Η ειρήνη της ψυχής μέσα στον κόσμο

Αν δεν έχουμε ειρήνη, είναι επειδή έχουμε ξεχάσει ότι ανήκουμε ο ένας στον άλλο, έλεγε η μητέρα Τερέζα. Κι αλήθεια, πώς μπορεί να έχει κάποιος ειρήνη μέσα στη σημερινή πραγματικότητα; Πραγματικά αναρωτιέμαι πού να βρω, την ειρήνη της ψυχής μου, όταν οι πόλεμοι αφανίζουν την ανθρωπότητα; Πώς να ηρεμώ, όταν οι κουρασμένες και επιθετικές φωνές των ανθρώπων ταράζουν το είναι μου; Κι ακόμα, πόσο να είμαι νηφάλια, όταν οι μαθητές μου φωνάζουν τόσο δυνατά, σαν θηρία, ταράζοντας την εσωτερική μου γαλήνη; 

Το σημαντικότερο όμως για τον αφανισμό της ειρήνης είναι ο πόλεμος των παθών. Όταν έρχεται η βιοτική μέριμνα, το άγχος κάνει την ψυχή μου να αποβάλει την εσωτερική της νηνεμία.

Την προηγούμενη εβδομάδα, ο Απόστολος μιλούσε περί ειρήνης. Μάλιστα, το θέμα αυτό εμπεριέχεται σε όλο το Ευαγγέλιο, καθώς είναι γνωστό πως μια από τις πιο αγαπημένες φράσεις του Κυρίου είναι «Εἰρήνη ὑμῖν». Διαβάζοντας εξάλλου και την ανάρτηση της φίλης μου Αργυρούλας, (Προσευχή του Αγίου Σεραφείμ του Σάρωφ): «Προσδοκώ ειρήνη , αλλά ειρήνη δεν έχω εξ αιτίας του πλήθους των ανομιών μου», αναρωτήθηκα για το μεγαλείο της ειρήνης των ψυχών. 

Ο Απόστολος Παύλος αναφέρει: "Επιδιώκετε να έχετε ειρήνη με όλους". Άρα και με εκείνους που σας βλάπτουν. Αυτό και αλλού το αναφέρει: «Όσο εξαρτάται από σας να έχετε ειρηνικές σχέσεις με όλους αν είναι δυνατόν τους ανθρώπους»(Ρωμ, ιβ.18).

Την ψυχική ηρεμία αναστατώνουν ο πόνος και οι πειρασμοί. Η ηρεμία της ψυχής πώς άραγε μπορεί να επιτευχθεί;  Η Yvonne Trubert  έλεγε πως "για να καταλάβουμε πλήρως ποια είναι η εσωτερική ειρήνη, πρέπει πάντα να θυμόμαστε τον Χριστό".

Όλους όσοι προσέρχονται σ’ Αυτόν, ο Κύριος τους ντύνει με τα ενδύματα της ανέκφραστης βασιλείας του φωτός, της πίστης, της ελπίδας, της αγάπης, της χαράς, της ειρήνης, της αγαθότητας, της καλοσύνης και με όλα τα άλλα παρόμοια θεϊκά ενδύματα, που χαρίζουν ζωή και απερίγραπτη ανάπαυση. Ώστε, όπως ακριβώς ο ίδιος ο Θεός είναι και αγάπη και χαρά και ειρήνη και καλοσύνη και αγαθοσύνη, τέτοιος να μπορέσει να γίνει κατά χάρη και ο νέος άνθρωπος. (Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος)

Κι άλλωστε, τα λόγια του Κυρίου είναι θαυμαστά, εφόσον η ειρήνη είναι πολύτιμη κληρονομιά: «Εἰρήνην ἀφίημι ὑμῖν, εἰρήνην τήν ἐμήν δίδωμι ὑμῖν» (Ιωάν., ιδ΄27). «Εἰς ἣν δ᾿ ἂν οἰκίαν εἰσέρχησθε, πρῶτον λέγετε· εἰρήνη τῷ οἴκῳ τούτῳ.  καὶ ἐὰν ᾖ ἐκεῖ υἱὸς εἰρήνης, ἐπαναπαύσεται ἐπ᾿ αὐτὸν ἡ εἰρήνη ὑμῶν· εἰ δὲ μήγε, ἐφ᾿ ὑμᾶς ἐπανακάμψει.» (Λουκά 10,5-6)

