιμήσουμε την ηθική μας αφύπνιση, όπως την όρισε ο Ωριγένης: "Ἔγερσις ἐστίν ἡ ἀπό κακίας ἐπ’ ἀρετήν ἐπάνοδος"; Σπόρος πνευματικής καλλιέργειας τα ένθερμα λόγια του Αγίου Μάξιμου Ομολογητού:" Η Βασιλεία του Θεού είναι ο θησαυρός που είναι κρυμμένος στον αγρό της καρδιάς σου, τον οποίο δεν βρήκες ακόμη εξαιτίας της αργίας σου. Διότι αν τον είχες βρει, θα πουλούσες τα πάντα, για να αγοράσεις αυτόν τον αγρό. Τώρα αφού άφησες τον αγρό, περιποιείσαι τα γύρω του αγρού, στα οποία δε βρίσκεις τίποτε άλλο εκτός από αγκάθια και τριβόλια".

Οι μαθητές μιλούν για την προσφορά του σχολείου

2011-09-26T09:21:00.000+03:00

Το κείμενο που ακολουθεί είναι συρραφή από τις απόψεις των μαθητών της προηγούμενης χρονιάς. Σε Θέμα Έκθεσης, τέθηκε το ερώτημα σχετικά με την προσφορά του σχολείου. Να τι απάντησαν:

Το σχολείο ίσως είναι ο σημαντικότερος παράγοντας για τη μόρφωση και το μέλλον κάθε παιδιού, ανεξάρτητα από την ηλικία του, το φύλο του, το χρώμα του ή τη χώρα στην οποία ζει. Όλοι έχουν δικαίωμα να πηγαίνουν σχολείο και να αξιοποιούν τις γνώσεις που δέχονται.

Αρχικά, το σχολείο μας βοηθά να επεκτείνουμε τους ορίζοντές μας, καθώς και τον τρόπο σκέψης μας. Επίσης, συνεισφέρει στο να βλέπουμε τα προβλήματα πιο σφαιρικά και να έχουμε κάθε στιγμή πολλές πιθανές λύσεις για κάθε πρόβλημα. Η μόρφωση που παρέχει το σχολείο ανοίγει μελλοντικούς δρόμους, οι οποίοι μπορούν να συνδράμουν τους αυριανούς πολίτες στην επιλογή του κατάλληλου επαγγέλματος. Κατά τη γνώμη μου όμως, το σχολείο εκπαιδεύει και για τη ζωή. Μας δίνει μαθήματα ζωής, που αναμφισβήτητα στοιχειοθετούν κι ακολουθούν όλους τους ανθρώπους μέχρι να πεθάνουν.Αλλά ο μαθητής είναι ικανός να βλέπει και μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα τη φτώχεια που έχει ο κόσμος μας, όχι σε χρήμα μόνο, αλλά και σε αξίες.

Στόχος του σχολείου δεν είναι να δημιουργήσει μηχανές, μαθημένες να είναι αποδέκτες γεγονότων, αλλά να ανταποκριθεί στον παιδευτικό του στόχο: την οικοδόμηση ήθους. Άλλωστε, το σχολείο σε προετοιμάζει για τον μεγάλο, δύσκολο, αληθινό και ίσως κάποτε και επίπονο κόσμο.

Τι αξία έχει ένας άνθρωπος μορφωμένος, αλλά αγενής και ανεύθυνος; Κι αυτό σηματοδοτεί άλλωστε και τη στοχοθεσία της κοινωνίας, η οποία δεν μπορεί να περιλαμβάνει ανθρώπους, οι οποίοι δεν έχουν ενδιαφέροντα, επίπεδο και γνώσεις για τη ζωή.

Αρκετά παπαγαλάκια δημιουργήθηκαν από το σχολείο του χθες. Ευτυχώς όμως που κάποιοι εκπαιδευτικοί μάχονται ακόμη με όλη τους τη δύναμη για ένα καλύτερο αύριο. Γιατί πώς θα μας φαινόταν να ξέρουμε να βρούμε μια δουλειά, αλλά να μην μπορούμε να αναγνωρίσουμε τον εαυτό μας;

Επιπλέον, το σχολείο παρέχει ικανά εφόδια, ώστε να γίνει κάποιος επαγγελματίας στη δουλειά του, μα παράλληλα δημιουργεί και ανθρώπους που είναι γεμάτοι μόρφωση και πείρα, εφόσον πάνω από όλα διδάχθηκαν να είναι άνθρωποι.