Επομένως, αν ο Χριστός δεν εισχωρήσει στις καρδιές των ανθρώπων, ο άνθρωπος κινείται μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, μεταξύ πυρός και σιδήρου, καθώς είναι αδύναμος να ελέγξει τα εσωτερικά πάθη, τα οποία πρώτα και κύρια απειλούν την ψυχή του. Η ειρήνη αναπαύει τις καρδιές των ανθρώπων, εφόσον  «το Άγιο Πνεύμα ονομάζεται και είναι ειρήνη ψυχής» (Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος)

Για να βρούμε την ειρήνη στην ψυχή μας απαιτείται κόπος. Νιώθουμε μοναδικά και ανυπέρβλητα μέσα στη κατανυκτική ατμόσφαιρα της εκκλησίας, μια και ο Θεός είναι ειρήνη: «Αὐτός ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν, ὁ ποιήσας τὰ ἀμφότερα ἕν καὶ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας» (Εφεσ. β΄ 14). Κι όταν ερχόμαστε σε επαφή με τον κόσμο, ζούμε με τον κόσμο, όχι όμως για τον κόσμο. Βιώνουμε την ελευθερία της ήρεμης θάλασσας, ακόμα κι αν δίπλα μας υπάρχει φουρτούνα. 

Εάν έχουμε ειρήνη μέσα μας, μπορούμε πάντα να δίνουμε στους άλλους. Ειρήνη σημαίνει ταπείνωση και αγάπη, ώστε η ψυχική γαλήνη να αντικατοπτριστεί στο πρόσωπό μας από την αγάπη μας για το Χριστό. Όσο εξαρτάται από σένα να είσαι ειρηνικός, χωρίς να ζημιώνεις την ευσεβή ζωή σου, αλλά όταν κακοποιείσαι να υπομένεις με γενναιότητα, διότι είναι μεγάλο όπλο στους πειρασμούς η ανεξικακία. (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Κι αφού «από ολόκληρη τη δημιουργία, ο άνθρωπος είναι το πολυτιμότερο δημιούργημα (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος), «για τον άνθρωπο δημιουργήθηκε ο ουρανός και φωτίζει ο ήλιος και η σελήνη τρέχει και ο αέρας φυσά και οι πηγές αναβλύζουν και η θάλασσα απλώθηκε και οι προφήτες εστάλησαν και δόθηκε ο νόμος. 
Αλλά γιατί πρέπει να τα λέω αυτά; Γι’ αυτόν (τον άνθρωπο) ο μονογενής Υιός του Θεού έγινε άνθρωπος. Ο Κύριός μου θυσιάστηκε και έχυσε το αίμα Του για το άνθρωπο. Κι εγώ θα το  περιφρονήσω; Και ποια συγγνώμη θα πάρω;» (Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος)

Η ειρήνη είναι δυσεύρετο αγαθό. Αποκτιέται με υπομονή και προσευχή, καθώς τα φύλλα της καρδιάς ατενίζουν με αγάπη προς τον Κύριο. Η γαλήνη όμως για τον άνθρωπο έχει πολύτιμο αρωγό τον φύλακα άγγελό της: «Όλοι οι Άγγελοι, όπως έχουν το ίδιο όνομα, έχουν και την ίδια φύση. Μια από τις αποστολές τους είναι η προστασία των πιστών. Και ότι συνοδεύει τον καθένα από τους πιστούς  ένας Άγγελος, ο οποίος σαν παιδαγωγός και ποιμένας προστατεύει τη ζωή του, κανένας δεν θα το αρνηθεί, αν θυμηθεί τους λόγους του Κυρίου, που είπε: ’’Να μην καταφρονήσετε κανένα απ’ αυτούς τους ελαχίστους, διότι οι Άγγελοί τους πάντοτε ατενίζουν το πρόσωπο του Πατέρα μου του Ουράνιου’’. (Μέγας Βασίλειος)