Στις μέρες μας, οι γνώσεις που μας παρέχονται από το σχολείο καθορίζουν όχι μόνο το επαγγελματικό, αλλά και το κοινωνικό μέλλον μας. Το σχολείο μας προσφέρει γνώσεις που μας βοηθούν στον επαγγελματικό μας προσανατολισμό, αλλά και στη μελλοντική βιοποριστική μας επιλογή. Παράλληλα, η εκπαίδευση μας παρέχει τρόπους που μας βοηθούν στην κοινωνική μας συμπεριφορά, αλλά και στην αντιμετώπιση μελλοντικών προβλημάτων. Άλλωστε, το σχολείο είναι το μέσον για μια ευκολότερη και ομορφότερη ζωή. Βέβαια, το σχολείο δεν μας εκπαιδεύει μόνο για το επάγγελμα που θα ακολουθήσει ο καθένας, αλλά και παρέχει γνώσεις που μας κάνουν ανθρώπους.

Μήπως τελικά στο σχολείο οι μαθητές μαθαίνουν πράγματα που τους κάνουν να ξεφεύγουν από την αθωότητα της παιδικής ηλικίας; Κι αυτό μπορεί να οφείλεται και στους εκπαιδευτικούς, αφού συχνά ξεχνούν πως έχουν να κάνουν με παιδιά κι όχι με επαναφορτιζόμενες μηχανές.

Πιστεύω εξάλλου πως η μόρφωση είναι σημαντικό και θεμελιώδες όπλο που έχει ο άνθρωπος στην κατοχή του και μπορεί να το χρησιμοποιήσει ανά πάσα στιγμή. Επιπροσθέτως, οι άνθρωποι στο σχολείο μοιράζονται τις γνώσεις τους και διευρύνουν το μυαλό τους.

Για τους μαθητές το παν είναι να γίνουν άνθρωποι. Γι' αυτό, αν δεν μάθουν πώς να συμπεριφέρονται πολιτισμένα, τότε ο ήλιος του σχολείου μπορεί να φωτίζει, όμως η σκιά του θα παραμένει σκοτεινή.

Η καρδιά μου χτυπάει δυνατά. Νιώθω ένα κόμπο στο λαιμό, καθώς τα χρόνια που με χωρίζουν από το να ζω ανεξάρτητα, πλησιάζουν. Δεν φοβάμαι τόσο για τις οικονομικές απολαβές μου, όσο γιατί ψάχνω έναν τρόπο να κάνω περήφανους όσους μου στάθηκαν:οικογένεια, καθηγητές και φίλους.

Διαβάζοντας όλα αυτά κρατώ μια αίσθηση περίεργη:τα παιδιά μοιάζουν σαν να μιλούν για κάποια άλλη χώρα, μακρινή και ίσως προσιτή, για ένα σχολείο χωρίς καταλήψεις και με βιβλία, για μια πραγματικότητα που έχει συρραφεί στο όνειρο. Βέβαια, ίσως κάποια πράγματα να ισχύουν, αλλά ποιος μας κρατά το χέρι, όταν κάνουμε ελεύθερη πτήση στην εκπαίδευση του 2011; Απόσπασμα από ποιηματάκι μαθήτριας:

...Δεν είναι ότι δε θέλω καθόλου να διαβάσω.

Είναι που βαριέμαι τα βιβλία μου να πιάσω.

Ω βαρεμάρα μου τρελή γιατί να 'ρχεσαι πάντα
σαν ξεκινώ το διάβασμα, όταν ανάβω λάμπα;

Μήπως τελικά ζω σε άλλη χώρα και το Ψηφιακό σχολείο είναι απλώς ένας εφιάλτης;

Περί υποταγής και εξουσίας

2011-09-19T07:52:00.001+03:00

Ζούμε στην ομορφότερη χώρα σε παγκόσμιο επίπεδο! Και είναι διαπιστωμένο πως η Ελλάδα μας λούζεται από τον ήλιο, δροσίζεται από το θαλασσινό αγέρι, υγραίνεται από την πανέμορφη θάλασσα! Η ελληνική ανθρωπότητα έζησε κι επέζησε αιώνες τώρα πολεμώντας με φαντάσματα και σκιές.

Αμέτρητοι οι εχθροί στο δρόμο της, πάμπολλα τα εμπόδια! Κι όμως τώρα βιώνει την απελπισία και τη μοναξιά. Δοκιμάζεται από κάθε μορφής εξουσία, αλλά δεν σκέφτεται πως Εκείνος ποτέ δεν την άφησε να ισοπεδωθεί ή να χαθεί. Η αγάπη του Θεού είναι γεγονός. Κι όπως έλεγε ο Μέγας Βασίλειος: "Αν και αγνοούμε τη φύση των δημιουργημάτων, εν τούτοις αυτά που πέφτουν εξολοκλήρου στις αισθήσεις μας είναι τόσο θαυμαστά, ώστε και ο οξυδερκέστερος νους να αποδεικνύεται κατώτερος από το πιο μικρό δημιούργημα του κόσμου.
Κατώτερος τόσο, στο να μπορεί να εξετάσει το σύμπαν
κατ’ αξίαν και λεπτομερώς, όσο και στο να πλέξει το οφειλόμενο εγκώμιο στο Δημιουργό Του".

Με σκέψη αέναη και αδιάλειπτη στην τύχη της πατρίδας μας, διαβάστε κάποια ρητά γερόντων περί υποταγής και

εξουσίας:

1. Είπε ο Απόστολος Παύλος: οι γυναίκες να υποτάσσεσθε στους άνδρες σας όπως στον Κύριο, διότι ο άντρας είναι η κεφαλή της γυναίκας, όπως και ο Χριστός είναι κεφαλή της εκκλησίας. (Προς Εφεσ. ε, 22-23). Ούτε ο άνδρας που τα ακούει αυτά, επειδή έχει εξουσία, να βρίζει και να χτυπάει, αλλά να παρακινεί στο καλό, να συμβουλεύει, και επειδή η γυναίκα είναι περισσότερο από αυτόν ατελής, να προσπαθεί να την πείσει με συλλογισμούς. Χέρια ποτέ να μην απλώνει. Μακριά όλα αυτά από έναν άνθρωπο, που είναι ψυχικά ελεύθερος. Να μην χρησιμοποιεί επίσης ούτε ύβρεις, ούτε προσβολές, ούτε χλευασμούς, αλλά, επειδή είναι περισσότερο επιπόλαιο, να την κατευθύνει. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

2. Άκουσε λοιπόν τι λέει ο ίδιος ο προφήτης Δαυίδ: "Σηκωνόμουνα τα μεσάνυχτα από το κρεβάτι μου, για να Σε δοξολογήσω για τις δίκαιες κρίσεις Σου". Ένας βασιλιάς, που είχε τόσες πολλές φροντίδες, που εξουσίαζε λαούς και πόλεις και έθνη, που φρόντιζε για την ειρήνη και σταματούσε πολέμους, που είχε πάντοτε ολόγυρά του ένα απερίγραπτο πλήθος προβλημάτων, που δε μπορούσε ούτε για λίγο να ξεκουραστεί, αφιέρωνε στις προσευχές όχι μόνον τις ημέρες, αλλά και τις νύχτες. Ας τον μιμούμαστε, λοιπόν, και ας καταγινόμαστε συνεχώς με τις προσευχές όχι μόνον την ημέρα, αλλά και τη νύχτα. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

3. Σε σένα που είσαι άρχοντας, θέλω να σου πω ότι ο άρχοντας δεν ξεχωρίζει από τη χλαμύδα και τη ζώνη, ούτε από τη φωνή του κήρυκα που αναγγέλλει την άφιξή του, αλλά από το ότι αναζωογονεί αυτούς που έχουν καταπονηθεί και διορθώνει τα κακώς έχοντα, τιμωρεί την αδικία, δεν επιτρέπει όμως να διώκεται το δίκαιο από την εξουσία. Άλλωστε γνωρίζω το θάρρος σου, την παρρησία με την οποία ομιλείς, την υψηλή σου νοημοσύνη, την περιφρόνηση των βιοτικών, το μίσος σου κατά της πονηριάς, την ηπιότητα και τη φιλανθρωπία που κατεξοχήν αρμόζει στον άρχοντα. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