Η ειρήνη είναι ευλογία του Θεού, σύμφωνα με τα λόγια του Αγίου Σεραφείμ του Σάρωφ: «Απόκτησε την ειρήνη της ψυχής σου και τριγύρω σου θα ειρηνεύσουν χιλιάδες άνθρωποι». Μα κι η έξοδος της ψυχής από το σώμα πρέπει να γίνεται ειρηνικά, όπως παρακάλεσε κι ο Συμεών, όταν αντίκρισε το πρόσωπο του Χριστού: "νῦν ἀπολύεις τὸν δοῦλόν σου, δέσποτα, κατὰ τὸ ρῆμά σου ἐν εἰρήνῃ..." (Λουκά 2,29)

Κι αν η ειρήνη βασιλεύσει στον κόσμο, εκείνος θα γίνει καλύτερος: 
Πάνω στις ράγες των στίχων μου
το τραίνο που προχωρεί στο μέλλον
φορτωμένο στάρι και τριαντάφυλλα,
είναι η ειρήνη.
Αδέρφια,
μες στην ειρήνη διάπλατα ανασαίνει όλος ο κόσμος
με όλα τα όνειρά μας.
Δώστε τα χέρια αδέρφια μου,
αυτό 'ναι η ειρήνη. 
(απόσπασμα από την Ειρήνη του Ρίτσου)

Ειρήνη σημαίνει ψυχική ισορροπία, καθώς ο άνθρωπος εστιάζει τη συνείδησή του στο Πνεύμα του Θεού: "ὁ ζητῶν τὸν Κύριον εὑρήσει γνῶσιν μετὰ δικαιοσύνης, οἱ δὲ ὀρθῶς ζητοῦντες αὐτὸν εὑρήσουσιν εἰρήνην". Και βέβαια, η λέξη γίνεται διακαής πόθος των αγίων: "Ειρήνη αγαπητή, εσύ είσαι το αγαθό που επαινείται από όλους, αλλά διαφυλάσσεται μόνο από τους λίγους. Πού μας άφησες και έχει περάσει ήδη τόσος χρόνος από τότε; Και πότε θα ξαναέλθεις να βασιλεύσεις ανάμεσά μας; Γιατί σε ποθώ πολύ και σε αγαπώ με ξεχωριστό τρόπο και περισσότερο από τους άλλους ανθρώπους." (Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος)

Η ψυχή μας αποκτά φωτισμό, όταν μελετά το λόγο του Θεού. Όταν δεν αφήνει χαραμάδα να εισχωρήσει οποιοσδήποτε φραγμός που χωρίζει τον άνθρωπο από τον Κύριο. Κι ακόμα, όταν συναισθανθεί πως ο Χριστός είναι η ανάσα και η πλήρωση του εσωτερικού κενού, που δίνει νόημα στη ζωή μας. Τότε, καμιά θλίψη δεν μας τρομάζει, σκεπτόμενοι τα λόγια του Ιησού: "ταῦτα λελάληκα ὑμῖν ἵνα ἐν ἐμοὶ εἰρήνην ἔχητε. ἐν τῷ κόσμῳ θλῖψιν ἕξετε· ἀλλὰ θαρσεῖτε, ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον".
Η διδασκαλία του Θεού μιλά για την αγάπη, όταν βιώνουμε ειρήνη στην ψυχή μας. Μήπως, η ενδυνάμωση της Θεϊκής αγάπης μας κάνει δυνατούς, ώστε να σπάσουμε τα φράγματα του εγωισμού μας και να υποταχθούμε στο θέλημα του Κυρίου; Άλλωστε, στον κόσμο μόνο τότε θα 'ρθει η ειρήνη, όταν η εξουσία της αγάπης θα νικήσει την αγάπη για την εξουσία.