4. Πού είναι αυτοί που είχαν πολιτική δύναμη; Πού είναι οι ακαταμάχητοι ρήτορες, οι λαμπροστόλιστοι ιπποφόροι, οι στρατηγοί, οι τύραννοι; Δεν έγιναν όλα σκόνη; Δεν είναι όλα παραμύθι; Δεν περιορίζονται σε λίγα κόκαλα αυτά που θυμίζουν τη ζωή τους; Σκύψε στους τάφους και διάκρινε, αν μπορείς, ποιος είναι υπηρέτης και ποιος κύριος. Πού είναι ο φτωχός και ποιος είναι ο πλούσιος. Διάκρινε, αν μπορείς, τον φυλακισμένο από το βασιλιά, τον δυνατό από τον αδύνατο, τον ευπρεπή από τον άσχημο. Αν θυμάσαι, λοιπόν, τη φύση μας, (χώμα είσαι και θα επανέλθεις πάλι στη γη) δεν θα υπερηφανευθείς ποτέ. (Μέγας Βασίλειος)

5. Ο άρχοντας σ' αυτό κυρίως πρέπει να άρχει, δηλαδή να νικάει με την αρετή του. Αν όμως νικιέται, δεν είναι πλέον άρχοντας. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

6. Μας διατάζει ο άρχοντας να κάνουμε πονηρά και διαβολικά πράγματα και να ασεβήσουμε απέναντι στο Θεό; Αυτή δεν θα πρέπει να λογιστεί ως βασιλική διαταγή και δεν πρέπει να εκτελεστεί. Διατάζει να γίνουν δολοφονίες ή συκοφαντίες ή να συναφθούν παράνομοι γάμοι ή να αρπαχτούν ξένα πράγματα; Τέτοια συμπεριφορά δεν ταιριάζει σε σώφρονα άρχοντα, αλλά είναι φέρσιμο λωποδύτη, συκοφάντη, μοιχού και άρπαγα ανθρώπου. Όποιος λοιπόν είναι φίλος του Θεού και τιμά το Θεό και την επί της γης εξουσία που Αυτός παραχώρησε, δεν πρέπει να υπακούσει σε τέτοιες μιαρές διαταγές, αλλά είναι προτιμότερο να ακολουθήσει τη σωτηρία της ψυχής του, παρά να γίνει υπηρέτης των αντιθέων εντολών του άρχοντα. (Νικόλαος Μυστικός)

Έτσι, ο άνθρωπος πρέπει να μην απελπίζεται από όσα ακούει ή βλέπει. Πρέπει μόνο να θυμάται ότι η προσευχή είναι το σημαντικότερο όπλο του, καθώς και τα λόγια του Αγίου Συμεών Θεσσαλονίκης: "Η θεία αυτή προσευχή, η επίκληση του Σωτήρα μας, το Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με, είναι και κατοίκηση μέσα μας του Ιησού Χριστού. Διότι με αυτή τη μνήμη ο Χριστός είναι μέσα μας. Γίνεται ένοικός μας και μας γεμίζει ευφροσύνη. Διότι λέει η Γραφή: Θυμήθηκα το Θεό και ευφράνθηκα''.

Μαθητές: Ποια βιβλία στην πυρά;

2011-09-12T08:32:00.000+03:00

Κάθε χρόνο, στο τέλος της σχολικής χρονιάς οι μαθητές ανακουφισμένοι, επειδή επιτυχώς ολοκλήρωσαν τα μαθήματά τους, αφιέρωναν έπειτα από τις εξετάσεις ώρα για μια περίεργη "τελετή": καύση και καταστροφή των βιβλίων. Πριν από λίγα χρόνια, μάλιστα, ως θέμα Πανελλαδικών εξετάσεων ήταν η αναζήτηση αιτίων/αιτιών που οδηγούν τους μαθητές στην καύση των βιβλίων, στο τέλος της σχολικής χρονιάς.

Αν ρωτήσουμε κάποιους σημερινούς μαθητές, οι ειλικρινείς θα απαντήσουν ότι η καταστροφή των βιβλίων είναι ένας τρόπος εκτόνωσης ή διαμαρτυρίας για το ισχύον εκπαιδευτικό σύστημα, που είναι αντιπαιδαγωγικό και παρωχημένο σε γνώσεις, μια και προσφέρει αρνητική και όχι ουσιαστική μόρφωση. Και ευλόγως θα αναρωτιέστε: τι φταίει το βιβλίο και καταστρέφεται; Ίσως γιατί στα μάτια του μαθητή ο δάσκαλος είναι δυνάστης, ενώ το βιβλίο είναι ένας έντυπος τύραννος.

Πολλοί από εμάς σπεύδουμε να καταδικάσουμε την πράξη τους για τη σωρεία σκουπιδότοπου εξανεμισμένων φύλλων στο προαύλιο του σχολείου ή έξω από αυτό. Πόσοι όμως έχουμε αληθινά προβληματιστεί για τη σχέση μαθητή με το βιβλίο; Έχετε αλήθεια ανοίξει σχολικά βιβλία, για να διαβάσετε τι διδάσκουν τη νεολαία μας; Ανακρίβειες, λάθη, αλλά και πληθώρα απαιτητικών και άστοχων γνώσεων κάνουν τόσο βαρετή τη διδασκαλία, ώστε το παιδί που ολοκληρώνει επιτυχώς το μάθημα να νιώθει χαρά, επειδή σκίζει ή καίει βιβλία.

Διότι έτσι αισθάνεται απελευθερωμένο από ένα σύστημα που διαρκώς του καταστρέφει την όρεξη για μελέτη. Ποιο σημερινό εκπαιδευτικό βιβλίο έχει γραφεί με αγάπη προς τους μαθητές και σεβόμενο τις γνωστικές ανάγκες ενός σημερινού νέου;

Και εκεί που ως τώρα γινόμασταν μάρτυρες της κακοποίησης των βιβλίων, τώρα τα βιβλία δεν υπάρχουν πια. Μας εκδικούνται για την αναισθησία μας; Ίσως. Πάντως, τη φετινή σχολική χρονιά μόνο το 20% των νέων σχολικών εγχειριδίων έχουν τυπωθεί. Και η ενημέρωση του Υπουργείου υπολογίζει την αποστολή βιβλίων στα σχολεία μέχρι τη λήξη του Α τριμήνου (τέλη Νοεμβρίου), ενώ η ολοκλήρωση αυτής της αποστολής αναμένεται μέχρι τα Χριστούγεννα(!)

Τι να κάψουν πλέον οι μαθητές; Τα βιβλία έγιναν από μόνα τους πολτός, αφού δεν αξιοποιήθηκε το χαρτί στις αποθήκες του ΟΕΔΒ, ώστε να τυπωθεί έγκαιρα το 40% των βιβλίων.

Αντί για αυτό, μια και τώρα προβάλλεται ο Ψηφιακός τρόπος μάθησης, τα βιβλία θα μπορούν οι μαθητές να τα κατεβάσουν σε ψηφιακή μορφή. Για όποιον δεν το γνωρίζει, μπορεί να τα κατεβάσει από εδώ, την αρχική σελίδα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Επίσης, υπάρχουν στο Ψηφιακό σχολείο, με την επιλογή τάξης και μαθήματος.Βεβαίως, η εγκύκλιος της Υπουργού Παιδείας αναφέρει:"Επιπλέον, το Υπ. ΠΔΒΜΘ θα διανείμει σε όλους τους μαθητές DVD, στο οποίο θα εμπεριέχονται τα σχολικά εγχειρίδια, έτσι ώστε οι μαθητές να έχουν τη δυνατότητα να μελετούν ηλεκτρονικά τα μαθήματα."

Ο ψηφιακός τρόπος μάθησης ως τώρα ήταν εναλλακτικός, από τώρα κι έπειτα γίνεται μεθοδευμένα. Κι ακόμα, μέχρι το περσινό έτος τα βιβλία του ΟΕΔΒ μοιράζονταν δωρεάν, εφόσον η Δημόσια δωρεάν παιδεία είναι δικαίωμα. Από φέτος και στο εξής, προετοιμάζεται αφενός να υποχρεωθούν γονείς και κηδεμόνες να αγοράσουν μόνοι τους τα βιβλία των παιδιών τους, αφετέρου η εκμάθηση να γίνεται μέσα από την Ψηφιακή εποχή, αφού η ύλη θα διδάσκεται από ηλεκτρονικούς υπολογιστές και διαδραστικούς πίνακες.

Γιατί, δεν υπήρχαν ως τώρα, άραγε; Όχι υπήρχαν. Προσωπικά όμως γνωρίζω πως δεν έχουν όλοι οι μαθητές πρόσβαση στο διαδίκτυο. Κι ακόμα ποιος νοσηρός νους σκέφθηκε ότι πρέπει να αναγκάζεις έναν μαθητή να διαβάσει τόσες πολλές ώρες μέσα από τον Υπολογιστή, κάνοντας κακό στην υγεία του; Ή μήπως θεμελιώνεται καταλλήλως η Νέα τάξη πραγμάτων, μέσα από τον εκσυγχρονισμό τάχα της μάθησης;

Στο χέρι μας είναι αγαπητοί μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικοί να αρνηθούμε να γίνουμε φερέφωνα της κοινωνικής λεηλασίας στην οποία μας υποτάσσουν Υπουργείο και κυβέρνηση.

Η πρακτική τέτοιων καταστάσεων είναι η καταπάτηση της γνώσης. Η Νέα τάξη πραγμάτων στοχεύει στην υποταγμένη παιδεία. Δεν θέλουν ο μαθητής να ξέρει τίποτα περισσότερο από τα βασικά: γραφή, ανάγνωση, υπολογιστές και αγγλικά.

Η ΟΛΜΕ μάλιστα αναφέρει ότι «οι επιλογές του υπουργείου δε χρειάζονται τη γνώση. Δεν θέλουν να πληρώνουν ανθρώπους με προσόντα, φοβούνται τους ορίζοντες και την απελευθέρωση της σκέψης που ανοίγει η παιδεία. Φοβούνται μια νεολαία με ελεύθερο φρόνημα και όραμα, η οποία θα αμφισβητήσει το μονόδρομο μιας χώρας υποταγμένης στη σωτηρία των τραπεζών». Τα συμπεράσματα δικά σας!

Τις δύσκολες αυτές ώρες, ο πανικός είναι ο χειρότερος εχθρός. Γι' αυτό σύσσωμη η εκπαιδευτική κοινότητα πρέπει να βαδίσει προσεκτικά, με ψυχραιμία και με την καρδιά στο Χριστό. Τα λόγια του Άγιου Ησύχιου του Πρεσβύτερου να είναι οδηγός μας: "Η ψυχή ας παίρνει θάρρος από το Χριστό και ας Τον παρακαλεί και καθόλου να μη δειλιάζει. Και αυτό διότι δεν πολεμάει μόνη της, αλλά μαζί με τον παντοδύναμο βασιλιά, τον Ιησού Χριστό, τον Δημιουργό όλων όσων υπάρχουν, ορατών και αοράτων".

Σήμερα, σε όλα τα σχολεία της χώρας γίνεται ο σχολικός αγιασμός για το ξεκίνημα μιας δύσκολης εκπαιδευτικής χρονιάς . Μπορεί η εκπαίδευση να οδηγείται στο εκτελεστικό απόσπασμα, ενώ ο ήλιος της γνώσης να σκιάζεται από την αποδόμηση της Παιδείας. Όμως, ας σκεφθούμε τα λόγια των Καλλίστου και Ιγνατίου Ξανθοπούλων: "Ο ήλιος μεν, όταν περνάει πάνω από τη γη, κάνει την ημέρα. Το δε άγιο και σεβαστό όνομα του Κυρίου Ιησού, όταν λάμπει συνέχεια μέσα στη διάνοια, θα γεννήσει αμέτρητες έννοιες που φεγγοβολούν σαν τον ήλιο".

Καλή σχολική χρονιά σε όλους μας!